به گزارش اقتصاددان به نقل از جهان صنعت ، با این حال اهمیت این سفر تنها به مناسبات تهران و مسکو محدود نمی‌شود؛ لاوروف درست یک‌روز پس از حضور در نشست گفت‌وگوی راهبردی روسیه و کشورهای عضو شورای همکاری خلیج‌فارس در بحرین وارد تهران شد؛ نشستی که محورهای آن می‌تواند برای ایران به‌ویژه در ارتباط با امنیت خلیج‌فارس و تنگه هرمز اهمیت داشته باشد.
خبرگزاری روسی تاس گزارش داده که لاوروف در دیدار با مقام‌های ایرانی، عراقچی را از نتایج مذاکرات خود با کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس مطلع خواهد کرد. وزیر خارجه روسیه روز یکشنبه در منامه در نشست گفت‌وگوی راهبردی با اعضای شورای همکاری خلیج‌فارس شرکت کرده بود؛ رایزنی‌هایی که در کنار روابط مسکو با تهران، نشان‌دهنده تلاش روسیه برای حفظ ارتباط با طیف متنوعی از بازیگران منطقه است. لاوروف در پایان نشست بحرین بر ضرورت پایان حملات، احترام متقابل به حاکمیت کشورها، پرهیز از مداخله در امور داخلی و حل‌وفصل مسالمت‌آمیز اختلافات تاکید کرد و در اشاره‌ای انتقادی، اقدامات آمریکا و اسرائیل را مغایر این اصول دانست.
عراقچی در نشست مطبوعاتی مشترک با همتای روس خود، مناسبات ایران و روسیه را راهبردی توصیف کرد و گفت: با امضای موافقتنامه مشارکت جامع راهبردی و اجرایی‌شدن آن، روابط دوکشور وارد مرحله‌ای تازه شده است. به گفته او، دوطرف در مذاکرات خود درباره گسترش همکاری‌های اقتصادی، تجاری، سیاسی و فرهنگی و نیز طیف گسترده‌ای از تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی گفت‌وگو کرده‌اند. عراقچی مدعی شد همکاری‌های اقتصادی دوکشور با روندی مطلوب پیش می‌رود و مانع جدی بر سر گسترش آن وجود ندارد.
سرگئی لاوروف نیز بر پایبندی مسکو به موافقتنامه مشارکت جامع راهبردی تاکید کرد و گفت: روسیه در عمل به تعهدات خود پایبند بوده است. او با اشاره به مواضع مسکو در سازمان ملل مدعی شد: روسیه با تلاش‌ها برای توجیه حمله نظامی علیه ایران مقابله کرده و محموله‌هایی از کمک‌های بشردوستانه، ازجمله دارو و موادغذایی به ایران ارسال کرده است.
وزیر خارجه روسیه همچنین از تداوم رایزنی‌های مقام‌های عالی‌رتبه دو کشور خبر داد و ابراز امیدواری کرد که مسعود پزشکیان برای شرکت در اجلاس سران مجمع کشورهای صادرکننده گاز به مسکو سفر کند. این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که تهران برای مدیریت فشارهای خارجی و تحولات امنیتی منطقه، بر اهمیت روابط خود با مسکو تاکید دارد. با این حال تاکید سیاسی بر شراکت راهبردی به‌تنهایی برای سنجش دستاوردهای آن کافی نیست؛ میزان تحقق توافق‌ها در حوزه اقتصاد، تجارت و همکاری‌های عملی نیز اهمیت دارد.
با این همه بخش مهمی از مذاکرات دو وزیرخارجه به تحولات خلیج‌فارس اختصاص داشت. عراقچی گفت دوطرف درباره خلیج‌فارس، قفقاز، اروپا، مذاکرات ایران و آمریکا و تحولات اوکراین تبادل نظر کرده‌اند. به گفته او، دیدگاه مشترک تهران و مسکو این است که مسائل منطقه راه‌حل نظامی ندارند و باید از مسیر دیپلماسی و راهکارهای سیاسی پیگیری شوند. وزیر خارجه ایران همچنین ناامنی‌های خلیج‌فارس و تنگه‌هرمز را از پیامدهای تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل دانست و جنگ و محاصره اقتصادی را از عوامل اصلی بی‌ثباتی منطقه معرفی کرد. این موضع‌گیری در حالی است که تنگه هرمز همچنان یکی از کانون‌های اصلی تنش و محل تلاقی ملاحظات امنیتی ایران با نگرانی‌های کشورهای منطقه و قدرت‌های جهانی است. لاوروف نیز در اظهارات پیشین خود در بحرین، با اشاره به وضعیت این آبراه، بر ضرورت بازگشت آزادی کشتیرانی به شرایط عادی تاکید کرده بود؛ موضعی‌که نشان می‌دهد مسکو در کنار حمایت سیاسی از تهران، بر اهمیت ثبات مسیرهای دریایی نیز تاکید دارد.
دوطرف درباره تحولات منطقه نیز گفت‌وگو کردند و حملات به کشتی‌های تجاری ایران و روسیه و تعرض به زیرساخت‌های بندری در دریای خزر نیز از دیگر موضوعات مورد بحث بود؛ تحرکاتی که به‌گفته وزیر خارجه ایران می‌تواند پیامدهای امنیتی و زیست‌محیطی جدی برای منطقه داشته باشد. عراقچی و لاوروف بر مخالفت مشترک با یکجانبه‌گرایی آمریکا و ضرورت تقویت چندجانبه‌گرایی در نهادهای بین‌المللی تاکید کردند. عراقچی گفت: هماهنگی تهران و مسکو در چارچوب‌هایی مانند بریکس، سازمان همکاری شانگهای و اتحادیه اقتصادی اوراسیا ادامه خواهد یافت. از نگاه دو طرف، این همکاری‌ها می‌تواند در مقابله با فشارهای خارجی و پیگیری منافع مشترک نقش داشته باشد.
با این حال سفر لاوروف به تهران کنار رایزنی‌های او با کشورهای عربی، واقعیتی مهم را نیز نشان می‌دهد؛ روسیه درپی حفظ مناسبات خود با طرف‌های مختلف منطقه است و همزمان با تاکید بر شراکت راهبردی با ایران، کانال‌های ارتباطی خود با دولت‌های عربی را نیز دنبال می‌کند بنابراین ارزیابی دستاورد این سفر به فراتر از بیانیه‌های مشترک و توصیف روابط به‌عنوان «راهبردی» نیاز دارد. پرسش اصلی این است که آیا این رایزنی‌ها می‌تواند به کاهش تنش‌ها، تقویت همکاری‌های اقتصادی و ایجاد مسیرهای موثرتر برای حل بحران‌های منطقه‌ای منجر شود یا نه؛ مسیری که تحقق آن، علاوه‌بر هماهنگی تهران و مسکو، به تحولات میدانی و تصمیم دیگر بازیگران نیز وابسته است.
مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.
ع
