دکتر مجید سجادی پناه با درج یادداشتی در اقتصاددان نوشت : انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا یکی از پیچیده‌ترین فرایندهای انتخاباتی جهان است؛ فرایندی که در آن رأی مردم، رقابت احزاب، ساختار فدرال ایالت‌ها و سازوکار «مجمع گزینندگان» به هم پیوند می‌خورند. برخلاف تصور رایج، رئیس‌جمهور آمریکا صرفاً با کسب بیشترین آرای مردم انتخاب نمی‌شود؛ بلکه باید در سازوکاری غیرمستقیم، اکثریت آرای الکترال را به دست آورد. این نظام که ریشه در قانون اساسی آمریکا دارد، باعث می‌شود نتیجه انتخابات به توزیع آرا در ایالت‌های مختلف نیز وابسته باشد، نه فقط به مجموع آرای سراسر کشور.
فرایند انتخابات معمولاً از حدود دو سال پیش از روز رأی‌گیری آغاز می‌شود. نخست، نامزدهای احتمالی وارد رقابت درون‌حزبی می‌شوند. حزب دموکرات و حزب جمهوری‌خواه، از طریق انتخابات مقدماتی یا نشست‌های حزبی در ایالت‌ها، مشخص می‌کنند که چه کسی نماینده نهایی آنان خواهد بود. سپس کنوانسیون‌های ملی احزاب، نامزد ریاست‌جمهوری و معاون او را رسماً معرفی می‌کنند. از این مرحله به بعد، رقابت اصلی میان نامزدهای احزاب و سایر نامزدهای واجد شرایط شکل می‌گیرد. شهروندان در روز انتخابات عمومی، که هر چهار سال در سه‌شنبه پس از نخستین دوشنبه ماه نوامبر برگزار می‌شود، به نامزد مورد نظر خود رأی می‌دهند.
اما نکته تعیین‌کننده در ساختار آمریکا، «مجمع گزینندگان» یا الکترال کالج است. این مجمع ۵۳۸ رأی الکترال دارد و نامزدی که دست‌کم ۲۷۰ رأی کسب کند، رئیس‌جمهور منتخب خواهد شد. تعداد آرای الکترال هر ایالت برابر است با مجموع نمایندگان آن ایالت در مجلس نمایندگان و دو سناتور آن؛ بنابراین، ایالت‌ها متناسب با جمعیت و ترکیب نمایندگی خود سهم متفاوتی دارند.
برای مثال، تصور کنید نامزدی در سراسر آمریکا ۷۰ میلیون رأی و رقیبش ۶۸ میلیون رأی به دست آورد، اما رقیب او در ایالت‌های تعیین‌کننده آرای الکترال بیشتری کسب کند. در چنین وضعی، ممکن است فردی که آرای عمومی کمتری دارد، از نظر الکترال پیروز شود. این صرفاً یک مثال فرضی نیست که فقط روی کاغذ امکان داشته باشد؛ در سال ۲۰۱۶ نیز هیلاری کلینتون آرای عمومی بیشتری از دونالد ترامپ داشت، اما ترامپ آرای الکترال لازم را به دست آورد. این نمونه نشان می‌دهند که در آمریکا، پیروزی در شمارش ملی آرا و پیروزی در انتخابات ریاست‌جمهوری الزاماً یکسان نیستند.
در آمریکا، انتخاب رئیس‌جمهور از انتخابات کنگره نیز جداست. مجلس نمایندگان ۴۳۵ عضو دارد که دوره آنان دو سال است و تمام کرسی‌های آن هر دو سال یک‌بار به رأی گذاشته می‌شود. سنا ۱۰۰ عضو دارد؛ هر ایالت دو سناتور دارد و دوره سناتورها شش‌ساله است، به‌طوری‌که تقریباً یک‌سوم کرسی‌های سنا هر دو سال در معرض انتخابات قرار می‌گیرد. به همین دلیل، ممکن است رئیس‌جمهور از یک حزب باشد، اما حزب رقیب اکثریت یکی یا هر دو مجلس کنگره را در اختیار داشته باشد. چنین وضعی می‌تواند تصویب قوانین، بودجه و اجرای بخشی از برنامه‌های دولت را دشوارتر کند. انتخابات میان‌دوره‌ای سال ۲۰۲۶ نیز از همین جهت اهمیت دارد؛ زیرا ترکیب کنگره را در میانه دوره ریاست‌جمهوری تغییر می‌دهد، بی‌آنکه رئیس‌جمهور تازه‌ای انتخاب شود.
مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.
ع
