بهنظر میرسد جمهوری اسلامی ایران وارد شدن کوچکترین خدشه به حاکمیت خود در خلیجفارس و آبراه تنگههرمز را تحمل نمیکند. پنجشنبه گذشته و هنگامی که IMO سازمان بینالمللی دریانوردی مسیر جدیدی برای عبور شناورهای مستقر در تنگههرمز تعیین کرد و برخی شناورها درصدد بودند که از مسیر پیشنهادی این سازمان تابع سازمان ملل متحد عبور کنند نظامیان ایران در خلیجفارس و مشخصا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، بهتندی واکنش نشان دادند و از کشتیهایی که در حال نزدیک شدن به تنگه هرمز بودند و میخواستند از مسیر جدید عبور کنند، درخواست کردند که به موقعیت خود بازگردند و برای عبور از تنگه هرمز فقط و حتما از ایران اجازه گرفته و از مسیری که سپاه پاسداران تعیین و توصیه میکند عبور کنند. بعد از این هشدار، چهار سوپر تانکر نفتکش که به تنگه هرمز نزدیک شده بودند به جای خود بازگشتند.
به گزارش اقتصاددان به نقل از جهان صنعت ، البته اگرچه هیچکس مسوولیت وقوع حادثه در خلیجفارس را برعهده نگرفته اما دیروز یک شناور با پرچم سنگاپور در منطقه جنوبی خلیج فارس و از مسیری که به سواحل عمان نزدیکتر است عبور میکرد، هدف یک پهپاد انتحاری قرار گرفت و آسیب دید. برخی ناظران و تحلیلگران درباره این حمله ابراز عقیده میکنند که حتما جمهوری اسلامی ایران در پشت این حمله قرار داشته و اجرای آن را هدایت کرده است. البته برخی معتقدند که این حمله توسط خود نیروهای سپاه و ایران انجام و اجرا شده است.
با این حال ایالاتمتحده و همکارانش در خلیجفارس بهسختی تلاش میکنند تا نهفقط موضوع گرفتن عوارض تردد از یا به خلیجفارس را ناممکن کنند بلکه حاکمیت حقوقی و جغرافیایی ایران بر پهنه خلیجفارس و تنگه هرمز را به چالش بکشند. واقعا اعراب خلیجفارس عمیقا میخواهند ایران بر تنگه هرمز و خلیجفارس حاکمیت و اقتدار نداشته باشد و اوضاع این آبراه و منطقه دریایی به پیش از وقوع جنگ ۴۰روزه بازگردد. گفتوگوهایی که در نشست شورای همکاری خلیجفارس با وزیر امور خارجه آمریکا، مارکو روبیو انجام شد همراهی و تمایل به همکاری با ایالاتمتحده، به خوبی در اظهارات و رای دادن اعضای این شورا مشهود بود. از این بابت اعرابی که روزی میخواستند پس از شکستدادن ایران و نابودی جمهوری اسلامی در ایران، خاک ایران را تصرف و بهخاک خود ضمیمه کنند اکنون که به آن هدف نرسیدهاند میخواهند اگر چیزی به دست نیاوردهاند و در جنگ آسیبهایی هم دیدهاند لااقل منفعت دائمی خود در جغرافیا و خلیجفارس را از دست ندهند.
اما ایران روشن کرده است که هیچچیز به گذشته بازنمیگردد و زندگی دکمه بازگشت ندارد. گمان میرود که ایران برای حفظ، تثبیت و پایداری حاکمیت خود بر خلیجفارس حاضر است ریسکهای زیادی را تجربه و تحمل کند و مقاومت زیادی به خرج دهد. در واقع ایران میداند که مهمترین کارت همیشه برندهاش در منازعه با ایالاتمتحده و اسرائیل، همین اعمال حاکمیت بر خلیجفارس است و اگر این کارت برنده را از دست بدهد آنگاه حتما اقدام مهم، تاثیرگذار و تعیینکنندهای نمیتواند در مقابل بزرگترین قدرت سیاسی- نظامی جهان، ایالاتمتحده آمریکا، انجام دهد.
روشن است که ایالاتمتحده، اعراب خلیجفارسنشین و در مرحله پایینتر در مواضع خود، حملهای به حاکمیت ایران بر این منطقه دریایی انجام نمیدهند و آن را به چالش نمیگیرند بلکه از نقطهای شروع میکنند که نزد افکار عمومی وجاهت دارد و مقبول است چنانکه هم اعراب و هم غرب از انجام تردد امن و پایدار از تنگه هرمز و خلیجفارس دفاع و آن را بهدیگران توصیه کردهاند. در این گزاره پایداری امنیت به آن معنی است که هیچکس و در هیچ موقعیتی حتی وقتی ایمنی و امنیت خود کشور به خطر میافتد، علیه امنیت خلیجفارس اقدام نکند و آن را به چالش نگیرد. این کشورها همچنین میدانند که اخذ عوارض از تردد در خلیجفارس و تنگه هرمز، قیمت تمامشده کالاها در جهان را افزایش میدهد و در کنار نفت، یک منبع درآمدی دائمی و پایداری برای ایران ایجاد میکند؛ منبعی که هم به لحاظ حجم و هم به لحاظ سهولت ایجاد و پایداری حتمی میتواند از نفت نیز بهتر باشد. درواقع هم حاکمیت جغرافیایی و نظامی بر خلیجفارس و تنگه هرمز و هم حاکمیت اقتصادی و کسب درآمد از آن موقعیت کشورمان در خاورمیانه و بلکه در جهان را ارتقا میدهد و ایندو، منافع غرب و بالاخص ایالاتمتحده و اسرائیل را بهشدت تهدید میکند و از این بابت نگرانیهای جدید و جدی برای واشنگتن و تلآویو پدید میآورد. در این میان اگرچه عمان برای دریافت عوارض از تنگه هرمز بیتمایل نیست اما کوچکترین همراهی در اینباره با ایران، از سوی عمان تحمل نمیشود و نه فقط ترامپ که روبیو و بیت هگست وزرای خارجه و جنگ آمریکا نیز به عمان هشدار دادند که کوچکترین همراهی با ایران برای مدیریت یا دریافت عوارض تنگه هرمز بهسختی مجازات خواهد شد و حتی میتواند عمان را به ورطه نابودی بکشاند؛ امریکه بهوضوح از سوی مقامات مسقط جدی گرفته شد و آنان اعلام کردند که برنامهای برای حمایت یا همراهی با ایران ندارند.
در مجموع گمان میرود یکی از چالشها پیشروی ایران در مواجهه با همسایگان و ایالاتمتحده، موضوع تنگههرمز و خلیجفارس خواهد بود. اکنون تلآویو و واشنگتن به قدرت و تاثیرگذاری خلیجفارس و تنگههرمز بر وضعیت و شرایط اقتصاد و تجارت جهانی واقف شدهاند و نمیخواهند این قدرت بهعنوان سلاح از سوی ایران و تهران به کار گرفته شود.
مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.
ع
