دکتر مجید سجادی پناه با درج یادداشتی در اقتصاددان نوشت : ادعای دولت ترامپ درباره «بازگشایی موفق» تنگه هرمز و بازگشت جریان نفت به سطح عادی، اکنون با یک آزمون ساده اما تعیینکننده روبهروست: «بشکهها کجا هستند؟» پیش از جنگ ایران، روزانه حدود «۲۰ میلیون بشکه» نفت خام و فرآوردههای نفتی از این آبراه عبور میکرد؛ اما ترامپ روز گذشته مدعی شد این رقم اکنون به «۱۸ میلیون بشکه در روز» رسیده و گفت «حجم هرمز برگشته است». کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا نیز اعلام کرده که روز دوشنبه در مجموع «۱۷ میلیون بشکه» نفت خام و فرآورده از تنگه عبور کرده، هرچند تأکید کرده میانگین چندروزه بسیار پایینتر است. حتی وزارت انرژی آمریکا گفته روز چهارشنبه نزدیک به «۱۲ میلیون بشکه» از تنگه عبور کرده است. در مقابل، دادههای بخش خصوصی تصویر بسیار متفاوتی ارائه میکنند: بر اساس دادههای ورتکسا، میانگین متحرک «۲۸ روزه» تا «۳۱ آگوست» حدود «۸ میلیون بشکه در روز» بوده و تانکر ترکرز نیز میانگین عبور نفت خام در «۷ روز» گذشته را «۵.۹۴ میلیون بشکه در روز» اعلام کرده است. خود رایت نیز در ابتدای هفته از میانگین حدود «۸ میلیون بشکه در روز» سخن گفته بود.
مسئله البته فقط اختلاف چند میلیون بشکهای نیست؛ بلکه اعتبار روایت دولت آمریکا درباره وضعیت تنگه هرمز است. ردیابی نفتکشها در شرایط جنگی دشوار است، زیرا بسیاری از کشتیها فرستنده «سیستم شناسایی خودکار» خود را خاموش میکنند و با استفاده از تاکتیکهای دیگر، مسیر و جابهجایی محمولههایشان را پنهان میسازند. شرکتهای اطلاعات بازار ناچارند برای برآورد واقعی، تصاویر ماهوارهای، دادههای بارگیری محموله، اطلاعات بنادر و گمرک کشورهای واردکننده و همچنین میزان ذخایر نفت خام آنها را کنار هم بگذارند؛ ضمن آنکه رسیدن نفتکشها به برخی واردکنندگان بزرگ ممکن است «هفتهها» زمان ببرد. از همین رو باب مکنالی، رئیس گروه انرژی راپیدان، میگوید طی «چند هفته دیگر» تصویر واقعی روشنتر خواهد شد؛ زیرا اگر تمام آن نفت واقعاً از تنگه خارج شده باشد، «باید جایی برود و در نهایت ثبت خواهد شد».
در این میان، یک نکته سیاسی نیز اهمیت ویژهای دارد: هرچه به اوج مبارزات انتخاباتی پاییز آمریکا نزدیک میشویم، اختلاف بر سر «عدد واقعی هرمز» حساستر میشود. میزان نفت عبوری از این آبراه مستقیماً بر قیمت نفت، بنزین و سایر کالاهای مصرفی اثر میگذارد و به همین دلیل، هر بشکه نفت میتواند به یک «رأی انتخاباتی» تبدیل شود. حتی تحلیلگران منتقد ادعاهای دولت ترامپ نیز معتقدند رقم «۱۷ میلیون بشکه» ممکن است در یک روز خاص امکانپذیر باشد، اما آنچه اهمیت دارد «میانگین چندروزه» است. گرگوری برو، تحلیلگر گروه اوراسیا، نیز معتقد است تولید و جریان نفت کمی افزایش یافته، اما «نه به اندازهای که ادعا میکنند» به هیچ وجه. بنابراین تنگه هرمز اکنون فقط یک گلوگاه انرژی نیست؛ به «گلوگاه حقیقتسنجی» دولت ترامپ نیز تبدیل شده است: اگر بشکههای ادعایی واقعاً از هرمز عبور کرده باشند، طی هفتههای آینده ردپای آنها در بازار، بنادر، ذخایر و مقصدهای مصرف آشکار خواهد شد.
مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.
ع
