از ترکفعلهای مدیریتی تا نسخههای وارداتی؛ نقد خبرنگار اقتصاددان بر سیاستهای ارزی دولت
اختصاصی رسانه اقتصاددان _ فرهنگ توسعه|| در شرایطی که فضای اقتصادی کشور زیر فشار تورم و نوسان مزمن ارز قرار دارد، واکنشها به اظهارات اخیر وزیر اقتصاد در خصوص «بیاطلاعی از حذف ارز ترجیحی» و «نسبت دادن تورم به کمبود عرضه ارز» ادامه دارد. در گفتگویی اختصاصی با رسانه تخصصی اقتصاددان، دکتر حجت بقایی، مشاور تحقیق و توسعه، و عضو شورای سردبیری رسانه اقتصاددان، با نگاهی ساختاری به ریشههای بحران ارزی و فکری مدیران اقتصادی پرداخت.
بقایی در ابتدای تحلیل خود تصریح کرد: «وقتی وزیر اقتصاد از ترک فعل در سیاست ارز سخن میگوید اما همزمان ادعا میکند در تصمیم حذف ارز ترجیحی نقشی نداشته، یعنی ساختار سیاستگذاری اقتصادی دچار گسست نهادی و بیتعهدی مدیریتی شده است. تورم امروز نتیجه تصمیمات غلط دیروز است، نه رخدادهای بیرونی.»
او با اشاره به انحراف در نظریه مدیریت ارزی کشور افزود:
«سیاستگذار باید بداند عرضه ارز با دستور بازگرداندن آن از صادرکنندگان تفاوت دارد. وقتی بازگشت ارز صادراتی به سامانه رسمی اجباری نباشد، عرضه کاهش مییابد و بازار، خود را با نرخهای غیرمنطقی تنظیم میکند. این فرآیند، معنای واقعی ترک فعل است.»
در ادامه، دکتر بقایی نقد خود را از مدیریت مبتنی بر تفکر نئولیبرال مطرح کرد و گفت:
«آنچه امروز در اقتصاد کشور اجرا میشود، نسخهای از لیبرالیسم اقتصادی است که در شرایط آسیبپذیر، بهجای ثبات، شوک تولید میکند. مدیرانی که ذهنشان با آموزههای فرهنگی و اقتصادی غرب تربیت شده، در برابر فشارهای بیرونی مستعد عقبنشینی هستند. زمانی که دغدغه عدالت با مکتب بازار آزاد جایگزین شود، طبقه متوسط اولین قربانی خواهد بود.»
او راهکارهای جایگزین را در دو محور فنی و نهادی خلاصه کرد:
1. اصلاح سیاست شناورسازی ارز و جایگزینی با نظام «میخکوب خزنده» برای کاهش دامنه نوسان و حفظ قدرت رقابتی پول ملی؛
2. تثبیت پایه قیمتگذاری ریالی مواد اولیه داخلی برای جلوگیری از انتقال تورم جهانی به زنجیره تولید کشور.
به اعتقاد این خبرنگار اقتصادی و پژوهشگر توسعه، تحقق این اصلاحات مستلزم شفافیت دادههای مالی و بازگرداندن مرکز تصمیمسازی اقتصادی به عقلانیت علمی است؛ نه به فشارهای گروهی یا منافع جناحی.
در پایان، دکتر حجت بقایی با لحنی شخصیتر به نقش اخلاق در پیشرفت اقتصادی اشاره کرد و گفت:
«من افتخار شاگردی استادان بزرگ اقتصاد، صنعت و مدیریت را داشتهام. از آنان آموختهام که علم اقتصاد بدون مسئولیت اخلاقی، صرفاً ابزار قدرت است؛ نه خدمت. اکنون وظیفه مدیران، بازگشت به منطق توسعه درونزا و تقویت اعتماد مردم به سیاستهای اقتصادی است.»
وی تاکید کرد؛ این گفتگو نه جدل سیاسی، بلکه هشدار علمی و اخلاقی مشاوری است که در بین مردم کوچه و بازار زندگی می کند، درد اقتصاد ایران را از نزدیک لمس کرده و راه علاج را در بازگشت به اصول درست حکمرانی اقتصادی میبیند؛ اصولی مبتنی بر نظارت، عدالت، و دوری از تفکرات وارداتی که با روح اقتصاد مقاومتی بیگانهاند.
—
تحلیل و تنظیم: بخش فرهنگ توسعه ـ رسانه تخصصی «اقتصاددان»
