آتش‌بس؛ روشنیِ شک‌آلود

ذوالقدر  با درج یادداشتی در اقتصاددان نوشت :  آتش‌بس آمد. نه با صدای شیپورهای پیروزی، نه با فریادهای شادی، بلکه با سکوتی سنگین که در آن، هزاران «اگر» و «اما» خوابیده‌اند. خوشحالم چون جنگ، حتی یک روزش هم، ویران‌گر است. خوشحالم چون نفس‌های عمیق مردمی را تصور می‌کنم که شب‌ها را در پناهگاه‌ها گذراندند. اما این خوشحالی، روشنیِ عجیبی دارد؛ مثل شمعی که باد هر لحظه وعدهٔ خاموشی‌اش را می‌دهد.

چرا روشن نیستم؟ چون می‌دانم آتش‌بس، معاهده‌ای بین دو طرفِ عاقل نیست. بازیگری که قوانین بین‌المللی را بارها نقض کرده، امروز هم پشت میز مذاکره نشسته، اما در پس ذهن‌شان، نقشهٔ بعدی را مرور می‌کند. و طرفِ دیگر، حاکمیتی که گاه خودش را اسیرِ شعارهای پوپولیستی می‌کند، آیا واقعاً ظرفیتِ ادامهٔ این آرامشِ شکننده را دارد؟
در این میان، برخی بودند که از جنگ خوشحال می‌شدند. انگار خشونت برایشان نه تراژدی، که نمایشی هیجان‌انگیز بود.
برای من اما جنگ چه در جبهه‌ی حق، چه باطل (اگر حق و باطلی در این میانه باشد) تنها پیام‌آور مرگ است و ویرانی.
این جنگ به ما چیزهایی یادآوری کرد که فراموش کرده بودیم: اینکه چقدر راحت می‌توانیم به هم احساس امنیت روانی بدهیم. همان روزهایی که موشک می‌بارید، همین که پیامی از دوستی می‌رسید و می‌پرسید: «حالت خوبه؟» «کجایی؟» کافی بود تا دنیا کمتر ترسناک به نظر برسد. این را جنگ به ما یاد داد: که انسانیت، حتی در تاریک‌ترین لحظه‌ها، فقط یک پیام ساده فاصله دارد.
جنگ، بازنده‌ای همیشگی دارد: “مردم”. همان‌ها که نه از اسرائیل بویی برده‌اند، نه از حکومت‌هایشان رأیی گرفته‌اند. همان‌ها که ویرانه‌های خانه‌شان را با دست‌های لرزان کنار می‌زنند تا شاید عکس فرزندشان را زیر آوار پیدا کنند. آتش‌بس امروز، برای آنهاست. اما برای سیاستمداران، فقط یک «مزیت تاکتیکی» است.
می‌ترسم این آتش‌بس، مثل همان ماکتِ جهنم در فومن باشد؛ نمایشی از آرامش، در حالی که زیر پوستِ آن، فریادهای بلند نشدهٔ جنگ بعدی موج می‌زند. می‌ترسم ما را به تماشای صلحی دعوت کنند که خودشان هر لحظه آماده‌اند آن را به آتش بکشند.
اما چه می‌شود کرد؟ شاید فقط باید به این امید چسبید که همین لحظاتِ آرام، فرصتی باشد برای فریاد زدن حقایق: که جنگ، همیشه ابزار دستِ قدرتمندان است که صلح پایدار، نیازمند عقلانیت و عدالت است، نه توازنِ وحشت. و شاید، فقط شاید، این بار مردم از فرصتِ آتش‌بس استفاده کنند تا نه از ترس، که از روی آگاهی، سرنوشت‌شان را بخواهند.

۴تیر ۱۴۰۴
ذوالقدر

مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.

ع