کارشناسان اعلام میکنند چین در سال ۲۰۲۵ به بزرگترین شریک تجاری کشورهای آسیای مرکزی تبدیل شده و حجم تجارت دوجانبه به رکوردی تازه رسیده است؛ تغییری که حاصل گسترش همکاریها و نزدیکتر شدن روابط منطقهای بوده است.
بر اساس دادههای منتشره توسط وزارت بازرگانی چین در ۱۸ ژانویه، ارزش کل مبادلات کالایی میان چین و آسیای مرکزی به ۱۰۶.۳ میلیارد دلار رسید و برای نخستین بار از مرز ۱۰۰ میلیارد دلار عبور کرد. این رقم همچنین پنجمین سال متوالی رشد مثبت تجارت را نشان میدهد.
همچنین آمار گمرک چین حاکی از آن است که ارزش تجارت سالانه در سال گذشته نسبت به سال قبل ۱۲ درصد افزایش یافته است. نکته قابل توجه اینکه نرخ رشد در مقایسه با سال پیش از آن ۶ درصد افزایش داشته و سهم آسیای مرکزی در کل تجارت خارجی چین را بالا برده است.
به گفته کارشناسان، تعاملات گسترده و عمیق، همسویی دقیقتر منافع راهبردی را ممکن ساخته و به نیروی محرکه اصلی این ارقام تبدیل شده است. تحت هدایت راهبردی رهبران، نهادها در سطوح مختلف در ارتباطات سیاسی عمیق مشارکت داشتهاند.
لی زیگو، مدیر دپارتمان مطالعات اروپا و آسیای مرکزی مؤسسه مطالعات بینالملل چین، گفت مهمترین اجماع میان چین و کشورهای آسیای مرکزی، تعهد مشترک آنها به منافع متقابل و توسعه مشترک است.
وی افزود: «چین به عنوان دومین اقتصاد بزرگ جهان با مقیاسی نزدیک به ۲۰ تریلیون دلار، در سال گذشته حجم تجارت خارجی بیش از ۶.۳۵ تریلیون دلار را ثبت کرد و به بزرگترین تاجر کالایی جهان و شریک تجاری اصلی بیش از ۱۶۰ کشور تبدیل شد. به عنوان همسایه، منطقی است که چین به بزرگترین شریک تجاری کشورهای آسیای مرکزی تبدیل شود.»
لی همچنین تأکید کرد ساختار تجارت بهطور مستمر در حال بهینه سازی است و شیوههای نوآورانه تجاری در حال شکلگیری هستند. به گفته او، سرمایه گذاری چین نه فقط به صنعتیسازی مجدد و نوسازی اقتصادی در آسیای مرکزی کمک میکند، بلکه الگوی روابط تجاری را نیز دگرگون میسازد.
در همین حال، همکاریهای مالی نیز به روابط اقتصادی شتاب تازهای بخشیده است. نهادهایی مانند صندوق همکاری اقتصادی چین و اوراسیا، صندوق جاده ابریشم، بانک سرمایهگذاری زیرساخت آسیا و بانک توسعه چین، پشتیبانی مالی قابل توجهی ارائه دادهاند.
علاوه بر این، همکاریهای پرداخت الکترونیکی فرامرزی نیز سرعت گرفته است؛ موضوعی که توافقها میان پلتفرم پرداخت قزاقستان Kaspi.kz و خدمات چینی مانند Alipay و WeChat آن را نشان میدهد.
سان جوانگجی، مدیر مؤسسه مطالعات روسیه، اروپای شرقی و آسیای مرکزی در آکادمی علوم اجتماعی چین، گفت چین اهداف خود در پانزدهمین برنامه پنجساله (۲۰۳۰-۲۰۲۶) را با راهبردهای توسعه میانمدت و بلندمدت کشورهای آسیای مرکزی همسو میکند.
سان افزود هدف، خلق و بهاشتراک گذاری فرصتهای جدید توسعه و تبدیل «روحیه چین-آسیای مرکزی» به اقدامات ملموس است که به بهبود رفاه مردم منجر شود.
تیمور آبیلایف، معاون مدیر مؤسسه ملی ابتکارات راهبردی زیر نظر دفتر ریاست جمهوری قرقیزستان، نیز گفت پیوند میان کشورهای آسیای مرکزی و چین فراتر از تجارت است و حوزههایی مانند جستوجوی مسیرهای حکمرانی ملی، اصلاحات و مدرنیزاسیون را نیز در بر میگیرد. او افزود برای قرقیزستان، تجربه عملی مسیر چین در حرکت به سوی مدرنیزاسیون از اهمیت ویژهای برخوردار است.
ز
