درحالیکه بیش از ۱۰روز از آغاز حملات ایالاتمتحده بهخاک ایران میگذرد و نیروهای مسلح جمهوری اسلامی نیز در تمام این مدت با قدرت بهاین حملات نظامی پاسخ دادند تلاشها برای احیای راهبردهای دیپلماتیک نیز کماکان ادامه دارد؛ تلاشهایی که بهویژه در این یکیدوروز گذشته با سپریشدن چندینشبانهروز از ادامه حملات آمریکا بهخاک ایران و واکنش نظامی جمهوری اسلامی با حمله بهپایگاههای ایالاتمتحده در کشورهای منطقه بهنحوی چشمگیر افزایش یافته است. چنانکه در این یکیدو روز گذشته هم برخی منابع رسانهای از ارائه پیشنهادهایی برای برقراری مجدد آتشبس و ازسرگیری مذاکرات خبر دادند و هم البته مقامهای سیاسی ایرانی و آمریکایی در اظهارات خود نشانههایی از آمادگی برای جلوگیری از شعلهورشدن بیشتر آتش جنگ و تبدیل این حملات گاهوبیگاه بهجنگی تمامعیار را نشان داده و بهطور تلویحی از تمایل خود برای حلوفصل اختلافات ازطریق راهبردهای دیپلماتیک برقراری آتشبس و بازگشت میز مذاکره سخن گفتند.
بررسی پیشنهاد میانجیها برای آتشبس ۱۰روزه در تهران و واشنگتن
به گزارش اقتصاددان به نقل از جهان صنعت ، بنابر آنچه ظرف روزهای گذشته ازسوی برخی منابع رسانهای مطرح شد ظاهرا واشنگتن تلاشهای خود را برای فعالکردن کشورهای منطقه برای پادرمیانی و برقراری آتشبس افزایش داده؛ خبری که سخنگوی دستگاه دیپلماسی ایران نیز بهطور تلویحی و با ادبیاتی متفاوت آن را تایید کرده؛ ادعایی که پس از طرح آن توسط خبرگزاری رویترز، پایگاه خبری آکسیوس نیز در گزارش روز گذشته خود جزئیات بیشتری از آن منتشر کرد. بر این اساس رویترز اعلام کرد که میانجیها توقف ۱۰روزه حملات را بهمنظور ایجاد فرصتی برای احیای توافق پیشنهاد کردند. این خبرگزاری بریتانیایی که بهنقل از یک منبع ایرانی در این رابطه گزارش میداد مدعی شده که پیشنهاد میانجیها مبنیبر توقف ۱۰روزه حملات بهمنظور ایجاد فرصتی برای احیای توافق هستهای موقت میان ایران و آمریکا مطرح شده است. درحالیکه الحدث نیز بهنقل از یک منبع آگاه گزارش داده بود که پیشنهاد آتشبس و بازگشایی تنگه هرمز بهمدت ۱۰روز تا دوهفته در دست بررسی و بحث است، پایگاه خبری آکسیوس نیز در گزارش روز گذشته خود با ارائه جزئیاتی بیشتر در این رابطه مدعی شد قطر، مصر، پاکستان و چند میانجی منطقهای دیگر پیشنهادی برای آتشبس ۱۰روزه را بهایران و ایالاتمتحده ارائه کردند. جالب آنکه بنابر گزارش آکسیوس، دونالد ترامپ همزمان با بررسی این پیشنهاد از اسرائیل خواسته از هرگونه اقدامی که فرصت باقیمانده برای دیپلماسی را از بین ببرد خودداری کند. آنطورکه آکسیوس در گزارش خود ادعا کرده این آتشبس شامل توقف درگیریها، ازسرگیری تردد کشتیها ازطریق تنگه هرمز و فراهمکردن فرصتی برای تهران و واشنگتن میشود تا در این فرصت زمینه حفظ و احیای یادداشت تفاهم اسلامآباد فراهم شود.
نکته مهم در ارتباط با آنچه این منابع رسانهای مطرح کردند این بود که اسماعیل بقائی در نشست مطبوعاتی روز دوشنبه خود بهعنوان سخنگوی وزارت امور خارجه نفس ارائه پیشنهاد برای برقرای آتشبس ازسوی میانجیها را تایید کرد. بقائی که در واکنش بهپرسشی درخصوص سفر اخیر عباس عراقچی بهدوحه جهت عرض تسلیت بهمقامهای قطری درپی درگذشت امیر پیشین این کشور در این رابطه اظهارنظر میکرد، درباره آنچه در فضای رسانهای درخصوص طرح پیشنهادی قطر برای آتشبس ۱۰روزه میان ایران و آمریکا مطرح شده بود گفت: اصل موضوع که میانجیها فعالیت میکنند و تلاش دارند از تشدید تنش جلوگیری کنند روشن است. ازسویدیگر جمهوری اسلامی ایران نیز از هیچاقدامی برای توقف جنایات آمریکا فروگذار نمیکند. همزمان که نیروهای مسلح ما با قوت و قدرت واکنش نشان میدهند و منشأ و مبدأ تجاوز آمریکا را در هم میکوبند دیپلماسی نیز وظایف خود را بهخوبی میشناسد و از هیچ تلاشی فروگذار نمیکند. او تصریح کرد: پیشنهادهای مطرحشده ازطریق میانجیها بهما اعلام شده و آنها را دریافت کردیم اما درحالحاضر اجازه دهید وارد جزئیات آنها نشوم. با این حال اصل موضوع که در این روزها دستگاه دیپلماسی فعال بوده و ایدههایی از سوی برخی میانجیها بهجمهوری اسلامی ایران واصل شده تایید میشود.
ابراز تمایل تلویحی پزشکیان و ترامپ بهازسرگیری مذاکرات
همزمان با این تحولات و در همین ۲۴ساعت گذشته رییسان جمهور ایران و آمریکا نیز در اقدامهای جداگانه هرکدام بهنحوی از تمایل خود برای حلوفصل اختلافات ازطریق راهبردهای دیپلماتیک تاکید کردند چنانکه مسعود پزشکیان، رییسجمهور ایران در بخشی از سخنان روز گذشته خود در جریان برگزاری مراسم روز ملی صنعت و معدن در این رابطه موضعگیری کرد و دونالد ترامپ، رییسجمهور ایالاتمتحده نیز بهشیوه معمول خود با بازنشر پیامی در فضای مجازی.
مسعود پزشکیان که در بخشی از سخنرانی خود در مراسم روز ملی صنعت و معدن بهنقش رهبری شهید در تعیین مسیر راهبردی کشور بهویژه درخصوص پایان وضعیت «نه جنگ، نه صلح» اشاره میکرد علاوهبر انتقاد از عملکرد صداوسیما که بهگفته او تنها بخشی از سخنان رهبری درباره عدم مذاکره را پخش میکند، تاکید کرد که رهبری در جلسات خصوصی بر ضرورت خاتمهدادن بهاین وضعیت «نه جنگ، نه صلح» تاکید داشتند و برای همین با تکیه بر عزت، مصلحت، حکمت و سربلندی کشور مذاکرات را آغاز کردیم.
او با تاکید بر اینکه در حال حاضر ارتباط و سطح دسترسی بیشتر بهرهبری افزایش یافته، تصریح کرد که تمام اقدامات براساس رهنمودهای ایشان سامان یافته است.
همزمان دونالد ترامپ نیز با انتشار یک نظرسنجی که از حمایت اکثریت آمریکاییها از توافق صلح با ایران حکایت داشت همچون پزشکیان بهطور غیرمستقیم بر تمایل خود برای حلوفصل اختلافات ازطریق راهبردهای دیپلماتیک تاکید کرد. او که طبق معمول ازطریق شبکه اجتماعی تروثسوشال سعی در برقراری ارتباط با کاربران فضای مجازی داشت، تصویری از نظرسنجی موسسه بیگدیتاپال را منتشر کرد که براساس آن ۴/۰درصد از رایدهندگان ثبتنام شده از توافق با ایران حمایت کرده و تنها ۷/۳درصد در مخالفت با آن اعلام موضع کردند.
رایزنی درباره مذاکرات در حاشیه سفر مومنی بهاسلامآباد
بااینهمه آنچه باعث شده همزمان با انتشار این اخبار امیدها نسبتبه احتمال احیای مذاکرات افزایش یابد این است که وزیر کشور ایران نیز در راس هیاتیعالیرتبه متشکل از شماری از وزیران و اعضای کابینه راهی اسلامآباد شده؛ سفری که اگرچه بهطور مستقیم بهاین تلاشهای دیپلماتیک ارتباطی نداشته و اصولا حوزه کاری وزیر کشور یا همان وزیر داخله ارتباطی بهمسائل دیپلماتیک و امور خارجه ندارد اما باتوجه بهنقشآفرینی فعال سیدمحسن نقوی، وزیر کشور پاکستان در جریان مذاکرات اخیر برخی ناظران معتقدند که احتمالا در حاشیه این سفر نیز پیامهایی درباره مذاکرات ایران و آمریکا رد و بدل خواهد شد.
اسکندر مومنی که روز دوشنبه در راس هیاتیعالیرتبه مشکل از اعضای ارشد وزارتخانههای کشور، امور خارجه، نفت، راهوشهرسازی، جهاد کشاورزی و فراجا و گمرک و بهدعوت سیدمحسن نقوی، وزیر کشور پاکستان بهاین کشور سفر کرده در جریان این سفر ضمن رایزنی درباره موضوعات مرتبط با توسعه مناسبات دوجانبه ازجمله تقویت همکاریهای مرزی و گسترش همکاریهای اقتصادی، ترانزیتی، کشاورزی بین دو کشور با برخی از مقامهای ارشد پاکستان ازجمله شهباز شریف، نخست وزیر و فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش این کشور نیز دیدار کرد. وزیر کشور و اعضای هیات همراه که با استقبال سیدمحسن نقوی، وزیر کشور پاکستان و رضا امیریمقدم، سفیر ایران در اسلامآباد وارد این کشور شدند روز گذشته با حضور گارد تشریفاتی پلیس، وزیر مشاور کشور پاکستان و فرمانده پلیس پایتخت بهطور رسمی مورد استقبال قرار گرفتند.
اسکندر مومنی در بدو ورود بهپایگاه هوایی نورخان در اسلامآباد با اشاره بهتوسعه روابط دوجانبه ایران و پاکستان بهعنوان یکی از اهداف این سفر تاکید کرد: طبیعتا تحولات منطقه هم یکی از مباحثی است که در این سفر مطرح خواهد شد. وزیر کشور تصریح کرد: پیگیری تحقق توافقات سفر حدودا یک ماه قبل آقای پزشکیان بهپاکستان و تاکیدات رییسجمهور نیز در دستورکار بازدید از اسلامآباد قرار دارد.
دیدار وزیر کشور ایران با عاصم منیر و شهباز شریف
اسکندر مومنی در نخستینجلسه کاری خود در این سفر با فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش و رییس نیروهای دفاعی پاکستان دیدار کرد و در دومین جلسه کاری خود در اسلامآباد نیز در کاخ نخستوزیری پاکستان حاضر شد و با شهباز شریف بهگفتوگو پرداخت.
تلاش تهران و پاکستان برای برقراری صلح در منطقه
وزیر کشور ایران در ادامه این سفر با سناتور سیدمحسن نقوی، وزیر کشور پاکستان دیدار کرد. این درحالی بود که نشست رسمی هیاتهای عالیرتبه ایران و پاکستان عصر روز گذشته بهریاست اسکندر مومنی و سیدمحسن نقوی، وزیران کشور ایران و پاکستان برگزار شد. نشستی که در آن سیدمحسن نقوی با ابراز خرسندی از نخستین سفر رسمی اسکندر مومنی، وزیر کشور ایران بهاسلامآباد تاکید کرد که نگاه ما بهاین بازدید مهم بهعنوان یک خبر خوش برای منطقه است. وزیر کشور پاکستان ضمن تاکید بر تلاش تهران و اسلامآباد برای توسعه و رفاه ملتهای ایران و پاکستان خاطرنشان کرد که دوکشور برقراری صلح در منطقه تلاش میکنند. سیدمحسن نقوی در جریان دیدار رسمی خود با اسکندر مومنی با اشاره بهمعضل تروریسم و عناصری که بهدنبال تخریب فضای صلح و آرامش در مرزهای مشترک هستند، گفت که تهران و اسلامآباد مصمم بهکنترل این چالش هستند و اجازه نخواهند داد تا تروریستها و حامیان آنان در اهداف خود موفق شوند.
آخرین روزنههای امید برای بازگشت ایران و آمریکا بهمیز مذاکره
روز گذشته روزنامه واشنگتنپست در حاشیه بحث از ارزیابی اطلاعاتی جدید سازمان سیا مبنیبر اینکه تکرار حملات آمریکا تاثیر چشمگیری بر موضع مذاکراتی ایران نخواهد داشت، بهنقل از تحلیلگران خاطرنشان کرد که تهران و واشنگتن در وضعیت مبهمی بین صلح و جنگ گرفتار شدند و هردوکشور باوجود ادامه درگیریها نشانههایی از آمادگی برای مذاکره بروز میدهند. طبیعتا هر اقدام ایران و آمریکا میتواند این آخرین روزنههای امید بهاحیای مذاکرات را نیز بهطور جدی درمعرض خطر قرار دهد. حال باید دید آیا پیشنهاد آتشبس و بازگشایی تنگه هرمز بهمدت ۱۰روز تا دوهفته که بنابر گزارش اخیر پایگاه خبری آکسیوس ازسوی قطر، مصر، پاکستان و چند میانجی منطقهای دیگر بهایران و آمریکا ارائه شده و آنطورکه مقامهای ارشد دوکشور اعلام کردند هماکنون این پیشنهاد درحال بررسی است میتواند زمینهساز ایجاد فرصتی برای احیای توافق شود یا خیر.
مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.
ع
