گزارش اختصاصی اقتصاددان: اقتصاد توسعه به روایت جدید؛ چرا آموزشگاههای سنتی توسعه شکست خوردند؟
اقتصاددان _ تهران – سرویس اقتصاد کلان و سرمایه انسانی|| در اقدامی که میتواند نقطهعطفی در رویکرد ایران به اهداف توسعه پایدار باشد، رشته میانرشتهای «مطالعات ارتباطات توسعه و روایت فرهنگی» معرفی شد. این رشته، بیش از آنکه یک نوآوری آموزشی باشد، یک “تغییر پارادایم در روش اجرای سیاستهای توسعه اقتصادی و اجتماعی” تلقی میشود.
دکتر بقایی، مشاور تحقیق و توسعه و طراح این برنامه، در نشست معرفی این رشته، با انتقاد تلویحی از روشهای مرسوم، اذعان داشت که «توسعه نیازمند تزریق پول نیست، بلکه نیازمند “تزریق فرهنگ مشارکت و پذیرش” است، و این کار جز از طریق روایتهای قدرتمند میسر نیست.»
[شکاف بین نظریه و عمل در اقتصاد توسعه]: اقتصاددانان مدتهاست بر این نکته تأکید دارند که برنامههای توسعه اقتصادی غالباً به دلیل ضعف در “اجرای فرهنگی و درونیسازی اهداف” در میان عامه مردم، با شکست مواجه میشوند. دکتر بقایی در تشریح این موضوع بیان کرد:
«ما برنامههای عالی توسعه اقتصادی نوشتیم، اما وقتی مردم یا ذینفعان، “زبان و اهمیت” آن برنامهها را در زندگی خود حس نکنند، مقاومت شکل میگیرد یا تلاشها به سمت اهداف کوتاهمدت منحرف میشود. این رشته پل ارتباطی بین “مفاهیم پیچیده اقتصاد توسعه” و “زبان هنری و رسانهای” است که مردم با آن ارتباط برقرار میکنند.»
[سرمایهگذاری بر «سرمایه روایتی» در اقتصاد]: این رشته جدید، بر خلاف رشتههای سنتی مانند اقتصاد توسعه یا برنامهریزی، بر “تولید محتوای تأثیرگذار” تمرکز دارد. درسهایی مانند «تحلیل گفتمان اقتصادی»، «استراتژیهای ارتباطی برای جذب سرمایه خرد» و «چگونگی روایتگری موفق پروژههای زیرساختی» از سرفصلهای کلیدی آن خواهند بود.
به گفته کارشناسان، این رویکرد به معنای آن است که دولت و بخش خصوصی دیگر نمیتوانند برای پیشبرد پروژههای کلان خود صرفاً به بخشنامه متکی باشند؛ آنها نیاز به «قهرمانسازی» از پروژهها و “ترویج موفقیتهای اقتصادی” در میان اقشار مختلف دارند.
این رشته به دنبال تربیت متخصصانی است که بتوانند:
1. “تأثیرات بلندمدت اقتصادی” یک سیاست را به زبان ساده و جذاب برای عموم ترجمه کنند.
2. “مقاومتهای فرهنگی” در برابر تغییرات ساختاری اقتصادی (مانند اصلاح یارانهها یا تغییر الگوی مصرف) را از طریق تولید محتوای متقاعدکننده مدیریت کنند.
3. با استفاده از هنر، توسعه فرهنگی مصرفکننده هوشمند را تسهیل نمایند.
✓تحلیل رسانه اقتصاددان: این ابتکار نشان میدهد که سیاستگذاران به اهمیت غیرمستقیم عوامل نرم در پیشبرد اهداف اقتصادی پی بردهاند. موفقیت این رشته میتواند به الگویی برای سایر حوزههایی تبدیل شود که در اجرای سیاستها، همواره با چالش «مقاومت افکار عمومی» روبرو بودهاند.
+++
