میلیونها ایرانی هر روز بازی میکنند؛ از دانشآموز و دانشجو گرفته تا کارمند و برنامهنویس. پشت این جامعه بزرگ صنعتی قرار دارد که یکی از سودآورترین بازارهای اقتصاد دیجیتال بهشمار میرود؛ بازاری که دولتها برای جذب سرمایه، توسعه استودیوهای بازیسازی و تربیت نیروی متخصص در آن با یکدیگر رقابت میکنند. در بسیاری از کشورها گیم بهصنعتی استراتژیک تبدیل شده که میلیاردها دلار سرمایه را جذب میکند، فرصتهای شغلی گسترده میآفریند و سهم قابلتوجهی از اقتصاد دیجیتال را بهخود اختصاص میدهد اما هرچه این صنعت در جهان شتاب بیشتری میگیرد در ایران بیشتر از حرکت بازمیایستد. بازاری که باوجود جامعه بزرگ گیمرها و توسعهدهندگان مستعد نه از کمبود مخاطب رنج میبرد و نه از فقدان ایده بلکه زیر بار مجموعهای از موانع ساختاری هر روز کوچکتر میشود. تحریمهای بینالمللی، فیلترینگ، قطعیهای مکرر اینترنت، ناپایداری شبکه، محدودیت دسترسی بهپلتفرمهای جهانی و فشارهای اقتصادی، اکوسیستم گیم را بهنقطهای رساندند که فعالان این حوزه بیش از آنکه بهتوسعه محصول یا رقابت در بازارهای جهانی فکر کنند درگیر حفظ بقا هستند.
به گزارش اقتصاددان به نقل از جهان صنعت ، قطعی اینترنت در چنین شرایطی صرفا بهمعنای ازدسترفتن یکمسابقه آنلاین یا افزایش پینگ نیست بلکه هر اختلال بخشی از زنجیره اقتصادی این صنعت را هدف قرار میدهد. استودیوهای بازیسازی ارتباط خود را با بازارهای جهانی از دست میدهند، تولیدکنندگان محتوا با افت درآمد مواجه میشوند، گیمرها از خدماتی که برای آن هزینه پرداخت کردند محروم میشوند و سرمایهگذار نیز نسبت بهآینده بازاری که از ابتداییترین زیرساخت یعنی اینترنت پایدار محروم است تردید میکند. نتیجه صنعتی است که در جهان با سرعتی بیسابقه رشد میکند اما در ایران مانند بسیاری از بازارهای دیگر میان سیاستگذاریهای محدودکننده و بحرانهای اقتصادی بهمرز فرسودگی و حتی نابودی نزدیک شده است.
فرزانه شریفی، معاون پژوهش بنیاد ملی بازیهای رایانهای در ارزیابی این شرایط معتقد است که هرچند بازیسازان در مقایسه با گیمرها وضعیت نسبتا بهتری داشتند و توانستند تا حدودی تیم خود را از این بحران نجات دهند اما این محدودیتها بههر دو گروه صدمه وارد کرده است. او دلیل این وضعیت نسبتا بهتر برای بازیسازان را فعالبودن اینترنت داخلی میداند که بهواسطه آن کاربران همچنان میتوانستند از فروشگاههای داخلی بازیهای ایرانی را دانلود و استفاده کنند. با این حال شریفی تاکید میکند کهدرصد آسیبپذیری و خسارت گیمرها در این شرایط بسیار بیشتر بوده است. گیمرهای حرفهای (Core Gamers) که در سطح بینالمللی رقابت میکنند با قطع ارتباطات اینترنتی نهتنها شانس خود را در مسابقات جهانی از دست میدهند بلکه منابع درآمدی آنها نیز بهخطر میافتد. این آسیب تنها بهبازیکنان محدود نمیشود بلکه استریمرهایی که معیشت و درآمدشان مستقیما بهاستریم بازی و ارتباط آنلاین وابسته است با قطع اینترنت دچار بحران اقتصادی جدی شدند.
درپاسخ بهاین شرایط بنیاد ملی بازیهای رایانهای اقداماتی نظیر راهاندازی اینترنت گیمر و تخصیص اینترنت ویژه بهبازیسازان ازطریق کریدور حمایتی همگرا را در دستور کار قرار داد تا روند توسعه محصولات و فعالیت بازیکنان تا حد امکان تسهیل شود. معاون پژوهش بنیاد ملی بازیهای رایانهای ضمن ابراز امیدواری برای حرکت بهسمت امنیت پایدار و کامل شبکه در کشور بر ضرورت داشتن یک پلنبی
(Plan B) تاکید کرد تا در صورت بروز شرایط مشابه در آینده میزان آسیب بهاکوسیستم بازیهای رایانهای کشور بهحداقل برسد. او بهایسنا گفت: برای قضاوت نهایی و دقیق درباره میزان خسارتها علاوه بر پیمایشهای مصرف بهانتشار دادههای پیمایشهای تولید نیز نیاز است.
بنابراین باوجود اقداماتی که برای کاهش آثار این محدودیتها انجام شده واقعیت آن است که راهکارهای مقطعی نمیتوانند جایگزین یک زیرساخت پایدار و قابل اتکا شوند. صنعت گیم بیش از هر چیز بر بستر اینترنت شکل گرفته و رشد میکند؛ صنعتی که ارتباط مستمر با بازارهای جهانی، دسترسی بهپلتفرمهای بینالمللی بهروزرسانی لحظهای و حضور در رقابتهای آنلاین بخشی جداییناپذیر از ماهیت آن است. از این رو هرگونه اختلال در این زنجیره، مستقیما بر چرخه تولید، سرمایهگذاری، اشتغال و درآمدزایی اثر میگذارد. آنچه امروز بیش از هر زمان دیگری باید مورد توجه قرار گیرد این است که ایران با کمبود استعداد، نیروی متخصص یا حتی مخاطب مواجه نیست. میلیونها گیمر، صدها استودیوی بازیسازی و دهها کسبوکار فعال در حوزه تولید محتوا، ورزشهای الکترونیک و خدمات وابسته نشان میدهند که ظرفیت شکلگیری یک صنعت رقابتپذیر وجود دارد. با این حال این ظرفیت در سالهای اخیر بیش از آنکه فرصت رشد پیدا کند زیر سایه تحریمهای خارجی، محدودیتهای داخلی، ناپایداری اینترنت و بیثباتی اقتصادی فرسوده شده؛ شرایطی که نهتنها سرمایهگذاران را از ورود بهاین بازار بازمیدارد بلکه بسیاری از فعالان این حوزه را نیز بهخروج از کشور یا ترک فعالیت سوق میدهد.
در هرصورت تجربه کشورهای پیشرو نشان میدهد که صنعت بازیهای ویدئویی زمانی بهموتور محرک اقتصاد دیجیتال تبدیل میشود که سیاستگذاری، زیرساخت و سرمایهگذاری در یک مسیر واحد قرار گیرند. درمقابل ادامه محدودیتهای ارتباطی، هرچند ممکن است در کوتاهمدت با راهکارهای موقتی مدیریت شود اما در بلندمدت هزینهای بهمراتب سنگینتر بر اقتصاد دیجیتال کشور تحمیل خواهد کرد؛ هزینهای که تنها درقالب کاهش درآمد یا افت فروش قابل اندازهگیری نیست بلکه در از دست رفتن سرمایه انسانی، مهاجرت نخبگان، کاهش قدرت رقابت و حذف تدریجی ایران از یکی از سودآورترین صنایع جهان نمود پیدا میکند. اگر قرار است صنعت گیم در ایران آیندهای داشته باشد نخستینگام نه حمایتهای مقطعی بلکه تضمین دسترسی پایدار، آزاد و قابل پیشبینی بهزیرساختی است که اساس شکلگیری این صنعت بر آن بنا شده و در غیراین صورت بازاری که امروز باوجود همه محدودیتها هنوز زنده مانده ممکن است فردا دیگر فرصتی برای احیا نداشته باشد.
مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.
ع
