فردا باردیگر صورتهای مالی هلدینگ خلیجفارس روی میز مجمع میرود. صورتهایی که قرار بود ۱۴شهریور تعیین تکلیف شوند اما بهدلیل نرسیدن مجمع بهحد نصاب بررسی آنها به۲۵شهریور کشیده شد. حالا سهامداران در شرایطی برای تصویب کارنامه مالی فارس تصمیم میگیرند که یکطرف آن سود ۱۸۷همتی و رشد سودآوری قرار دارد و آنسوتر افزایش مطالبات و بدهیها، رشد هزینه مالی، سهم قابلتوجه تسعیر ارز از سود و شش ابهامی که دیوان محاسبات درباره برخی اقلام صورتهای مالی مطرح کرده است. فاصله میان دو مجمع ماجرای فارس را از یک جلسه معمول سالانه فراتر برده و کیفیت صورتهای مالی و تصویری که از وضعیت واقعی هلدینگ بهسهامداران میدهد بهمحور اصلی مجمع فردا تبدیل کرده است.
به گزارش اقتصاددان به نقل از جهان صنعت ، اگرچه صورتهای مالی حسابرسی شدند و حسابرس درباره آنها اظهارنظر مقبول داده اما همزمان موضوعاتی مانند مطالبات ارزی، دعاوی حقوقی، وضعیت آلیانس فیلیپین و خسارات جنگ نیز در گزارش حسابرس مورد توجه بوده است. ابهامهای ششگانه دیوان محاسبات و پاسخهایی که محمد شریعتمداری مدیرعامل هلدینگ بهاین ابهامها داده حالا پیشروی سهامداران است. بههمیندلیل مجمع امسال بیش از رقم سود، باکیفیت و قابلیت اتکای این سود سروکار دارد.
سودهایی که یکسان نیستند
سود خالص شرکت اصلی از حدود ۱۲۶همت بهبیش از ۱۸۷همت رسیده و ۴۸درصد افزایش یافته است. این رشد در نگاه نخست کارنامه مثبتی از عملکرد فارس ارائه میدهد اما ترکیب آن اهمیت بیشتری دارد.
بخش قابلتوجهی از درآمد شرکت اصلی از سود شرکتهای زیرمجموعه فروش سرمایهگذاریها و درآمدهای غیرعملیاتی بهدست آمده است. حدود ۳۴همت سود فروش سرمایهگذاری نیز در حسابها دیده میشود که ماهیت آن با یک درآمد مستمر و تکرارشونده متفاوت است.
بنابراین برای سهامدار خرد اصل ماجرا ساده است یعنی همه ۱۸۷همت سود کیفیت یکسانی ندارد و بخشی از آن لزوما در سال آینده قابل تکرار نیست. مجمع باید مبنای تصمیم خود را بر سودی قرار دهد که قابلیت استمرار بیشتری دارد و نه فقط عدد بزرگ ثبتشده در انتهای صورت سود و زیان.
رشد سود بدون رشد متناسب پول نقد
فاصله میان سود و پول نقد یکی از مهمترین نشانههای صورتهای مالی امسال است. سود خالص حدود ۶۱همت بیشتر شده اما جریان خالص نقد حاصل از فعالیتهای عملیاتی شرکت اصلی تقریبا در محدوده ۲۴همت باقی مانده است.
بهزبان ساده سود حسابداری با سرعت زیادی بالا رفته اما پولی که از عملیات وارد شرکت مادر شده تقریبا بههمان اندازه سال قبل باقی مانده است.
این فاصله بهخودی خود نشانه تخلف یا زیان نیست اما برای سهامداری که قرار است درباره تقسیم سود و آینده شرکت تصمیم بگیرد اهمیت دارد. سود زمانی قدرت بیشتری دارد که بتواند بهنقد تبدیل شود و از آن برای پرداخت بدهی اجرای پروژه و تامین سود سهامداران استفاده شود.
۱۲۴همت مطالبات بیشتر
بخش دیگری از تصویر در ترازنامه دیده میشود. مطالبات شرکت از حدود ۲۸۴همت بهبیش از ۴۰۸همت رسیده یعنی تقریبا ۱۲۴همت افزایش در یکسال.
بخشی از این افزایش بهآثار ارزی مربوط است اما همچنان رقم بالای مطالبات بهمعنای آن بوده که بخش بزرگی از دارایی شرکت هنوز بهپول نقد تبدیل نشده است. درکنار آن حسابرس نیز درباره برخی مطالبات ارزی و ازجمله سرمایهگذاری و مطالبات مرتبط با آلیانس فیلیپین توجه ویژه نشان داده؛ شرکتی که فعالیت آن سالهاست متوقف شده است.
برای مجمع مساله اصلی میزان قابلیت وصول این مطالبات و زمان تبدیل آنها بهنقد است. هرچه وصول طولانیتر شده نیاز شرکت بهتامین مالی از بیرون نیز میتواند بیشتر شود.
بدهی بیشتر، پول گرانتر
همزمان با افزایش مطالبات بدهی شرکت اصلی نیز تقریبا دوبرابر شده و از حدود ۵۰همت بهبیش از ۹۳همت رسیده است. میزان تسهیلات مالی نیز از کمتر از ۹همت بهحدود ۳۲همت افزایش یافته است.
اثر این روند در هزینه مالی دیده میشود. هزینه مالی شرکت از حدود ۳همت بهبیش از ۹همت رسیده و در یکسال بیش از سهبرابر شده است.
افزایش بدهی برای هلدینگی بهبزرگی فارس الزاما اتفاق منفی نیست. تامین مالی میتواند برای اجرای پروژههای سودآور استفاده شود اما در این صورت باید بازدهی ایجادشده بیشتر از هزینه پول باشد. در غیراین صورت رشد هزینه مالی بهتدریج بخشی از سود سالهای آینده را مصرف خواهد کرد.
در سطح گروه نیز فشار نقدینگی قابلتوجه است. بدهیهای جاری بیش از داراییهای جاری است و فاصله این دو در حدود ۲۴۵همت قرار دارد. چنینوضعیتی حساسیت گروه را نسبتبه زمان وصول مطالبات و سررسید بدهیها بیشتر میکند.
سهم بالای تسعیر ارز در رشد سود
حدود ۴۵همت از افزایش سالانه سود تسعیر ارز ناشی شده است. درواقع بخش بزرگی از رشد سود امسال نه از افزایش تولید یا فروش بلکه از تغییر ارزش ریالی اقلام ارزی بهدست آمده است.
سود تسعیر میتواند کاملا مطابق استانداردهای حسابداری باشد و حتی موجب افزایش حقوق صاحبان سهام شده اما برای تحلیل آینده باید از سود عملیاتی تفکیک شود. نرخ ارز متغیری نیست که مدیریت شرکت کنترل کاملی بر آن داشته باشد و تکرار همین میزان سود در سالهای بعد نیز قطعی نیست.
از همین رو رقم ۱۸۷همت بدون توضیح درباره سهم سود عملیاتی، سود شرکتهای زیرمجموعه، فروش سرمایهگذاری و تسعیر ارز تصویر کاملی از کیفیت سود فارس ارائه نمیکند.
ریسکهایی که هنوز بسته نشدند
درکنار ترازنامه پروندههایی نیز وجود دارند که آثار نهایی آنها هنوز بهطور کامل روشن نشده است. جرایم و وجهالتزام خوراک برخی شرکتهای گروه، پرونده ۸۷۲میلیون دلاری پتروشیمی مهر، مطالبات ایلام، آلیانس فیلیپین، معاملات درونگروهی و خسارات جنگ همان ششمحوری هستند که دیوان محاسبات درباره آنها ابهام مطرح کرده است.
ارقام مطرحشده درباره این پروندهها ماهیت یکسانی ندارند و نمیتوان همه آنها را بدهی قطعی فارس تلقی کرد. بخشی دعوی حقوقی، بخشی تعهد احتمالی و بخشی مربوط بههزینهها و خساراتی است که مبلغ نهایی آنها هنوز مشخص نشده اما همین نامشخصبودن اهمیت نظارت را بیشتر میکند. سهامدار باید بتواند میان بدهی قطعی، ریسک احتمالی و هزینهای که ممکن است در آینده ایجاد شود تفکیک روشنی ببیند و اثر هرکدام بر سود و نقدینگی آینده هلدینگ مشخص باشد.
مسوولیت حسابرس و مجمع
سازمان حسابرسی صورتهای مالی را با اظهارنظر مقبول تایید کرده اما در همان گزارش درباره برخی مطالبات، دعاوی و خسارات نیز توضیح و تاکید آمده است. دیوان محاسبات هم پس از این فرآیند حسابرسی ابهامهایی جداگانه مطرح کرده است.
این وضعیت مسوولیت مجمع را سنگینتر میکند. اظهارنظر مقبول حسابرس بهمعنی حذف همه ریسکهای مالی و اقتصادی آینده نیست و رای مجمع نیز نباید صرفا تشریفاتی باشد.
فاصله میان مجمع ۱۴شهریور و جلسه فردا زمانی ارزشمند است که نتیجه آن رفع ابهام و افزایش قابلیت اتکای اطلاعات باشد. مرز میان آنچه اصلاح شده، آنچه فقط توضیح بیشتری درباره آن ارائه شده و آنچه همچنان یک ریسک باز باقی مانده باید برای سهامداران روشن باشد.
تصویب بهشرط شفافیت
مجمع فردا دربرابر دوتصویر از فارس قرار دارد: یک طرف سود ۱۸۷ همتی و رشد ۴۸درصدی و طرف دیگر رشد مطالبات، بدهی، هزینه مالی، سهم بالای تسعیر ارز و پروندههایی که آثار بخشی از آنها هنوز قطعی نشده است. هرچند هیچیک از این ارقام بهتنهایی دلیل رد صورتهای مالی نیست اما رشد سود نیز بهتنهایی دلیل کافی برای تصویب بدون ملاحظه آنها محسوب نمیشود.
اگر صورتهای مالی همچنان درباره کیفیت و پایداری سود، وصول مطالبات، رشد بدهی، هزینههای مالی و تعهدات احتمالی دارای ابهام بااهمیت باشند تصویب آنها لزوما در راستای منافع سهامداران نخواهد بود. اولویت باید رفع ابهامات و در صورت ضرورت اصلاح یا تکمیل صورتهای مالی و ارائه تصویری دقیقتر از وضعیت واقعی هلدینگ باشد.
این صورتهای مالی قرار است مبنای تصمیمگیری برای تقسیم سود، تامین مالی و سرمایهگذاریهای آینده فارس قرار گرفته بنابراین شفافیت امروز تنها یک مطالبه حسابداری نیست بلکه بخشی از حفاظت از ارزش دارایی سهامداران و منابع میلیونها نفری است که مستقیم یا غیرمستقیم در بزرگترین هلدینگ پتروشیمی کشور سهم دارند.
مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.
ع
