اقتصاددان :۳۱ تیرماه، روز بزرگداشت سلمان فارسی، تنها یادآور شخصیت یکی از بزرگترین ایرانیان تاریخ اسلام نیست؛ بلکه فرصتی است برای بازاندیشی درباره مفهوم «مهاجرت»، «پذیرش اجتماعی» و «استفاده از سرمایه انسانی».
سلمان فارسی، ایرانی جویای حقیقت، سالها از سرزمین خود دور شد، رنج سفر کشید، فرهنگهای گوناگون را تجربه کرد و سرانجام در مدینه به پیامبر اسلام(ص) پیوست. او صرفاً یک مهاجر نبود؛ بلکه انسانی بود که دانش، تجربه، صداقت و نگاه متفاوت خود را با جامعه میزبان به اشتراک گذاشت.
پیامبر اکرم(ص) درباره او فرمودند: «سلمان منا اهل البیت»؛ جملهای که نشان میدهد کرامت انسانها نه به نژاد و قومیت، بلکه به فضیلت، شایستگی و خدمت به جامعه وابسته است.
امروز نیز ایران یکی از مهمترین کشورهای میزبان مهاجران در منطقه است. میلیونها مهاجر، بهویژه از افغانستان و عراق، سالهاست در کنار مردم ایران زندگی میکنند. در کنار چالشهای اقتصادی، امنیتی و اجتماعی که مدیریت آنها ضروری است، نباید از یک حقیقت مهم غافل شد؛ بسیاری از این مهاجران میتوانند به جای آنکه صرفاً دریافتکننده خدمات باشند، به سرمایهای برای توسعه کشور تبدیل شوند.
سیاست درست، نه رهاسازی کامل است و نه طرد کامل؛ بلکه مدیریت هوشمند مهاجرت است؛ سیاستی که هم امنیت ملی را حفظ کند و هم از ظرفیت انسانهای توانمند بهره ببرد.
ایران میتواند با الهام از تجربه سلمان فارسی، رویکردی نوآورانه در مدیریت مهاجرت اتخاذ کند. برخی از این ایدهها عبارتاند از:
ایجاد «بانک ملی مهارت مهاجران» برای شناسایی تخصص، تجربه و تواناییهای آنان.
تفکیک مهاجران متخصص، کارآفرین، دانشجو و نیروی کار از مهاجرتهای غیرقانونی و بیهویت.
طراحی نظام آموزش زبان فارسی، قوانین و فرهنگ ایرانی برای تسهیل همگرایی اجتماعی.
ایجاد مسیرهای قانونی برای اشتغال افراد متخصص در بخشهایی که کشور با کمبود نیروی انسانی مواجه است.
حمایت از کارآفرینی مشترک میان ایرانیان و مهاجران دارای اقامت قانونی.
بهرهگیری از نخبگان مهاجر در حوزههای علمی، فناوری، پزشکی و آموزش.
استفاده از ظرفیت مهاجران بهعنوان پل ارتباطی ایران با بازارهای منطقهای، بهویژه افغانستان، عراق و آسیای مرکزی.
توسعه سامانههای هوشمند برای ثبت، پایش و مدیریت اطلاعات مهاجران بهمنظور افزایش امنیت و شفافیت.
تجربه سلمان فارسی به ما میآموزد که گاهی یک مهاجر، اگر در جایگاه درست قرار گیرد، میتواند منشأ تحول یک جامعه باشد. البته این نگاه هرگز به معنای نادیده گرفتن ضرورت کنترل مرزها، مقابله با مهاجرت غیرقانونی و حفظ منافع ملی نیست؛ بلکه تأکید بر این واقعیت است که مدیریت خردمندانه مهاجرت، هم امنیت را تقویت میکند و هم فرصتهای توسعه را افزایش میدهد.
روز بزرگداشت سلمان فارسی، یادآور این حقیقت است که تمدنها زمانی بزرگ میشوند که بتوانند استعداد انسانها را، فارغ از محل تولدشان، در مسیر پیشرفت به کار گیرند. ایران امروز نیز بیش از هر زمان دیگری به چنین نگاهی نیاز دارد؛ نگاهی که هم منافع ملی را پاس بدارد و هم سرمایه انسانی را به فرصتی برای آینده تبدیل کند.
حزب نوآوران استان تهران
۳۱ تیرماه ۱۴۰۵
مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.
ع
