نخستین نشست مقامات ارشد همکاری اقتصادی آسیا–اقیانوسیه (اَپک) و رویدادهای جانبی آن، بین ۱ تا ۱۰ فوریه (۱۲ تا ۲۱ بهمن) در گوانگجو، مرکز استان گوانگدونگ، برگزار میشود و آغاز رسمی «سال چین اَپک» را رقم میزند. این رویدادها با تمرکز بر موضوع اَپک ۲۰۲۶، یعنی «ایجاد یک جامعه آسیا–اقیانوسیه برای شکوفایی مشترک»، همکاری در بخشهای مختلف را فعال میکند و زمینه را برای نشست رهبران اقتصادی اَپک که قرار است در ماه نوامبر برگزار شود، فراهم میسازد.
در جهانی که هرچه بیشتر دچار آشفتگی شده و با رقابتهای ژئوپلیتیکی و چندپارگی اقتصادی روبهرو است، اَپک در نقطه عطفی مهم درباره مسیر آینده خود قرار دارد. «سال چین» اَپک فرصتی برای تزریق ثبات، اطمینان و انرژی مثبت به همکاریهای آسیا–اقیانوسیه و اقتصاد جهانی خواهد بود.
اَپک اکنون در یک دوراهی حساس ایستاده است. رشد سریع آن نتیجه «جهانیسازی بیش از حد» در دورهای بود که اقتصادها بهطور گسترده بر سر گسترش تجارت، تعمیق همکاری اقتصادی و پیگیری رشد مشترک به توافق رسیده بودند. اما امروز، امنیت ملی و نگرانیهای ژئوپلیتیکی تمایل به همکاری را تضعیف کرده است. دستورکارهای سنتی مانند حمایت از تجارت آزاد و پیشبرد همکاری دیجیتال همچنان مطرح میشوند، اما این دستورکارها در معرض آن هستند که به «قلعههایی در هوا» تبدیل شوند.
با افول دوران طلایی تجارت آزاد در برابر افزایش حمایتگرایی و کاهش اجماع بینالمللی، اَپک ناگزیر است نقش خود را بازتعریف کرده و سازوکارهای عملیاتیاش را بازتنظیم کند.
نخست، اَپک در عین حفظ تمرکز اصلی خود بر تجارت و همکاری اقتصادی، باید خود را با چشمانداز در حال تغییر بینالمللی سازگار کند.
دوم، اَپک باید دستورکار اصلی خود را با درکی روشن از چالشهای پیش روی حکمرانی جهانی از نو تنظیم کند. این نهاد باید برای حمایت از چندجانبهگرایی، همسویی با نفوذ رو به افزایش کشورهای جنوب جهان و ترویج شکلگیری نظمی عادلانهتر و منصفانهتر در اقتصاد و تجارت منطقه آسیا–اقیانوسیه تلاش کند.
همزمان، اَپک باید بر گسترش عضویت خود نیز تمرکز داشته باشد. اَپک با پذیرش کشورهای بیشتری از آمریکای لاتین و جنوب اقیانوس آرام، میتواند نمایندگی گستردهتری پیدا کند. افزون بر این، لازم است گفتوگو و همکاری با سازوکارهایی مانند بریکس و سازمان همکاری شانگهای تقویت شود؛ امری که به گشوده شدن مسیرهای تازه برای همکاری اقتصادی و تجاری کمک میکند.
چین، بهعنوان دومین اقتصاد بزرگ جهان و میزبان نشستهای اَپک در سال ۲۰۲۶، از موقعیت مناسبی برای ایفای نقشی سازنده در امور اَپک برخوردار است. در پاسخ به گلوگاههای اساسی توسعه جهانی و چالشهای حکمرانی، چین چندین ابتکار را مطرح کرده است: ابتکار توسعه جهانی، ابتکار امنیت جهانی، ابتکار تمدن جهانی و ابتکار حکمرانی جهانی. این کشور همچنین ابتکار کمربند و جاده (BRI) را بهسوی یک «دهه طلایی» جدید هدایت میکند. این کالاهای عمومی بهطور چشمگیری به گشایش، اتصال، رشد و رفاه در منطقه آسیا–اقیانوسیه کمک کردهاند.
علاوه بر این، چین مستمرا در تلاش است تا تنشهای ژئوپلیتیکی موجود در آسیا–اقیانوسیه را کاهش دهد، اختلافها را بهصورت منطقی مدیریت کند و از طریق گفتوگو و مذاکرات سازنده با ایالات متحده، مسیر همکاری را دنبال کند.
اَپک آماده آغاز «لحظه چین» است. فارغ از اینکه چشمانداز بینالمللی چگونه تحول یابد، چین همچنان به حفظ روحیه اعتماد متقابل، گشایش و شمولگرایی برای مدیریت مناسب روابط میان قدرتهای بزرگ ادامه خواهد داد و فرصتهای بازار، ظرفیتهای سرمایهگذاری و چشماندازهای رشد خود را با منطقه به اشتراک خواهد گذاشت.
این رویکرد، اطمینان بیشتری به همکاریهای اقتصادی و تجاری آسیا–اقیانوسیه تزریق میکند و روند شکلگیری نظمی عادلانهتر و منصفانهتر در اقتصاد و تجارت این منطقه را تسریع خواهد کرد.
ز
