مدیریت مصرف یا مدیریت مردم؟
تناقض دولت در سهمیهبندی سهنرخی بنزین
عیسی دیرانی، خبرنگار اقتصادان هرمزگان با درج یادداشتی نوشت : یکی از ابهامات جدی در سیاست جدید عرضه بنزین، تناقض میان ادعای دولت درباره مدیریت مصرف و ذخیرهسازی سهمیه سوخت از یک سو و محدود کردن حق انتخاب شهروندان از سوی دیگر است.
دولت با عرضه بنزین در سه نرخ ۱۵۰۰، ۳۰۰۰ و ۱۰ هزار تومان، از مدیریت مصرف و امکان ذخیرهسازی سهمیه بهعنوان امتیازی برای مردم سخن میگوید؛ اما در عمل، سازوکار سامانه هوشمند سوخت به شهروند اجازه نمیدهد شخصاً درباره ترتیب مصرف سهمیههای خود تصمیم بگیرد.
به این معنا که مصرفکننده نمیتواند انتخاب کند ابتدا از سهمیه ۳۰۰۰ تومانی استفاده کند و سهمیه ۱۵۰۰ تومانی خود را برای ماههای آینده نگه دارد؛ بلکه ترتیب برداشت از سهمیهها توسط سامانه تعیین میشود.
اینجا یک تناقض اساسی شکل میگیرد؛ دولت از یک طرف مردم را به مدیریت مصرف و ذخیرهسازی سهمیه تشویق میکند و از طرف دیگر، اختیار مدیریت نحوه مصرف سهمیه را از خود آنها میگیرد.
پرسش اینجاست: اگر هدف سیاست سهنرخی بنزین، مدیریت مصرف و ایجاد انگیزه برای صرفهجویی است، چرا شهروند نباید حق انتخاب داشته باشد که از کدام سهمیه استفاده کند؟ مگر مدیریت مصرف بدون اختیار و قدرت تصمیمگیری مصرفکننده امکانپذیر است؟
واقعیت این است که تفاوت قیمت میان سه نرخ بنزین، برای خانوارها آثار اقتصادی متفاوتی دارد و طبیعی است شهروند بخواهد متناسب با شرایط و نیاز خود، درباره نحوه استفاده از سهمیههای تخصیصی تصمیم بگیرد.
وزارت نفت و شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی باید بهصورت شفاف توضیح دهند که این محدودیت ناشی از ملاحظات فنی سامانه است یا یک تصمیم اجرایی و سیاستی؟ چرا امکان انتخاب ترتیب برداشت از سهمیهها برای مصرفکننده فراهم نشده و آیا برنامهای برای اصلاح این سازوکار وجود دارد؟
جمعبندی
مدیریت مصرف سوخت نباید به معنای سلب اختیار از مصرفکننده باشد. نمیتوان از مردم انتظار داشت مسئولیت مدیریت مصرف را بپذیرند، اما در مقابل، حق انتخاب در نحوه استفاده از سهمیه خود را نداشته باشند.
اگر دولت به دنبال اصلاح الگوی مصرف و جلب همراهی مردم است، باید به جای تصمیمگیری یکطرفه، زمینه مشارکت و اختیار منطقی شهروندان را نیز فراهم کند.
مردم فقط مصرفکننده بنزین نیستند که دولت برای آنها تصمیم بگیرد؛ آنها صاحبان حق و ذینفعان اصلی سیاستهای عمومی هستند. مدیریت واقعی زمانی محقق میشود که در کنار مسئولیتپذیری مردم، حق انتخاب و امکان تصمیمگیری آنها نیز به رسمیت شناخته شود.
مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.
ع



