دکتر مجید سجادی پناه با درج یادداشتی در اقتصاددان نوشت : انقلاب در نظام آموزشی؛ وقتی هوش مصنوعی به جای پاسخ دادن، میزان یادگیری انسان را می‌سنجد
تصور کنید دانش‌آموزی یک درس را به پایان می‌رساند، اما اجازه ورود به درس بعدی را ندارد؛ ابتدا باید همان مطالب را به یک کودک هوش مصنوعی آموزش دهد! این کودک مجازی سؤال می‌پرسد، توضیحات مبهم را به چالش می‌کشد و حتی از دانش‌آموز می‌خواهد موضوع را با روشی دیگر توضیح دهد. سپس خودش امتحان می‌دهد و اگر نتواند به پرسش‌های مربوط به آن درس پاسخ دهد، مشخص می‌شود که دانش‌آموز هنوز بر موضوع مسلط نشده است.
این ایده، محور اصلی الگوی آموزشی جدیدی است که شرکت فناوری هوش مصنوعی «کروسیفر» (Crucifer AI Technologies) مستقر در دبی، از طریق آکادمی خود دنبال می‌کند. نام این روش «تضمین دانش» است؛ رویکردی که یک اصل متفاوت را وارد آموزش می‌کند: یادگیری زمانی اتفاق افتاده که دانش‌آموز بتواند آموخته‌های خود را به دیگری منتقل کند، نه صرفاً اینکه در یک کلاس حضور یافته یا آزمونی را پشت سر گذاشته باشد.
در این مدل، هوش مصنوعی فقط ابزار آموزش نیست؛ به ابزاری برای سنجش عمق یادگیری تبدیل می‌شود. دانش‌آموز باید ثابت کند که موضوع را فهمیده، قادر به توضیح آن است و می‌تواند دانش خود را در موقعیت‌های جدید به کار بگیرد. به همین دلیل، حتی قبولی کودک هوش مصنوعی در آزمون نیز یکی از شروط عبور به مرحله بعد است.
نکته جالب‌تر، انعطاف‌پذیری زمانی این نظام است. دوره آموزشی برای حدود ۶ ماه طراحی شده، اما اگر یادگیری فرد به ۹ یا حتی ۱۲ ماه زمان نیاز داشته باشد، آموزش و پشتیبانی اضافی بدون دریافت شهریه مجدد ادامه پیدا می‌کند. به بیان دیگر، معیار موفقیت، تمام شدن تقویم آموزشی نیست؛ تسلط واقعی دانش‌آموز است.
این الگو در شیوه پذیرش نیز متفاوت عمل می‌کند. متقاضیان الزاماً به مدرک دانشگاهی، سابقه برنامه‌نویسی یا دانش قبلی هوش مصنوعی نیاز ندارند. یک ویدیوی آموزشی ۸ دقیقه‌ای درباره مفهومی ناآشنا، توانایی درک و کاربرد آن، تمرکز و حافظه کوتاه‌مدت داوطلب را ارزیابی می‌کند. آموزش نیز با کلاس‌های زنده و حداکثر ۳۰ نفره پیش می‌رود.
در بخش عملی، دانشجویان ابتدا باید بدون کمک هوش مصنوعی درباره یک مسئله تجاری فکر کنند و راه‌حل خود را ارائه دهند. پس از بررسی و تثبیت ایده اولیه توسط مدرس، اجازه دارند از هوش مصنوعی برای اجرای راه‌حل استفاده کنند. سپس باید توضیح دهند که چه تصمیمی گرفته‌اند، کجا موفق شده‌اند و کدام بخش از کار نیازمند اصلاح است. بنابراین، صرف تولید یک خروجی موفق با هوش مصنوعی به معنای یادگیری نیست؛ فرد باید منطق پشت تصمیمات خود را نیز بفهمد.
این آکادمی همچنین با ایجاد شورای مشورتی صنعت، تلاش می‌کند نیازهای واقعی کارفرمایان را وارد برنامه درسی کند و مسیر ارتباط فارغ‌التحصیلان واجد شرایط با فرصت‌های شغلی را فراهم سازد؛ هرچند استخدام نهایی همچنان بر عهده کارفرماست.
اهمیت راهبردی این تجربه فراتر از آموزش برنامه‌نویسی و هوش مصنوعی است. ما با نشانه‌ای از تغییر فلسفه آموزش مواجهیم: در نظام سنتی، معلم تدریس می‌کند و دانش‌آموز امتحان می‌دهد؛ اما در الگوی جدید، دانش‌آموز باید تدریس کند و هوش مصنوعی میزان فهم او را محک بزند.
شاید مهم‌ترین تحول آینده آموزش همین باشد: در عصر هوش مصنوعی، ارزش انسان به محفوظات و توانایی تولید پاسخ محدود نخواهد بود؛ بلکه به قدرت فهمیدن، توضیح دادن، استدلال کردن و تشخیص درست از نادرست وابسته خواهد شد. آینده متعلق به کسانی نیست که صرفاً از هوش مصنوعی پاسخ می‌گیرند؛ بلکه متعلق به کسانی است که آن‌قدر موضوع را می‌فهمند که بتوانند حتی یک هوش مصنوعی را آموزش دهند!
مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.
ع
