فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش و محسن نقوی وزیر کشور پاکستان روز گذشته و همان با آغاز آنچه دولت ترامپ «گستردهترین عملیات اقتصادی و مالی ایالات متحده علیه یک دشمن» و «مرحله پایانی بازی» آمریکا علیه ایران خوانده وارد تهران شدند. آن هم در حالی که ظاهرا دونالد ترامپ پیش از عزیمت فیلد مارشال عاصم منیر در یک تماس تلفنی از او خواسته زمینه بازگشت ایران بهمیز مذاکرات را فراهم کند و در روزهای گذشته و پیش از آنکه شاهد آخرین رکوردشکنی نرخ دلار در بازار تهران و عبور قیمت دلار از مرز ۲۰۰هزار تومان باشیم، سران جمهوری اسلامی ازجمله مسعود پزشکیان بهطور صریح و مکرر و محمدباقر قالیباف بهطور تلویحی بر ضرورت پایان دادن بهجنگ تاکید و اذعان کرده بودند که در غیراین صورت با مشکلاتی مواجه خواهیم شد که «دوام» نظام را نیز تحتالشعاع قرار خواهند داد. آن هم در شرایطی که پس از چند هفته بلاتکلیفی مذاکرات ایران و عمان بر سر بازگشایی تنگه هرمز حالا روشن شده که بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان نیز بهفاصله ۲۴ پس از سفر فیلد مارشال عاصم منیر راهی تهران خواهد شد.
سفر فیلدمارشال محبوب ترامپ بهتهران
به گزارش اقتصاددان به نقل از جهان صنعت ، حوالی نیمروز گذشته بود که منابع خبری از ورود یک هیات عالیرتبه پاکستانی بهریاست فیلد مارشال عاصم منیر بهتهران خبر دادند؛ هیاتی که در آن محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان نیز حضور داشت و در بدو ورود با استقبال اسکندر مومنی وزیر کشور ایران وارد تهران شد. محسن نقوی نیز در هفتهها و ماههای گذشته چند نوبت بهتهران آمده و چند بار هم در اسلامآباد میزبان مقامهای ارشد ایرانی بوده اما چهره اصلی هیات پاکستانی در سفر روز گذشته بیتردید فیلم مارشال عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان بود؛ چهرهای که دونالد ترامپ از او بهعنوان فیلد مارشال محبوب خود یاد کرده و همزمان ارتباط عمیق و نزدیکی نیز با مقامهای ارشد ایرانی ازجمله مسعود پزشکیان، محمدباقر قالیباف و البته عباس عراقچی دارد. این جایگاه خاص فیلد مارشال عاصم منیر باعث شده در ماههای گذشته بیش از پیش در عرصه دیپلماسی و روابط تهران و واشنگتن فعال شود. او که از آغاز آتشبس جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران یعنی از ۱۹فروردینماه1405 تاکنون سه بار بهتهران سفر کرده حالا در شرایطی برای چهارمین سفر خود راهی تهران شده که بهنظر میرسد این سفر یکی از مهمترین سفرهای او بهایران باشد. چه آنکه این سفر چهارم دقیقا در روزی انجام شده که آمریکاییها با ارجاع به«نبرد نُرماندی» در جنگ جهانی دوم و روز D-day که بزرگترین عملیات آبی-خاکی تاریخ نظامی این کشور در آن روز انجام شد «روز D اقتصادی» نامگذاری کرده و مدعی هستند که قصد دارند با رونمایی از آنچه «کمرشکنترین بسته تحریمی تاریخ علیه ایران» میخواند فشار اقتصادی چند دههای خود بهجمهوری اسلامی را وارد دوری تازه یا بهتعبیر خودشان مرحله پایانی بازی کنند.
اهداف سفر عاصم منیر بهتهران به چند روایت
بدین ترتیب فیلد مارشال عاصم منیر که چهره محوری تفاهم اسلامآباد و مذاکرات ایران و آمریکاست درحالی وارد تهران شده که دونالد ترامپ شیوه مقابله با ایران را بهیک جنگ تمامعیار اقتصادی تغییر داده و سعی دارد همزمان با سختترکردن شرایط محاصره دریایی، دولتها و نهادهایی را که با ایران همکاری اقتصادی کنند نیز تحت فشار قرار دهد. با این همه اهمیت این سفر عیانتر از این حرفهاست و حتی بدون درنظرگرفتن این تحلیلها و صرفا با تمرکز بر اخباری که در این رابطه منتشر شده نیز میتوان بهآن پی برد. چنانکه در همین ۲۴ ساعت گذشته چند مهم معتبر رسانهای ازجمله خبرگزاری آسوشیتدپرس از اهداف حقیقی سفر فیلد مارشال عاصم منیر بهتهران پرده برداشته و در خبری بهنقل از دومقام منطقهای اعلام کرده فرمانده ارتش پاکستان در چارچوب تلاشهای مستمر اسلامآباد برای کاهش تنش میان آمریکا و ایران و ترغیب دو کشور بهبازگشت بهمیز مذاکرات راهی تهران شده است. همزمان خبرگزاری رویترز بهرویدادی بهمراتب مهمتر اشاره کرده و بهنقل از سه منبع پاکستانی اعلام کرده فیلد مارشال عاصم منیر پیش از عزیمت بهتهران در تماسی تلفنی با دونالد ترامپ گفتوگو کرده است. تماسی که بنابر اعلام رویترز ظاهرا ازسوی رییسجمهور آمریکا برقرار شده و بر این اساس ترامپ در این تماس تلفنی از فیلد مارشال محبوب خود خواسته مقامهای جمهوری اسلامی را بهبازگشت بهمیز مذاکرات ترغیب کند.
این درحالی است که بهگفته یکی از این منابع پاکستانی، از آنجا که در هر دو طرف{ایران و آمریکا} کمبود اعتماد وجود دارد هدف فرمانده ارتش پاکستان در سفر بهتهران کاهش این بیاعتمادی متقابل است.
همزمان درحالیکه دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی با همان لحن خنثی و دیپلماتیک همیشگی صرفا اعلام کرده «سفر عاصم منیر بهتهران در راستای تلاشهای پاکستان برای گسترش همکاریهای دوجانبه ایران-پاکستان و کمک بهتقویت صلح و امنیت در منطقه است»، ارتش پاکستان در بیانیهای رسمی هدف فیلد مارشال عاصم منیر از سفر بهتهران تهران را «حلوفصل مسالمتآمیز و پایدار درگیریها در غرب آسیا» اعلام کرده است.
سفر هیات پاکستانی بهتهران، 24ساعت پیشاز سفر هیات عمانی
سفر هیات عالیرتبه پاکستانی بهریاست فیلد مارشال عاصم منیر بهتهران اما از جهاتی دیگر نیز حائز اهمیت است؛ بهویژه بهاین دلیل که این سفر بهفاصله کمتر از 24ساعت پیش از سفر دیپلماتیک دیگری انجام شده که قرار است روز سهشنبه و بهمقصد تهران انجام شود و طی آن بدر البوسعیدی، وزیر خارجه سلطنت عمان راهی ایران شود. آن هم در حالی که مساله تنگه هرمز و چگونگی بازگشایی و مدیریت این آبراه راهبردی بیتردید از مهمترین محورهای اختلاف ایران و آمریکا از زمان آغاز جنگ 40روزه تاکنون بوده و این پرونده پیچیده باوجود چندین دور مذاکره و گفتوگوی هیاتهای دیپلماتیک ایران و عمان بهعنوان دو کشور ساحلی دو سوی این تنگه کلیدی کماکان همچون کلافی سردرگم، بلاتکلیف مانده و حال در شرایطی که از روز گذشته همزمان با آغاز دور تازه فشارهای اقتصادی آمریکا بهایران هیات عالیرتبه پاکستانی بهریاست فیلد مارشال عاصم منیر بهتهران آمد تا مگر ایران را برای بازگشت بهمیز مذاکرات قانع کند روز سهشنبه بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه سلطنت عمان نیز بهتهران خواهد آمد تا در دیدار با عباس عراقچی و دیگر مقامهای ارشد جمهوری اسلامی در رابطه با سرنوشت تنگه هرمز رایزنی کند؛ نکتهای که اسماعیل بقائی نیز بهآن اذعان کرده و با بیان اینکه این سفر در راستای تقویت همکاریهای دوجانبه ایران-عمان خواهد بود تاکید کرده که ادامه مشورتهای مستمر سیاسی بین دو طرف بهعنوان دو کشور ساحلی تنگه هرمز برای کمک بهتقویت صلح و امنیت در منطقه نیز از اهداف اصلی سفر هیات عالیرتبه عمانی بهایران است؛ هرچند بقائی در جریان نشست مطبوعاتی روز گذشته خود، مدعی شد که سفر روز دوشنبه هیات عالیرتبه پاکستانی ارتباطی بهسفر روز سهشنبه هیات عمانی ندارد. سخنگوی دستگاه دیپلماسی با تاکید بر روابط گسترده ایران با دو کشور پاکستان و عمان گفته پاکستان از چند ماه پیش تلاش میکرد و مساعی جمیلهای را برای کمک بهکاهش تنشها در منطقه بهخرج میداد و سفر وزیر خارجه عمان هیچ ارتباطی بهاین موضوع ندارد. او با تاکید بر اینکه سفر وزیر امور خارجه عمان بهتهران روز سهشنبه انجام خواهد شده تاکید کرده این سفر و سفر روز گذشته هیات پاکستانی بهتهران فقط بهلحاظ زمانی تقریبا همزمان شده است. بقائی البته تایید کرده که موضوعات مرتبط با امنیت تنگه هرمز و مسیرهای تردد آن بهعنوان دو دولت ساحلی این آبراه از اهداف اصلی سفر هیات عمانی بهایران است.
تحلیل علی بیگدلی درباره سرنوشت جنگ ایران و آمریکا
با این همه همزمانی سفر هیاتهای عالیرتبه پاکستان و عمان بهتهران آنهم درست در شرایطی که ایالات متحده دور تازهای از فشارهای اقتصادی خود علیه ایران را کلید زده و دونالد ترامپ پیش از عزیمت فیلد مارشال عاصم منیر بهتهران در تماس تلفنی از او خواسته که مقامهای جمهوری اسلامی را بهبازگشت بهمیز مذاکرات ترغیب کند و درسوی مقابل نیز هم مسعود پزشکیان بهعنوان رییسجمهور و رییس شورایعالی امنیت ملی و هم محمدباقر قالیباف بهعنوان رییس هیات مذاکرهکنندگان ایران بهانحای گوناگون خواستار پایان دادن بهجنگ و نجات ایران از وضعیت نه جنگ، نه صلح شدند، نشان میدهد روزهای پیشرو بزنگاهی حساس و کلیدی است و احتمالا آبستن حوادثی تاثیرگذار در سرنوشت روابط ایران و آمریکا؛ نکتهای که ازقضا علی بیگدلی، استاد دانشگاه و کارشناس ارشد علوم سیاسی و روابط بینالملل نیز بهآن باور دارد و در عین حال بر این باور است که با درنظرداشتن جمیع جهات میتواند زمینهساز تحولی اساسی در وضعیت کنونی شود.
خواست ترامپ مبنیبر تشدید فشار اقتصادی بهایران قابلتحقق نیست
علی بیگدلی که با نگاهی تحلیلی بهبررسی همزمانی این چند رویداد و تحول مهم پرداخته در این رابطه به«جهانصنعت» میگوید: از طرفی خواست دولت ترامپ مبنیبر تشدید فشار اقتصادی بهایران عملا بهطور کامل قابلتحقق نیست چراکه اولا هماکنون تقریبا هر آنچه قابلتحریم بود تحریم شده و عملا دیگر چیزی نمانده که بخواهند با تحریم آن فشار را بیشتر کنند.
دوم اینکه آنچه اسکات بسنت میگوید نیز بهایندلیل که قادر بهایجاد اجماع گسترده جهانی و منطقهای علیه ایران نخواهند بود محقق نمیشود چنانکه دیدیم چینیها بهعنوان مهمترین خریدار نفت ایران صراحتا اعلام موضع کرده و گفتند که تحریم و اعمال فشار نهتنها کمکی بهحل مسائل نمیکند بلکه موجب تشدید تنشها خواهد شد و در راستای منافع هیچ یک از طرفها نیز نیست. این استاد دانشگاه با اشاره بهمشکلات سیاسی و اقتصادی متعددی که دونالد ترامپ در فاصله چندماه تا انتخابات میاندورهای با آن دست بهگریبان است، گفت: شرایط آمریکا هم بهترامپ اجازه نمیدهد که بخواهد اینچنین تمامی کشورهای جهان و منطقه خاورمیانه را تحت فشار قرار دهد تا از تمامی تعاملات اقتصادی ایران ممانعت بهعمل آورد. ضمن آنکه همه تحریمها که دست آمریکاییها نیست. بههر حال شورای امنیت و سازمان ملل هم در بخشی از این تحریمها دخیل هستند و ترامپ نمیتواند یکتنه بجای همه جهان تصمیم بگیرد.
ایران بیش از این تابوتوان فشار اقتصادی را ندارد
بیگدلی با تاکید بر اینکه هردوطرف بهشدت بهتوافق نیاز دارند و بهخوبی میدانند که ادامه جنگ منجربه توفیق هیچکدام از دوطرف نمیشود، بهمشکلات اقتصادی ایران اشاره کرد و گفت: ایران در حال حاضر بهشدت تحت فشار اقتصادی است. چنانکه صحبتهای پزشکیان چه در مرقد بنیانگذار جمهوری اسلامی و چه در روزهای پیش از آن از این حقیقت گواهی میدهد. او خاطرنشان کرد: صحبتهای عبدالناصر همتی در تلویزیون تصویر دقیقی از وضعیت اقتصادی کشور بود و محمدباقر قالیباف در عراق بر ضرورت حلوفصل مشکلات اقتصادی و خطرات ناشی از ادامه بیتوجهی بهاین وضعیت تاکید کرد بنابراین ایران بیش از این تاب و توان فشار اقتصادی را ندارد.
احتمال همکاری ترکیه و مصر در مسیر میانجیگری پاکستان و عمان
این استاد علوم سیاسی و روابط بینالملل با اشاره بهشرایط نامساعد داخلی در هر دو طرف این نزاع که ایران و آمریکا باشند ابراز امیدواری کرد که تلاشهای میانجیها در روزهای آینده بهنتیجه برسد و شاهد احیای مذاکرات بر پایه تفاهمنامه اسلامآباد باشیم. او گفت: در حالی که ظرف این یکی، دو روز هم هیات عالیرتبه پاکستانی بهریاست فیلد مارشال عاصم منیر بهتهران آمده و هم هیات عمانی بهریاست بدر البوسعیدی اخباری هم درخصوص تلاش دیگر بازیگران منطقهای برای نقشآفرینی در این راستا بهگوش میرسد چنانکه ظاهرا وزیران خارجه مصر و ترکیه هم در روزهای پیشرو قصد دارند بهطور جدی وارد گود شوند. او با تاکید بر اینکه ما در جریان جنگ 40روزه بهخوبی مقاومت کردیم، گفت: ما با دست پر از جنگ خارج شدیم و در ادامه نیز در اسلامآباد موفق بهدستیابی بهتفاهمنامهای شدیم که تقریبا تمامی مفاد ۱۴گانهاش بهسود ایران بود.
دیدار پزشکیان با رهبری، کارشکنی تندروها را خنثی خواهد کرد
بیگدلی با اشاره بهتلاش گسترده رییسجمهور برای جاانداختن این مهم نزد افکار عمومی در پاسخ بهپرسش دیگر «جهانصنعت» مبنیبر اینکه آیا دولت قادر خواهد بود باوجود کارشکنی گسترده تندروها زمینه احیای مذاکرات را فراهم کند، گفت: باید دقت کنیم که این تقلای تندروها بهنحوی خودمحور است و نه بر تئوری و ایدئولوژی خاصی مبتنی بوده و نه البته بر اصول و اساس منطق و عقلانیت. این جریان اقلیت صرفا برای حفظ خودشان سنگاندازی میکنند بنابراین باتوجه بهاینکه بهنظر میرسد رییسجمهور در احیای مذاکرات جدی است احتمالا در روزهای پیشرو با رهبری دیدار میکند تا بتواند این کارشکنیها را خنثی کرده و کشور را از این وضعیت «نه جنگ، نه صلح» و فشار شدید اقتصادی نجات دهد. این کارشناس روابط بینالملل در شرایطی از احتمال دیدار رییسجمهور و رهبری در روزهای آینده سخن گفته که برخی منابع خبری در آستانه سفر روز گذشته فیلد مارشال عاصم منیر بهتهران از احتمال دیدار او با نمایندگان رهبری خبر داده بودند. فارغ از صحتوسقم این اخبار اما بیگدلی معتقد است که اگر ایران بتواند زمینه احیای مذاکرات را بر پایه همان تفاهمنامه 14بندی اسلامآباد فراهم کند بهدستاورد بزرگی نائل شده است.
او با تاکید بر این مهم که امضای رییسانجمهور ایران و آمریکا پای آن تفاهمنامه قرار دارد، گفت: حتی اگر بتوانیم بهتوافقی بر پایه بخشی از مفاد ۱۴گانه تفاهمنامه اسلامآباد دست یابیم موفقیت بزرگی بهدست آوردیم؛ حال آنکه باتوجه بهمجموع مسائل بهنظر میرسد اگر توافقی حاصل شود بر پایه بدنه و کلیت همان تفاهمنامه اسلامآباد خواهد بود که در این صورت منافع بسیاری بههمراه خواهد داشت.
مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.
ع
