گزارش تحلیلی اقتصاددان از روند توزیع انرژی در شهرستان هادیشهر؛ ۶ ساعت قطعی آب و ۲ ساعت قطعی برق همزمان در اوج گرما!
در حالی که بر اساس آمارهای رسمی، شهرستان هادیشهر امسال شاهد بارشهای باران بسیار مناسبی بوده و انتظارات عمومی بر وفور منابع آبی استوار بود، این روزها شهروندان این منطقه با بحرانی طاقتفرسا دستوپنجه نرم میکنند. بحران قطعی آب هادیشهر و خاموشیهای مکرر، نامی جز «سوءمدیریت توزیع و زیرساخت» را به ذهن متبادر نمیکند.
با ورود به چله تابستان و اوجگیری دمای هوا، اهالی این منطقه نه تنها طعم خنکای آب را نمیچشند، بلکه در شرایطی کاملاً نابرابر، با قطع ۶ ساعته آب (از ساعت ۱۲ ظهر تا 18 عصر) مواجه هستند. اما داستان بحران آب در اوج گرما به همینجا ختم نمیشود؛ اوج فاجعه زمانی رخ میدهد که در این میان، قطعی برق هادیشهر (از ساعت 16 تا 20 عصر در 2 نوبت ) نیز به طور همزمان بر زندگی مردم سایه میاندازد. یعنی در سوزانترین ساعات روز، شهروندان در خانههای خود هم بدون آب میمانند و هم بدون کوچکترین وسیله سرمایشی!
ساعات طلایی حیات زیر سایه محرومیت؛ چرا عصرها به آب و برق نیاز مبرم داریم؟
کارشناسان بهداشت و هواشناسی همواره تاکید میکنند که بازه زمانی ۱۲ ظهر تا ۷ عصر، خطرناکترین و سوزانترین ساعات روز در فصل تابستان است. در این بازه، دمای هوا به اوج خود میرسد و بدن انسان بیش از هر زمان دیگری برای رفع عطش و گرمازدگی به مایعات و هوای خنک نیاز دارد. درست در همین دقایق حیاتی است که مردم هادیشهر با شدیدترین نوع محدودیت مواجه میشوند.
نیاز مبرم شهروندان به آب برای نوشیدن و استحمام و همچنین نیاز قطعناشدنی به برق برای روشن نگه داشتن کولرها در این ساعات، یک فاکتور لوکس یا تجملاتی نیست؛ بلکه یک نیاز اولیه و زیستی برای بقا است. قطع کردن همزمان آب و برق در این بازه زمانی، یعنی رها کردن مردم در برابر موج سوزان گرما بدون هیچ ابزار دفاعی. کولرهای آبی بدون آب میسوزند و پمپهای خانگی بدون برق کار نمیکنند؛ این چرخه معیوب عملاً خانههای مردم را به فضایی غیرقابل تحمل تبدیل کرده است.
تبعیض پایتختنشینی؛ چرا تهران بدون خاموشی و هادیشهر پرباران در خاموشی؟
نکتهای که آتش این گلایهها را تندتر میکند، نگاهی به سیاستهای کلان پایتخت است. طبق اعلام رسمی مسئولان وزارت نیرو، تصمیم بر آن شده که در کلانشهر تهران با آن جمعیت میلیونی و ساختار مصرفی فشرده، قطع آب و برق رخ ندهد یا به حداقل ممکن برسد.
پرسش اصلی افکار عمومی و کارشناسان از مدیران آبفا و شرکت توزیع برق این است:
چرا بارِ جبران کسری انرژی و ناترازی شبکه باید بر دوش شهرستانهایی بیفتد که اتفاقاً سهم بالایی در بارشهای فصلی داشتهاند؟ چرا پایتختنشینان باید از رفاه کامل برخوردار باشند، اما مردم صبور هادیشهر در تبوتاب سوزان عصرگاهی، حتی یک قطره آب برای رفع عطش یا روشن کردن کولرهای آبی خود نداشته باشند؟
ضرر دوطرفه؛ تورم کمرشکن و سوختن لوازم خانگی در نوسانات شبکه
اما ابعاد این بحران تنها به تحمل گرما و عطش خلاصه نمیشود؛ بعدِ وحشتناکتر داستان، خسارت قطعی برق به لوازم خانگی شهروندان است. در شرایط اقتصادی کنونی و تحمل تورم شدید، خرید یا حتی تعمیر وسایل سرمایشی و رفاهی برای بسیاری از خانوادهها به یک رویا تبدیل شده است.
قطع و وصل ناگهانی و بدون برنامه جریان برق، نوسانات شدیدی را در شبکه ایجاد میکند که نتیجه مستقیم آن، سوء مدیریت و سوختن وسایل برقی نظیر یخچال، فریزر، کولر گازی و پمپهای آب خانگی است. با نگاهی به بازار و جهش سرسامآور قیمت لوازم برقی، واضح است که سوختن یک موتور کمپرسور یخچال یا برد الکترونیکی کولر، معادل با نابودی دسترنج چند ماه یک کارگر یا کارمند است.
مقایسه مدیریت بحران گرما؛ کشورهای پیشرفته در اوج تابستان چه میکنند؟
برای درک عمق فاجعه ناترازی آب و برق در کشور، بد نیست نگاهی به رویکرد کشورهای پیشرفته در مواجهه با موجهای گرمای بیسابقه بیندازیم. در این کشورها، گرما به عنوان یک پدیده اقلیمی پیشبینیشده تعریف میشود و رفاه و سرمایه مردم در اولویت قرار دارد:
۱. شبکههای هوشمند ذخیره انرژی و آب باران
در کشورهای توسعهیافته، در فصول پرباران، آب مازاد به صورت هوشمند در سفرههای زیرزمینی و مخازن استراتژیک ذخیره میشود تا در اوج تابستان، شبکه با افت فشار مواجه نشود؛ فرآیندی که متأسفانه با وجود بارندگیهای خوب در هادیشهر، به دلیل فرسودگی زیرساختها نادیده گرفته شده است.
۲. ثبات ولتاژ و تضمین سلامت تجهیزات شهروندان
در سیستمهای استاندارد توزیع انرژی، قطع و وصل جریان با پروتکلهای حفاظتی شدید انجام میشود تا ولتاژ شبکه دچار نوسان ناگهانی نشود و به لوازم برقی مشترکین آسیبی نرسد.
۳. مدیریت هوشمند بار (Smart Grid) و اولویتبندی منازل
به جای قطع کامل برق خانگی در ساعات پیک مصرف، برق صنایع سنگین، کارخانجات غیرضروری یا تابلوهای تبلیغاتی بزرگ شهر قطع یا محدود میشود تا رفاه، بهداشت و آرامش خانوارها فدای اشتباهات محاسباتی نشود.
پیامدهای بهداشتی و اقتصادی قطعی همزمان آب و برق در هادیشهر
ادامه این روند میتواند آسیبهای جبرانناپذیری به بار آورد. خانوادههایی که فرزند خردسال، سالمند یا بیمار در خانه دارند، در این ساعات جهنمی عملاً فلج میشوند. نبود آب و برق همزمان، ریسک گرمازدگی شدید و بیماریهای عفونی را به شدت افزایش میدهد. از سوی دیگر، کسبوکارهای محلی و اصنافی که درآمدشان به جریان مداوم برق و آب وابسته است، در این بازه زمانی با خسارات مالی سنگینی مواجه میشوند.
بارندگیهای خوب امسال ثابت کرد که مشکل ما کمبود نزولات آسمانی نیست، بلکه نبود نگاه علمی، فرسودگی شبکه توزیع و عدم اولویتبندی درست در توزیع انرژی است.
این پایگاه خبری، حق پاسخگویی را برای مسئولان اداره آب و فاضلاب و اداره برق شهرستان هادیشهر محفوظ میداند و تا حصول نتیجه و تغییر این روند فرساینده، پیگیر مطالبات به حق شهروندان خواهد بود.
مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.
ع
