سرکار خانم دکتر ایران فخری نژاد، مدرس دانشگاه و کارشناس اقتصادی طی یادداشتی نوشت:
باید در نظر داشت که در اقتصاد، معجزهای وجود ندارد؛ بلکه قواعد و مدلهایی داریم که با وارد کردن دادهها به آنها، نتایج مشخصی به دست میآید. متأسفانه امروز شاهد وضعیت اسفبار اقتصادی مانند افزایش تورم، کاهش قدرت خرید اقشار ضعیف و متوسط، افزایش قیمت ارز،کاهش ارزش واحد پول ملی، کاهش درآمدهای ارزی و محدودیت در درآمدهای نفتی هستیم،به طوری که فروش نفت کاهش یافته و این موضوع به تشدید فقر و خروج سرمایهها منجر شده است. همچنین، اشتغال در کشور کاهش یافته و قدرت خرید نیز بسیار افت کرده است. تصمیمگیرندگان باید واقعیتها را در میدان عمل بسنجند، زیرا در آنجا دیگر تئوری های اقتصادی کارساز نیستند و عملکرد های واقعی باید به عرصه نمایش گذاشته شود. با این اوصاف، پیش بینی می شود تیم اقتصادی دولت توانایی تابآوری در برابر این فشارها را نخواهد داشت.
در چنین شرایطی و با توجه به تحولات سیاسی اخیر در ایران و خاورمیانه، ریسکگریزی به یک واقعیت اجتنابناپذیر تبدیل شده است. مردم سعی میکنند داراییهای خود را حفظ کنند و پول نقد خود را به طلا یا دلار تبدیل کنند تا ریسک سرمایهگذاری خود را کاهش دهند. به همین دلیل، در روزهای اخیر شاهد افزایش تقاضای بسیار در بازار ارز و طلا بودهایم که نشاندهنده نگرانی مردم از احتمال پیدایش یک ابر تورم شدید است.
در بازارهای مالی نیز، مردم به سمت ریسکگریزی حرکت کردهاند و بخش زیادی از سرمایه حقیقی از بورس خارج شده و به سمت صندوقهای طلا رفته است. این نشان دهنده این است که بازار پیشبینی میکند آینده اقتصادی ایران ممکن است چالش های اساسی را تجربه خواهد کرد.آنچه مسجل است بزرگترین موج تورمی ناشی از افزایش نرخ ارز در بازار آزاد خواهد بود که در هفتهها و ماههای گذشته شاهد آن بودهایم. حتی کالاها و خدماتی که ارتباطی با واردات ندارند نیز تحت تأثیر قرار گرفتهاند. تجربه تاریخی اقتصاد ایران نشان میدهد که نرخ ارز بازار آزاد به عنوان یک شاخص برای قیمتگذاری خدمات و کالاها عمل میکند. فعالان اقتصادی نیز اشاره داشتند که افزایش نرخ ارز باعث افزایش قیمت مواد اولیه در تمامی صنایع شده و هزینههای اقلام مورد نیاز آنها را بالا برده است، به گونهای که بسیاری از آنها از انجام وظایف خود ناتوان شدهاند.
تغییرات نرخ ارز، بهویژه دلار، تأثیر مستقیمی بر قیمت طلا دارند. به طور معمول، افزایش نرخ دلار منجر به افزایش قیمت طلا میشود. تحریمهای اقتصادی و مالی بینالمللی علیه ایران، دسترسی به منابع مالی و ارزی را محدود کرده و نوسانات بیشتری در بازارها ایجاد میکند. همچنین، افزایش نقدینگی در اقتصاد و نرخ بالای تورم میتواند تقاضا برای طلا به عنوان یک دارایی امن را افزایش دهد. هر نوع عدم اطمینان سیاسی یا اقتصادی نیز ممکن است موجب نگرانی سرمایهگذاران و در نتیجه افزایش تقاضا برای طلا و دلار شود. تصمیمات اقتصادی و مالی دولت، از جمله سیاستهای ارزی و مالیاتی، تأثیر قابل توجهی بر بازار طلا و دلار خواهد داشت. تغییرات در تقاضای جهانی برای طلا نیز میتواند بر قیمتها تأثیر بگذارد، بهویژه اگر کشورهایی مانند چین و هند که از بزرگترین مصرفکنندگان طلا هستند، در تقاضای خود تغییراتی ایجاد کنند. این عوامل به صورت همزمان عمل کرده و میتوانند منجر به نوسانات شدید در بازار طلا و دلار شوند.
