به گزارش اقتصاددان به نقل از دنیای اقتصاد ، ریچارد برونز، تحلیلگر موسسه مشاورهای «انرژی اَسپکتس»، معتقد است پس از افزایش قیمت نفت در پی تشدید تنشها میان آمریکا و ایران و کاهش عبور نفتکشها از تنگه هرمز، بازار اکنون به دنبال محرکهای جدیدی برای ادامه روند صعودی قیمتهاست. به گفته او، «ازسرگیری حملات دریایی حوثیها و بسته شدن عملی بابالمندب، بدون تردید چنین محرکی خواهد بود.» با این حال، واکنش اولیه بازار نفت به این خبر محدود بود. به گزارش تارنمای Tradingeconomics قیمت نفت روز سهشنبه ۲۱ژوئیه پس از اعلام حوثیها کمتر از یک درصد افزایش یافت و در محدوده ۸۹دلار در هر بشکه معامله شد؛ زیرا امیدواریها نسبت به ازسرگیری مذاکرات صلح میان ایران و آمریکا همچنان بر بازار فشار کاهشی وارد کرده بود. قیمت نفت در سال جاری میلادی تا ۱۲۶دلار در هر بشکه افزایش یافته، اما همچنان پایینتر از رکورد تاریخی ۱۴۷دلاری سال۲۰۰۸ قرار دارد.
آسیب مستقیم به صادرات عربستان
تنگه بابالمندب که دریای سرخ را به خلیج عدن متصل میکند، یکی از مسیرهای حیاتی انتقال نفت خام و فرآوردههای نفتی میان خاورمیانه، اروپا و آسیا است. از زمان آغاز حملات حوثیها به کشتیهای تجاری در سال۲۰۲۳، بسیاری از شرکتهای کشتیرانی مسیر خود را تغییر داده و عبور از اطراف دماغه امید نیک در جنوب آفریقا را انتخاب کردهاند؛ مسیری که هزینه حملونقل و زمان انتقال کالا را افزایش داده است. در صورت بسته شدن کامل این مسیر، بیشترین آسیب فوری متوجه صادرات نفت عربستان از بندر «ینبع» در دریای سرخ خواهد بود. مت اسمیت، مدیر تحقیقات کالایی شرکت «کپلر»، هشدار داده که پالایشگاههای آسیایی که نفت عربستان را از این مسیر دریافت میکنند، ممکن است با تاخیرهایی حدود یکماهه مواجه شوند؛ زیرا نفتکشها مجبور خواهند شد مسیر طولانیتری را از اطراف دماغه امید نیک طی کنند.
اسمیت تاکید کرده: «تاثیر این اتفاق در ماه نخست بسیار شدید خواهد بود و بزرگترین ضربه به جریان صادرات نفت عربستان وارد میشود.» بر اساس برآوردهای موسسه انرژی اَسپکتس، بیش از ۳میلیون بشکه در روز نفت خام عربستان که اکنون از مسیر دریای سرخ به سمت آسیا ارسال میشود، ممکن است مجبور به تغییر مسیر شود. این اختلال میتواند گلوگاههای جدی در حملونقل ایجاد کند؛ زیرا نفتکشهای غولپیکر حامل نفت خام (VLCC) امکان عبور از کانال سوئز را ندارند و ظرفیت خط لوله سومد مصر که دریای سرخ را به مدیترانه متصل میکند نیز محدود است. دادههای کپلر نشان میدهد عربستان از ماه آوریل تاکنون بهطور میانگین بیش از ۵میلیون بشکه در روز نفت خام و فرآورده نفتی از بندر ینبع صادر کرده که حدود ۷۰درصد آن راهی بازارهای آسیایی شده است.
تهدید افزایش قیمت سوخت
تحلیلگران معتقدند در صورت اختلال جدی در عبور نفتکشها از بابالمندب، نخستین واکنش بازار افزایش قیمت نفت خواهد بود؛ زیرا پالایشگاهها برای تامین خوراک مورد نیاز خود به رقابت خواهند پرداخت. جان پیزی، رئیس موسسه مشاورهای «استراتاس ادوایزرز»، معتقد است توقف یا محدود شدن شدید صادرات نفت از مسیر دریای سرخ میتواند قیمت نفت را دوباره به محدوده ۱۲۰دلار در هر بشکه بازگرداند. او همچنین هشدار داده که افزایش هزینههای بیمه و حملونقل دریایی، در کنار طولانیتر شدن مسیرها، فشار بیشتری بر بازار انرژی وارد خواهد کرد. به گفته وی، پیامدهای این بحران تنها به بازار نفت محدود نخواهد شد و افزایش قیمت فرآوردههای نفتی میتواند بر رشد اقتصادی جهان اثر منفی بگذارد. او گفته که اختلال شدید در جریان نفت از دریای سرخ میتواند در نهایت خطر رکود جهانی را افزایش دهد.
اروپا زیر فشار بازار دیزل
یکی از بخشهایی که میتواند سریعتر تحت تاثیر بسته شدن بابالمندب قرار گیرد، بازار فرآوردههای نفتی، بهویژه دیزل و سوخت هواپیما در اروپا است. بخش قابلتوجهی از محمولههای دیزل و سوخت جت که از آسیا و خاورمیانه به اروپا منتقل میشوند، از این مسیر عبور میکنند. حاشیه سود پالایش دیزل در اروپا روز جمعه ۱۷ژوئیه به رکوردی بالاتر از ۶۵دلار در هر بشکه رسید و در روز دوشنبه نیز نزدیک به همین سطح باقی ماند؛ نشانهای از نگرانی بازار نسبت به محدود شدن عرضه. با این حال، تجربه بحران دریای سرخ از سال۲۰۲۳ نشان داده که بازار انرژی تنها بر پایه کمبود فیزیکی واکنش نشان نمیدهد و مسیرهای جایگزین، ذخایر استراتژیک و انعطافپذیری عرضه میتوانند شدت شوک را کاهش دهند. از همین رو، اگرچه بسته شدن بابالمندب میتواند جهشی قابلتوجه در قیمت نفت ایجاد کند، اما میزان و دوام این اثر به مدت زمان اختلال و توان بازار برای یافتن مسیرهای جایگزین بستگی خواهد داشت.
مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.
ع
