دکتر مجید سجادی پناه با درج یادداشتی در اقتصاددان نوشت : این روزها از طرحی برای بسیج حدود ۳۰۰ میلیارد دلار جهت بازسازی و نوسازی اقتصاد ایران سخن گفته میشود. اما پیش از آنکه درباره حجم منابع مالی بحث کنیم، یک پرسش اساسی باید پاسخ داده شود:
اولویتهای بازسازی ایران چیست؟
تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد که شکست پروژههای بازسازی، بیش از آنکه ناشی از کمبود منابع باشد، محصول جابهجایی اولویتهاست. هنگامی که منابع محدود، صرف پروژههای کماثر یا نمایشی شوند، فرصت توسعه واقعی از دست میرود.
در این میان، نباید از یک واقعیت راهبردی غافل شد؛ یکی از اهداف شناختهشده رقبای ژئوپلیتیکی، منحرف کردن اولویتهای یک کشور است. اگر کشوری به جای سرمایهگذاری بر زیرساختهای حیاتی، فناوری، انرژی، آب، حملونقل، اقتصاد دیجیتال، آموزش و سرمایه انسانی، منابع خود را در مسیرهای فرعی هزینه کند، حتی بدون جنگ نیز از مسیر توسعه عقب خواهد ماند.
اتفاقاً ایران یک تجربه پرهزینه در این زمینه دارد. وجود بیش از ۸۰ هزار پروژه نیمهتمام نشان میدهد که مشکل، همیشه کمبود پول نبوده است؛ بلکه در بسیاری از موارد، فقدان اولویتبندی، تصمیمگیریهای پراکنده و آغاز پروژههایی بوده که بدون تأمین منابع پایدار رها شدهاند. نتیجه آن، بلوکه شدن حجم عظیمی از سرمایههای ملی است؛ سرمایههایی که بخشی از آنها به دلیل گذشت زمان، تغییر فناوری، فرسودگی تجهیزات یا دگرگونی نیازهای کشور، عملاً از حیز انتفاع خارج شدهاند.
این تجربه باید مهمترین درس برای هر برنامه بازسازی باشد. اگر قرار است صدها میلیارد دلار وارد چرخه توسعه شود، نخست باید از تکرار همین خطا جلوگیری کرد. بازسازی، صرفاً تزریق منابع نیست؛ بازسازی یعنی انتخاب درست، تمرکز بر اولویتها و پرهیز از پراکندگی سرمایه.
مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.
ع
