اگر سیستم بانکی و اقتصادی را یک بدن انسانی در نظر بگیریم، سامانه صورتهای مالی یا همان «صورا» نقش دستگاه رادیولوژی و آزمایشگاه جامع را ایفا میکند که اجازه نمیدهد بحرانهای مالی به صورت پنهان و در لایههای زیرین رشد کنند.
مهرداد حاجیزاده فلاح پژوهشگر علوم بانکی و عضو شورای سردبیری اقتصاددان در مصاحبه با ایبنا گفت :
تأثیر این سامانه بر اصلاح نظام بانکی و اقتصاد را میتوان در سه لایه کلیدی تحلیل کرد:
۱. از بین بردن عدم تقارن اطلاعاتی:
بزرگترین دشمن بانکها و اقتصاد، عدم تقارن اطلاعاتی است؛ یعنی زمانی که وامگیرنده اطلاعات واقعی مثلاً میزان بدهیهای واقعی یا زیانهای پنهان را به بانک نشان نمیدهد.
این سامانه با یکپارچهسازی و استاندارد سازی صورتهای مالی، اجازه نمیدهد شرکتها با روشهای مختلف حسابداری مانند مدیریت سود یا پنهان کردن بدهیها، تصویری فریبنده از وضعیت خود ارائه دهند. وقتی همه شرکتها اعم از بورسی و غیربورسی مجبور باشند تحت یک استاندارد واحد و در یک سامانه متمرکز گزارش دهند، بانک دیگر «خیر» نیست که با اطلاعات ناقص، تصمیم به وامدهی بگیرد. این یعنی شفافیت مطلق.
۲. مدیریت هوشمند مطالبات غیرجاری:
در نظام بانکی سنتی، مطالبات غیرجاری (NPL) زمانی خود را نشان میدهند که دیگر بسیار دیر شده است؛ یعنی شرکت به مرحله ورشکستگی رسیده است.
الف: کاهش مطالبات غیرجاری:
سامانه صورا با فراهم کردن دسترسی به دادههای مالی دقیق و بهروز، به بانکها اجازه میدهد «سیستم هشدار زودهنگام» (Early Warning System) داشته باشند. بانک میتواند با تحلیل تغییرات در صورتهای مالی یک شرکت (مثلاً کاهش ناگهانی جریان نقدینگی یا افزایش شدید نسبت بدهی به دارایی)، پیش از آنکه وام به مرحله غیرجاری تبدیل شود، اقدام به بازسازی بدهی یا مدیریت ریسک کند.
ب: ارتقای سلامت بانکی:
وقتی بانکها بتوانند ریسک را به درستی پیشبینی کنند، میزان ذخیره مطالبات مشکوکالوصول آنها به شکل منطقی مدیریت میشود. این کار باعث میشود ترازنامه بانکها از حالت «پر از بدهیهای پنهان» به حالت «شفاف و واقعی» تغییر یابد که مستقیماً سلامت و اعتماد به سیستم بانکی را بالا میبرد.
۳. اصلاح اقتصاد کلان:
اصلاح اقتصاد کلان در سه بخش نمود پیدا میکند که شامل تخصیص بهینه منابع، جلوگیری از اتلاف سرمایه و کاهش ریسک سیستماتیک است.
تخصیص بهینه منابع:
اقتصاد وقتی بیمار میشود که پول به جای بخشهای مولد، به بخشهای «زومبی» شرکتهایی که فقط با وامهای جدید زنده میمانند و تولید نمیکنند جریان یابد.
جلوگیری از اتلاف سرمایه:
وقتی اطلاعات مالی شفاف باشد، بانکها و نهادهای مالی، پول را به سمت شرکتهایی میبرند که واقعاً توانایی تولید و بازپرداخت دارند. این یعنی خروج پول از چرخه شرکتهای بیبازده و ورود آن به بخشهای رشدکننده.
کاهش ریسک سیستماتیک:
وقتی بانکها بر اساس دادههای واقعی مدیریت شوند، احتمال وقوع یک «بحران زنجیرهای» (که در آن شکست یک شرکت باعث سقوط چندین بانک شود) به شدت کاهش مییابد. این یعنی پایداری بیشتر اقتصاد ملی.
به طور کلی، سامانه صورا فراتر از یک پایگاه داده ساده است؛ این سامانه «زبان مشترک» میان اقتصاد واقعی (شرکتها) و اقتصاد مالی (بانکها) را ایجاد میکند و اثر نهایی آن، گذار از «بانکداری بر پایه رابطه و حدس و گمان» به «بانکداری بر پایه داده و تحلیل ریسک علمی» است. این تحول، سنگبنای اصلی برای کاهش مطالبات غیرجاری و رسیدن به یک نظام بانکی پایدار و سلامت خواهد بود.
مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.
ع
