تورم از مبدا تولید

مرکز آمار ایران تازه‌ترین روایت خود از قیمت‌ها در مبادی تولید را منتشر کرده و این روایت حتی پیش از ورود به‌جدول‌های تفصیلی، یک پیام روشن دارد: موج افزایش قیمت در بهار۱۴۰۵ نه‌تنها فروکش نکرده بلکه در بخش بزرگی از اقتصاد با سرعت بیشتری حرکت کرده است.
تورم از مبدا تولید

مرکز آمار ایران تازه‌ترین روایت خود از قیمت‌ها در مبادی تولید را منتشر کرده و این روایت حتی پیش از ورود به‌جدول‌های تفصیلی، یک پیام روشن دارد: موج افزایش قیمت در بهار۱۴۰۵ نه‌تنها فروکش نکرده بلکه در بخش بزرگی از اقتصاد با سرعت بیشتری حرکت کرده است. شاخص کل قیمت تولیدکننده در پایان بهار به‌۱/۶۱۴ رسید؛ شاخصی که بر مبنای سال پایه ۱۴۰۰ محاسبه شده و نشان می‌دهد متوسط قیمت دریافتی تولیدکنندگان برای محصولات خود اکنون بیش از شش‌برابر پنج‌سال گذشته  است.

قیمت‌ها در بهار فقط طی سه‌ماه ۳/۲۸‌درصد افزایش یافتند. شاخص کل در مقایسه با بهار سال گذشته ۹/۹۸‌درصد و در چهارفصل منتهی به‌بهار نسبت‌به ‌دوره مشابه سال قبل ۷/۶۶‌درصد بالا رفته است. به‌بیان ساده‌تر متوسط قیمت دریافتی تولیدکنندگان تقریبا دوبرابر بهار سال گذشته شده؛ هرچند این گزاره به‌معنای دوبرابرشدن قیمت تک‌تک کالاها یا انتقال کامل همین نرخ به‌بازار مصرف نیست.

به گزارش اقتصاددان به نقل از جهان صنعت  ،   آنچه آمار تازه را نگران‌کننده‌تر می‌کند فقط بزرگی نرخ‌ها نیست. تورم فصلی تولیدکننده در زمستان نیز ۸/۲۴‌درصد بود و در بهار ۵/۳‌واحد‌درصد دیگر افزایش یافت. تورم نقطه‌به‌نقطه که در پایان زمستان ۶۵‌درصد محاسبه شده بود، در بهار تا آستانه ۱۰۰‌درصد پیش رفت. تورم سالانه نیز طی یک فصل از ۲/۵۱ به‌۷/۶۶‌درصد رسید.

بااین‌حال در بعضی فعالیت‌ها شوک اصلی در زمستان اتفاق افتاده و نرخ بهاری کاهش یافته است. در برخی دیگر قیمت‌ها درست در بهار از جا کنده شدند. گروه‌هایی نیز وجود دارند که‌درصدهای بسیار بزرگ اما وزن ناچیزی دارند و درمقابل چند صنعت سنگین با نرخ‌هایی کمتر نقش بسیار بزرگ‌تری در حرکت شاخص کل ایفا کردند.

۶۰‌درصد افزایش قیمت در ۶ماه

عدد ۳/۲۸‌درصد به‌تنهایی بزرگی اتفاق را کامل نشان نمی‌دهد. تولیدکنندگان پیش از بهار نیز یک زمستان بسیار تورمی را پشت‌سر گذاشته بودند. شاخص قیمت تولیدکننده در زمستان۱۴۰۴ نسبت‌به ‌پاییز ۸/۲۴‌درصد افزایش یافت و سپس در بهار ۳/۲۸‌درصد دیگر بالا رفت. حاصل مرکب این دو افزایش نشان می‌دهد سطح قیمت تولیدکننده در فاصله دو فصل حدود ۱/۶۰‌درصد رشد کرده است.

افزایش ۳/۲۸‌درصدی بهار روی سطحی اعمال شده که قبلا در زمستان ۸/۲۴‌درصد بالا رفته بود. به‌همین دلیل فشار شش‌ماهه از مجموع ظاهری ۱/۵۳‌درصد بزرگ‌تر است و به‌حدود ۶۰‌درصد می‌رسد. در نتیجه مساله اقتصاد ایران فقط ثبت یک فصل نامساعد نیست بلکه قیمت در مبادی تولید طی دو فصل پیاپی و بر بستری که هربار مرتفع‌تر شده جهش کرده است.

حرکت تورم نقطه‌ای نیز همین تشدید را نشان می‌دهد. فاصله قیمت‌ها با فصل مشابه سال گذشته که در پایان زمستان ۶۵‌درصد بود در پایان بهار به‌۹/۹۸‌درصد رسید یعنی ظرف سه‌ماه حدود ۳۴واحد‌درصد بیشتر شد.

تورم سالانه معمولا کندتر از دو شاخص دیگر حرکت می‌کند زیرا متوسط چهار فصل را در نظر می‌گیرد. با این ‌حال همین شاخص نیز در یک فصل ۵/15واحد‌درصد بالا رفته است. افزایش همزمان تورم فصلی، نقطه‌ای و سالانه نشان می‌دهد با یک نوسان کوتاه‌مدت یا اثر محدود پایه مقایسه مواجه نیستیم بلکه شوک جاری آن‌قدر بزرگ بوده که میانگین یک‌ساله را نیز به‌سرعت جابه‌جا کرده است.

رکورددار تورم با فرمانده تورم یکی نیست

در نگاه اول عنوان رکورددار بهار به‌بخش برق می‌رسد. متوسط قیمت تولید، انتقال و توزیع برق طی یک فصل ۷/۶۵‌درصد افزایش یافته است. در جدول صنایع نیز دخانیات با تورم فصلی ۴/۱۰۷‌درصد، لاستیک و پلاستیک با ۲/۷۶‌درصد و منسوجات با ۸/۶۳‌درصد نرخ‌هایی بزرگ‌تر از متوسط کل دارند. بااین‌حال بزرگ‌ترین‌درصد الزاما بزرگ‌ترین اثر را بر شاخص کل نمی‌گذارد.

وزن برق در سبد شاخص تولیدکننده فقط ۶۷/0درصد و وزن دخانیات ۱۵/۰‌درصد است. حتی افزایش بسیار بزرگ قیمت در چنین گروه‌هایی نمی‌تواند به‌اندازه یک حرکت متوسط‌تر در گروهی با وزن ۱۰یا۲۰‌درصد شاخص کل را جابه‌جا کند.

از این زاویه صنعت ساخت در مرکز ماجرا قرار می‌گیرد. این بخش ۶۲٫۳‌درصد از وزن شاخص کل را در اختیار دارد و قیمت تولیدکننده آن در بهار ۳۶٫۲‌درصد افزایش یافته است. خدمات با وزن ۹۱/۲۳‌درصد تورم فصلی ۹/۱۶‌درصدی داشته و کشاورزی با وزن ۶۵/۱۰‌درصد افزایش ۱۷‌درصدی را ثبت کرده است. معدن نیز با سهم ۴۷/۲‌درصدی ۲/۱۸‌درصد تورم داشته است.

بنابراین برق رکورددار بخش‌های اصلی بوده اما صنعت فرمان حرکت شاخص را در دست داشته است. درون صنعت نیز همین تمایز برقرار است. پالایش نفت، صنایع غذایی، فلزات پایه و مواد شیمیایی به‌دلیل وزن بالاتر از بسیاری از گروه‌های دارای تورم ۵۰یا۱۰۰‌درصدی مهم‌ترند.

صنعت، موتور سنگین موج تازه قیمت‌ها

شاخص قیمت تولیدکننده صنعت ساخت در بهار به‌۳/۶۰۵ رسید. تورم فصلی این بخش از ۱/27درصد در زمستان به‌۲/۳۶‌درصد در بهار و تورم نقطه‌ای آن از ۳/۶۶ به‌۱۰۹‌درصد افزایش یافت. تورم سالانه صنعت نیز طی یک فصل از ۸/۵۱ به‌۹/70درصد رسید. ترکیب افزایش‌های زمستان و بهار نشان می‌دهد قیمت تولیدکننده صنعتی در شش‌ماه حدود ۱/۷۳‌درصد بالا رفته است.

دامنه افزایش‌ها نیز نشان می‌دهد موج صنعتی به‌یک رشته خاص محدود نشده است. صنایع مرتبط با خوراک، مواد شیمیایی، پلاستیک، کاغذ، نساجی، دارو، خودرو، ماشین‌آلات، تجهیزات برقی و محصولات فلزی، همگی با افزایش‌های قابل توجه مواجه شدند. به‌همین‌دلیل نمی‌توان جهش شاخص صنعت را صرفا نتیجه افزایش قیمت یک کالای پایه یا یک تصمیم قیمتی دانست.

مواد شیمیایی با وزن ۲۵/۸‌درصدی و تورم فصلی ۳/۵۵‌درصدی یکی از اصلی‌ترین پیشران‌ها بوده است. صنایع غذایی با وزن ۸۵/۹‌درصدی افزایش ۳/۳۵‌درصدی را ثبت کردند و فلزات پایه با وزن ۷۷/۹‌درصدی، ۴/۲۶‌درصد گران‌تر شدند. تولید خودرو نیز با وزن ۳۴/۳‌درصدی تورم فصلی ۸/۴۰‌درصدی داشته است. لاستیک و پلاستیک نیز اگرچه وزن کمتری دارد با افزایش ۲/۷۶‌درصدی به‌یکی از کانون‌های شدید فشار تبدیل شده است.

در سمت دیگر تولید کک و فرآورده‌های پالایشی با وزن ۳۲/۱۳‌درصدی تورم فصلی ۱/۱۳‌درصدی داشته است. این رشته بزرگ‌ترین جزء صنعت است اما افزایش قیمت آن بسیار کمتر از متوسط بخش بوده و درنتیجه بخشی از جهش سایر صنایع را تعدیل کرده است.

تصویر صنعت از یک جابه‌جایی گسترده در سطح قیمت‌ها حکایت دارد. بخشی از این افزایش‌ها به‌کالاهای مصرفی مربوط بوده اما دامنه آن تا ماشین‌آلات، تجهیزات برقی، فلزات و وسایل حمل‌ونقل نیز امتداد دارد.

زنجیره غذا از مزرعه تا کارخانه داغ شد

کشاورزی در بهار ۱۷‌درصد تورم فصلی داشته است یعنی نرخی پایین‌تر از افزایش ۴/۴۱‌درصدی زمستان. اگر فقط این دو عدد مقایسه شوند می‌توان از کاهش سرعت تورم کشاورزی سخن گفت اما سطح قیمت این بخش طی دوفصل حدود ۴/65درصد افزایش یافته و تورم نقطه‌ای آن به‌۳/۱۴۴‌درصد رسیده است. کشاورزی همچنان بالاترین تورم نقطه‌ای و سالانه را در میان بخش‌های اصلی دارد.

فشار کشاورزی در بهار از بخش محصولات گیاهی شدت گرفته است. تورم فصلی زراعت و باغداری از ۹ به‌۶/۲۹‌درصد رسیده و تورم نقطه‌ای آن از ۶/۴۳ به‌۸/۱۲۹‌درصد جهش کرده است. درون این گروه زراعت تورم فصلی ۹/۲۷‌درصدی و نقطه‌ای ۵/139درصدی داشته و باغداری نیز با افزایش فصلی ۹/۳۳‌درصدی روبه‌رو شده است.

این فشار در پشت در کارخانه متوقف نشده است. صنایع غذایی در زمستان ۳/۳۲‌درصد و در بهار ۳/۳۵‌درصد افزایش قیمت داشتند بنابراین قیمت تولیدکننده مواد غذایی در دو فصل حدود ۷۹‌درصد بالا رفته است. تورم نقطه‌ای این صنعت نیز به‌۶/۱۳۷‌درصد و تورم سالانه آن به‌۳/۹۲‌درصد رسیده است. نکته مهم همزمانی فشار در دو حلقه است. وقتی محصولات کشاورزی به‌عنوان ماده اولیه گران می‌شوند و کارخانه‌های غذایی نیز افزایش شدید قیمت تولیدکننده را ثبت می‌کنند فشار فقط به‌یک نقطه از زنجیره محدود نمانده است. هزینه تولید در مزرعه، دامداری و مرغداری از یک سو و هزینه فرآوری، بسته‌بندی و عرضه از سوی دیگر بالا رفته است.

این وضعیت الزاما به‌معنای آن نیست که قیمت مصرف‌کننده مواد غذایی دقیقا با همین نسبت بالا خواهد رفت. بخشی از فشار ممکن است با قیمت‌گذاری، یارانه، واردات، کاهش حاشیه سود یا استفاده از موجودی قبلی مهار شود اما اگر افزایش هزینه‌ها ماندگار باشد ظرفیت جذب آنها در حلقه‌های میانی محدود خواهد شد. در آن صورت فشار از دو مسیر ظاهر می‌شود: افزایش قیمت فروش یا کاهش تولید و عرضه.

صورتحساب سنگین مرغداری و غلات برای سفره‌ها

درمیان تمام زیرگروه‌های کشاورزی مرغداری صنعتی شدیدترین وضعیت را دارد. قیمت تولیدکننده این فعالیت در زمستان ۶/۴۱‌درصد افزایش یافته بود و در بهار ۹/۶۲‌درصد دیگر بالا رفت. ترکیب این دو نرخ نشان می‌دهد قیمت مرغداری صنعتی فقط در شش‌ماه حدود ۷/۱۳۰‌درصد افزایش یافته و بیش از ۳/2برابر شده است.

تورم نقطه‌ای مرغداری صنعتی به‌۲/۲۱۱‌درصد رسیده یعنی متوسط قیمت دریافتی تولیدکنندگان این گروه بیش از سه برابر بهار سال گذشته است. تورم سالانه نیز ۱۰۲‌درصد گزارش شده است. این نرخ‌ها مرغداری را به‌مهم‌ترین علامت هشدار برای بازار مرغ و تخم‌مرغ تبدیل می‌کنند هرچند فاصله میان قیمت تولیدکننده و مصرف‌کننده همچنان به‌سیاست قیمت‌گذاری، هزینه توزیع و وضعیت عرضه وابسته است.

دامداری صنعتی نیز شرایط متفاوتی ندارد. قیمت آن در زمستان ۲/۴۲‌درصد و در بهار ۵/۴۴‌درصد افزایش یافته است. رشد مرکب شش‌ماهه به‌۵/۱۰۵‌درصد می‌رسد بنابراین سطح قیمت دامداری صنعتی طی دوفصل بیش از دوبرابر شده است. تورم نقطه‌ای آن ۴/۱۸۲ و تورم سالانه ۲/۱۰۰‌درصد است.

در گاوداری صنعتی تورم فصلی از ۴۳ به‌۸/۲۱‌درصد کاهش یافته اما قیمت طی دو فصل حدود ۷۴‌درصد افزایش یافته و تورم نقطه‌ای همچنان ۱۴۵٫۳‌درصد است. دامداری سنتی نیز با وجود کاهش تورم فصلی از ۱/۵۲ به‌۲/۱۶‌درصد در شش ماه افزایش قیمتی نزدیک به‌۷۷‌درصد داشته است.

در بخش محصولات گیاهی غلات علامت هشدار دیگری است. قیمت این گروه در زمستان ۶/۵‌درصد کاهش یافت اما در بهار ۸/۳۱‌درصد بالا رفت. مهم‌تر آنکه تورم نقطه‌ای غلات از ۸/۶۳ به‌۱۸۳٫۹‌درصد رسید. غلات فقط یک کالای نهایی نیستند بلکه در تولید آرد، نان، فرآورده‌های غذایی و خوراک دام نقش دارند. بنابراین فشار این گروه می‌تواند در چند حلقه بعدی زنجیره ظاهر شود.

ترکیب مرغداری، دامداری، غلات و صنایع غذایی نشان می‌دهد سفره خانوار از چند سمت تحت فشار قرار گرفته است. هنوز نمی‌توان اندازه انتقال این فشار به‌قیمت خرده‌فروشی را از جدول تولیدکننده استخراج کرد اما منشأ هزینه‌ای آن اکنون به‌وضوح در داده‌ها دیده می‌شود.

مواد شیمیایی؛ حلقه پنهان جهش صنعتی

درمیان صنایع بزرگ مواد شیمیایی یکی از مهم‌ترین یافته‌های گزارش است. قیمت تولیدکننده این رشته در زمستان ۷/۲۵‌درصد و در بهار ۳/۵۵‌درصد افزایش یافته است. به‌این‌ترتیب رشد مرکب شش‌ماهه آن به‌حدود ۲/۹۵‌درصد می‌رسد. تورم نقطه‌ای مواد شیمیایی نیز از ۶/۵۱ به‌۱۲۹‌درصد افزایش یافته است.

مواد شیمیایی فقط یکی از چند گروه صنعتی نیستند. محصولات این رشته در تولید دارو، پلاستیک، رنگ، مواد شوینده، کود، سموم، نساجی، بسته‌بندی و مجموعه بزرگی از کالاهای واسطه‌ای استفاده می‌شوند. ازاین‌رو افزایش قیمت این بخش می‌تواند از مسیرهای مختلف به‌دیگر صنایع منتقل شود. جدول مرکز آمار رابطه علّی میان این گروه‌ها را اثبات نمی‌کند اما همزمانی جهش مواد شیمیایی با افزایش قیمت صنایع وابسته یک مسیر مهم برای بررسی‌های بعدی ایجاد می‌کند.نمونه برجسته این وضعیت لاستیک و پلاستیک است. تورم فصلی این صنعت از ۵/۲۰‌درصد در زمستان به‌۲/۷۶‌درصد در بهار رسیده است. قیمت تولیدکننده آن در دوفصل حدود ۳/۱۱۲‌درصد افزایش یافته و تورم نقطه‌ای به‌۴/۱۶۳‌درصد رسیده است. وزن ۱۹/۲‌درصدی این رشته نیز بسیار بیشتر از گروه‌های کم‌وزنی مانند دخانیات است بنابراین جهش آن فقط یک رکورد حاشیه‌ای نیست و می‌تواند اثر معناداری بر شاخص صنعت داشته باشد.

منسوجات نیز در بهار ۸/۶۳‌درصد، کاغذ ۹/55درصد، چرم ۵/۴۸‌درصد و محصولات چوبی ۱/۴۲‌درصد تورم داشتند. این مجموعه نشان می‌دهد حلقه کالاهای واسطه‌ای و مواد اولیه صنعتی یکی از کانون‌های اصلی موج بهاری بوده است.

دارو از ۲سوی زنجیره زیر فشار رفت

تازه‌ترین داده‌های تولیدکننده قطعه مهم دیگری به‌تصویر بازار دارو اضافه کردند. قیمت تولیدکننده داروها و فرآورده‌های دارویی، شیمیایی و گیاهی در زمستان ۵/۱۰‌درصد افزایش یافته بود اما تورم فصلی این گروه در بهار به‌۱/۵۸‌درصد رسید. به‌این ترتیب سرعت افزایش قیمت در یک فصل ۶/۴۷ واحد‌درصد بیشتر شده است.

تورم نقطه‌ای تولیدکننده دارو نیز از ۴/۴۸ به‌۳/114درصد و تورم سالانه آن از ۴۵٫۹ به‌۳/66درصد رسیده است. درمجموع سطح قیمت این صنعت طی زمستان و بهار حدود ۷/۷۴‌درصد افزایش یافته است. این ارقام وجود یک فشار هزینه‌ای بسیار سنگین در صنعت دارو را تایید می‌کنند هرچند از خود جدول نمی‌توان سهم نرخ ارز، مواد اولیه، بسته‌بندی، دستمزد یا سیاست قیمت‌گذاری را جدا کرد.

در سوی دیگر زنجیره خدمات سلامت و مددکاری اجتماعی نیز با تغییر محسوسی مواجه شدند. تورم فصلی این گروه از ۶/۲‌درصد در زمستان به‌۷/27درصد در بهار افزایش یافته است. تورم نقطه‌ای خدمات سلامت ۸/۵۲ و تورم سالانه آن ۲/۴۶‌درصد گزارش شده است.

همزمانی جهش در کارخانه داروسازی و بخش ارائه خدمات سلامت وضعیت این حوزه را حساس‌تر می‌کند. فشار از یک سو بر تولید کالاهای دارویی و ازسوی دیگر بر هزینه خدمات دیده می‌شود؛ وضعیتی که می‌تواند هزینه تامین مالی بیمه‌ها، مراکز درمانی و در نهایت خانوارها را افزایش دهد.

برق رکورددار شد اما صنعت فرمان را دردست داشت

بخش تولید، انتقال و توزیع برق در زمستان تقریبا ثابت بود و فقط ۷/۰‌درصد تورم فصلی داشت. در بهار این نرخ ناگهان به‌۷/۶۵‌درصد رسید. افزایش ۶۵واحد‌درصدی سرعت تورم برق یکی از بزرگ‌ترین تغییرات میان دو فصل در کل جدول است. قیمت تولیدکننده برق در دوفصل روی‌هم حدود ۹/۶۶‌درصد افزایش یافته است. تورم نقطه‌ای آن نیز از ۳۳ به‌۹/۸۴‌درصد رسیده هرچند تورم سالانه فقط از ۸/۶۵ به‌۸/۶۷‌درصد افزایش یافته است. این تفاوت نشان می‌دهد بخش بزرگی از شوک برق درست در فصل جاری اتفاق افتاده و هنوز به‌طور کامل وارد متوسط چهارفصلی نشده است.

بااین‌حال وزن مستقیم برق در شاخص کل فقط ۶۷/۰‌درصد است. بنابراین نمی‌توان جهش ۳/28درصدی شاخص کل را به‌برق نسبت داد. صنعت ساخت با وزن ۳/۶۲‌درصدی همچنان فرمانده موج تورمی است.

اهمیت اقتصادی برق البته فقط با وزن مستقیم آن سنجیده نمی‌شود. برق نهاده‌ای مشترک برای کارخانه‌ها، معادن، کشاورزی و خدمات است. افزایش قیمت یا اختلال در دسترسی به‌آن می‌تواند هزینه بنگاه‌ها را از مسیرهای مختلف بالا ببرد. بااین‌همه جدول تولیدکننده فقط همزمانی افزایش‌ها را نشان می‌دهد و برای محاسبه سهم دقیق برق در تورم سایر فعالیت‌ها به‌داده‌های هزینه تولید و جدول داده-ستانده نیاز است.

پالایشگاه‌ها چگونه ترمز شاخص صنعت شدند؟

درمیان این همه نرخ افزایشی فرآورده‌های پالایشی مسیر متفاوتی داشتند. تولید کک و فرآورده‌های حاصل از پالایش نفت با وزن ۳۲/۱۳‌درصدی بزرگ‌ترین رشته در سبد صنعت است. قیمت این گروه در زمستان ۳/۴۵‌درصد افزایش یافته بود اما تورم فصلی آن در بهار به‌۱/۱۳‌درصد کاهش یافت.

این کاهش ۲/۳۲ واحد‌درصدی به‌آن معناست که پالایشگاه‌ها در بهار یکی از معدود عوامل کاهنده شتاب صنعت بودند. اگر این رشته سنگین نیز تورمی مشابه مواد شیمیایی، پلاستیک یا منسوجات ثبت می‌کرد نرخ ۲/۳۶‌درصدی صنعت و به‌دنبال آن شاخص کل می‌توانست بالاتر باشد.

البته کاهش سرعت با کاهش قیمت متفاوت است. قیمت فرآورده‌های پالایشی در بهار همچنان ۱/13درصد بالا رفته و افزایش مرکب زمستان و بهار آن حدود ۳/۶۴‌درصد است. تورم نقطه‌ای نیز ۷۸ و تورم سالانه ۶/۵۸‌درصد گزارش شده است.

بنابراین پالایشگاه‌ها را نمی‌توان جزیره ثبات نامید. نقش آنها در بهار صرفا نقش یک ترمز نسبی بوده است: بخشی که پس از جهش شدید زمستانی باسرعت کمتری حرکت کرده و مانع از آن شده که متوسط صنعت به‌اندازه گروه‌های پرشتاب بالا برود.

هزینه نوسازی کارخانه‌ها هم بالا رفت

تورم تولیدکننده فقط به‌کالاهایی مربوط نیست که مستقیما وارد سبد مصرف خانوار می‌شوند. بخشی از افزایش قیمت در کالاها و تجهیزاتی اتفاق افتاده که خود بنگاه‌ها برای ادامه فعالیت، تعمیر خطوط یا توسعه ظرفیت تولید به‌آنها نیاز دارند.

تورم فصلی ماشین‌آلات و تجهیزات طبقه‌بندی‌نشده از ۷/۸‌درصد در زمستان به‌۳/۴۰‌درصد در بهار رسیده است. قیمت این گروه طی دوفصل حدود ۵/۵۲‌درصد افزایش یافته و تورم نقطه‌ای آن به‌۱/81درصد رسیده است. تجهیزات برقی نیز در بهار ۴/۳۶‌درصد و نسبت‌به ‌فصل مشابه سال قبل ۱۱۵‌درصد گران‌تر شدند.

در تولید وسایل نقلیه موتوری تورم فصلی از ۸/۱۷ به‌۸/۴۰‌درصد افزایش یافته است. قیمت تولیدکننده خودرو در دوفصل حدود ۹/۶۵‌درصد بالا رفته و تورم نقطه‌ای آن به‌۹/۹۴‌درصد رسیده است. سایر تجهیزات حمل‌ونقل نیز تورم فصلی ۷/۴۲‌درصدی و نقطه‌ای ۸/۹۶‌درصدی داشتند.

در حلقه مواد اولیه فلزات پایه با وزن ۷۷/۹‌درصدی در بهار ۴/۲۶‌درصد افزایش قیمت داشتند. محصولات فلزی ساخته‌شده نیز ۳/۳۵‌درصد گران‌تر شدند. این ارقام نشان می‌دهد هزینه خرید قطعه، سازه، ابزار، ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی همزمان بالا رفته است.

پیام این بخش از آمار برای اقتصاد فقط تورمی نیست. گران‌ترشدن کالاهای سرمایه‌ای می‌تواند تصمیم بنگاه‌ها برای تعمیر، نوسازی یا توسعه ظرفیت را به‌تعویق بیندازد. اگر منابع مالی تولیدکننده با سرعتی کمتر از قیمت تجهیزات رشد کند فشار قیمت ممکن است علاوه بر افزایش بهای محصولات جاری خود را در کاهش سرمایه‌گذاری و فرسودگی بیشتر ظرفیت تولید نشان دهد.

خدمات آرام‌تر حرکت کرد و نه ارزان‌تر

بخش خدمات با تورم فصلی ۹/۱۶‌درصد، نقطه‌ای ۵۸‌درصد و سالانه ۳/۴۹‌درصد کمترین نرخ را در میان بخش‌های اصلی دارد اما کمترین نرخ این جدول همچنان بسیار بالاست. قیمت تولیدکننده خدمات در زمستان ۷/۱۱‌درصد و در بهار ۹/16درصد افزایش یافته و رشد مرکب دو فصل به‌حدود ۶/۳۰‌درصد رسیده است.

درون خدمات نیز یک وضعیت یکسان دیده نمی‌شود. حمل‌ونقل و انبارداری با وزن ۶/۷‌درصدی مهم‌ترین کانون فشار است. تورم فصلی این گروه از ۹/۱۸ به‌۲۱‌درصد و تورم نقطه‌ای آن از ۲/۶۱ به‌۶/۷۲‌درصد رسیده است. به‌دلیل وزن بالا حمل‌ونقل بسیار بیشتر از چند خدمت دارای تورم ۳۰‌درصدی بر شاخص بخش اثر می‌گذارد.

خدمات اقامت و غذا در دوفصل متوالی تورمی نزدیک به‌۲۵‌درصد داشته و قیمت آن طی شش‌ماه حدود ۹/۵۵‌درصد افزایش یافته است. تعمیر وسایل نقلیه نیز با تورم فصلی ۳/۳۳ و نقطه‌ای ۷/۸۳‌درصد فشار هزینه نگهداری خودرو را نشان می‌دهد.

درمقابل املاک و مستغلات که ۶٫۷۴‌درصد از وزن شاخص کل را در اختیار دارد در هردو فصل تورم ۶/۷‌درصدی ثبت کرده است. آموزش نیز در بهار فقط ۳/۱‌درصد و آبرسانی و مدیریت پسماند ۲/0درصد تورم داشتند. این نرخ‌های پایین‌تر متوسط بخش خدمات را مهار کردند.

خدمات سلامت با تورم فصلی ۷/۲۷‌درصد، هنر و سرگرمی با ۱/۳۲‌درصد و فعالیت‌های حرفه‌ای، علمی و فنی با ۲/۱۹‌درصد در بهار شتاب محسوسی داشتند. بنابراین خدمات را نمی‌توان یک بخش آرام و همگن دانست. متوسط آن زیر سایه گروه‌های بزرگی مانند املاک پایین مانده درحالی‌که برخی خدمات روزمره خانوار با افزایش‌هایی بسیار شدیدتر روبه‌رو شدند.

مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.

 

ع

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هجده + پانزده =

پربازدیدترین ها