جعفر بخشی بی نیاز نویسنده و عضو شورای سردبیری با درج یادداشتی در اقتصاددان نوشت : یکی از مهم‌ترین لحظاتی که ماهیت یک نظام سیاسی را آشکار می‌کند ؛ زمانی ست که خیابان از صدای اعتراض پر شود. زمانی که دانش آموزان ؛ کارگران ؛ دانشجویان و شهروندان ناراضی به خیابان می‌آیند ؛ بسیار خشمگین‌اند. فریاد می‌زنند و حتی گاهی اعتراض شان به درگیری و خشونت هم ناخودآگاه کشیده می‌شود. درست در همین لحظه است که باید پرسید : قدرت سیاسی با شهروند معترض چه می‌کند؟ او را صاحب حق می‌داند یا دشمنی که باید از میان برداشته شود؟ تصاویری که از درگیری برخی معترضان با پلیس فرانسه منتشر می‌شود ؛ اگر درست و در بستر زمانی خود بررسی شود ؛ پیش رویمان پرسشی بنیادین را قرار می دهد که مسئله صرفاً رفتار معترضان در خیابان نیست که مسئله ی اصلی واکنش ساختار قدرت در برابر خشم خیابانی ست.
البته هیچ کس حق ندارد با به خطر انداختن جان دیگران صرفاً به دلیل سیاسی بودن اعتراض ؛ رفتارهایی خارج از عرف داشته باشد. پلیس نیز وظیفه دارد از جان شهروندان ؛ حتی شهروندان مخالف حکومت ؛ محافظت کند. اما دقیقاً همین جاست که تفاوت میان حکمرانی قانون مدار و حکمرانی مبتنی بر ارعاب اهمیت پیدا می‌کند. آیا پاسخ به خشونت ؛ اقدامی متناسب و قانونی ست یا مجازاتی جمعی برای همه کسانی که به خیابان آمده‌اند؟ دموکراسی به این معنا نیست که پلیس هرگز از زور استفاده نمی‌کند. دموکراسی یعنی استفاده از زور باید محدود ؛ ضروری ؛ متناسب و در عین حال پاسخ گو باشد. یعنی صدای منتقد ؛ شعار مخالف یا حتی اتهام سیاسی ؛ مجوز شلیک و سلب حق حیات هیچ انسانی نیست.
در فرانسه ؛ اعتراض خیابانی پدیده‌ای تازه نیست. از جنبش جلیقه زردها تا اعتصاب‌های سراسری و اعتراض‌های دانش آموزی و دانشجویی همواره خیابان بارها به صحنه رویارویی شهروندان با دولت تبدیل شده است. در چنین فضایی ممکن است درگیری رخ دهد ؛ اموالی آسیب ببیند ؛ معترضی بازداشت شود یا پلیسی مجروح شود. هیچ یک از این واقعیت‌ها را نباید پنهان کرد. اما آنچه اهمیت دارد ؛ امکان مطالبه‌گری ؛ پیگیری قضایی تخلفات ؛ بررسی عملکرد پلیس و پاسخ‌خواستن از مقام‌های مسئول است. دموکراسی زمانی معنا پیدا می‌کند که قدرت سیاسی نتواند صرفاً با برچسب زدن به معترضان ؛ آنان را از دایره حقوق شهروندی بیرون براند. اصل و ماهیت دموکراتیک دقیقاً همین است. مخالف سیاسی ؛ حتی اگر دیدگاهش ناخوشایند حکومت باشد ؛ تا زمانی که قانون را نقض نکرده از حقوق خود محروم نمی‌شود و اگر مرتکب جرم شد ؛ باید با دلیل و در روندی عادلانه محاکمه شود.
مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.
ع
