اقتصاددان – گروه اقتصاد هنر|| صنعت رسانه در جهان امروز، تنها یک بخش فرهنگی نیست، بلکه یک پیشرانِ اقتصادی قدرتمند است. در شرایطی که دولتها به دنبال بازارهای جدید برای صادرات خدمات فنی و فرهنگی هستند، حوزه تولیدات تصویری و مستند در کشورهای فارسیزبان و مناطق ترکزبان، ظرفیتی قابلتأمل برای ارزآوری و توسعه نفوذ اقتصادی به شمار میرود.
در گفتگو با حجت بقایی(عضو شورای سردبیری اقتصاددان)، مشاور تحقیق و توسعه و فعال باسابقه رسانه، به بررسی چراییِ غفلت از این ظرفیتهای اقتصادی و الزامات ورود به بازارهای منطقهای پرداختهایم.
_همگرایی فرهنگی؛ مزیت رقابتی در بازارهای فارسیزبان: بقایی با نگاهی آسیبشناسانه به اقتصادِ فرهنگ در میان کشورهای حوزه تمدنی ایران، افغانستان و تاجیکستان، معتقد است که تولیدات رسانهای مشترک میتواند هزینههای سربارِ تولید را به شدت کاهش و بهرهوری را افزایش دهد.
وی در اینباره میگوید: «ما در کشورهای فارسیزبان با یک «اقتصاد مقیاس» مواجه هستیم. اشتراک فرهنگی باعث میشود محصولات تولیدی نیاز به هزینههای سنگینِ تطبیق فرهنگی (Localization) نداشته باشند. این یعنی یک تولیدِ مشترک میتواند به طور همزمان در چندین بازار عرضه شود که عملاً حاشیه سود تولیدکننده را به طرز چشمگیری ارتقا میدهد.»
_ نقش مناطق آذری و ترکزبان در دیپلماسی اقتصادی:
بخش مهمی از استراتژی صادرات خدمات فنی-رسانهای، بهرهگیری از پیوندهای قومی و زبانی است. بقایی با اشاره به پتانسیل بالای مناطق آذری و ترکزبانِ ایران برای ورود به بازارهای کشورهای ترکزبان (از جمله ترکیه و کشورهای آسیای مرکزی)، اظهار میدارد:
«مزیت رقابتی ما در اینجا، نزدیکیِ زبانی و زیستبوم مشترک است. این مناطق میتوانند به عنوان «هاب تولید محتوا» برای بازارهای بینالمللی ترکزبان عمل کنند. از منظر اقتصادی، فروشِ رایت (Right) برنامههایی که با استانداردهای کیفی بالا در این مناطق تولید میشوند، میتواند مجرای جدیدی برای ورود ارز به کشور باشد. ما نباید به محتوا تنها به چشم یک اثر هنری نگاه کنیم؛ مستند یا فیلمِ باکیفیت در اینجا یک «کالای صادراتی» است.
_ضرورتِ صنعتیسازی تولیدات رسانهای: یکی از چالشهای اصلی که بقایی در مقام مشاور تحقیق و توسعه بر آن تأکید دارد، گذار از تولیداتِ خُرد و سنتی به تولیدات صنعتی است. او معتقد است بدونِ ارتقای زیرساختهای فنی، حتی بهترین ایدهها نیز در بازارهای جهانی شکست خواهند خورد:
«در دنیای امروز، «مدیریت تولید» (Production Management) بخشی از اقتصادِ رسانه است. برای رقابت در بازارهای منطقه، نیازمند انتقال دانش فنی، بهروزرسانی تجهیزات و استانداردسازی خروجیها هستیم. اگر به دنبال تسخیر بازارهای صادراتی هستیم، باید فرآیند تولید را از رویکردِ «هنریِ صرف» به رویکرد «صنعتی و سودآور» تغییر دهیم. انتقال دانش فنی در حوزه صدا، تدوین و مدیریتِ منابعِ تولید، همان کلیدی است که میتواند درهای بستۀ بازارهای جهانی را به روی تولیدات ما بگشاید.»
به گزارش خبرنگار ما؛ تحلیل حجت بقایی نشان میدهد که بخش رسانه در ایران، میتواند با شناسایی دقیقِ بازارهای هدف (فارسیزبانان و ترکزبانان) و بهرهگیری از مدلهای مدیریتِ فنی و صنعتی، به یکی از حوزههای پیشرو در اقتصادِ دانشبنیان و صادرات غیرنفتی تبدیل شود. مشروط بر اینکه سیاستگذاریها به سمتِ «تجاریسازیِ خلاقیت» حرکت کند.
#اقتصاد_هنر
