بازارسهام که روز یکشنبه در آستانه فتح قله ۵/۴میلیونواحدی قرار گرفته بود روز گذشته تحتتاثیر افزایش تنشهای نظامی میان ایران و رژیم صهیونیستی ریزشی شد و شاهد خروج سنگین پول حقیقی بود. با این حال اما در همین فضای منفی رکورد تاریخی ارزش معاملات خرد شکسته شد.
به گزارش اقتصاددان به نقل از جهان صنعت ، بازارسهام در روز یکشنبه نشانههای عبور از رکوردهای تاریخی را بروز داده بود اما روز گذشته با شوک سیاسی تازهای روبهرو شد. افزایش ریسکهای ژئوپلیتیکی و بازگشت نگرانیها نسبتبه آینده موجی از فروش را در کلیت بازار رقم زد و شاخصها را بهطور معناداری عقب راند. این چرخش ناگهانی بار دیگر وابستگی بالای بازار سرمایه بهمتغیرهای غیراقتصادی را برجسته کرد.
افت سنگین شاخصها پساز ناکامی در فتح سقف تاریخی
در پایان معاملات روز گذشته شاخص کل بورس تهران با افت ۶۸هزارو۵۸۳واحدی بهسطح ۴میلیونو۴۲۶هزارو۲۵واحد رسید. این کاهش معادل ۵/۱درصد نشاندهنده فشار فروش قابل توجه در اغلب نمادهای بزرگ بازار بود. این درحالی بود که شاخص کل در معاملات روز یکشنبه تا آستانه شکست سقف تاریخی پیش رفته بود اما آغاز مجدد درگیریهای نظامی مانع تداوم این مسیر صعودی شد.
شاخص هموزن نیز همسو با شاخص کل حرکت کرد و با کاهش ۱۵هزارو۶۰۶واحدی در سطح یکمیلیون و ۱۸۸هزارو۱۴۷واحد ایستاد. افت ۳/۱درصدی این شاخص بیانگر آن است که فشار فروش محدود بهنمادهای شاخصساز نبوده و کلیت بازار را دربر گرفته است.
غلبه مطلق فروشندگان و سرخپوشی بازار
نمای کلی معاملات روز گذشته تفاوت آشکاری با روزهای صعودی اخیر داشت. حدود ۷۹درصد از نمادهای معاملاتی در محدوده منفی بسته شدند و نقشه بازار بهطور کامل سرخپوش شد. این چرخش سریع از تقاضای پرقدرت بهعرضه سنگین بار دیگر حساسیت بالای بازار سرمایه بهتحولات سیاسی و امنیتی را نشان داده بهگونهای که حتی سیگنالهای تکنیکال و بنیادی کوتاهمدت نیز تحتالشعاع قرار گرفتند.
رکوردشکنی ارزش معاملات در دل بازار منفی
باوجود افت سنگین شاخصها یکی از مهمترین نکات معاملات روز گذشته ثبت رکوردی تازه در ارزش معاملات خرد بود. ارزش معاملات بهحدود ۳۷هزارو۳۴۰میلیاردتومان رسید؛ سطحی که در زمره ارقام کمسابقه بازار قرار میگیرد. همزمان حجم معاملات نیز بهحدود ۵۶میلیاردبرگه سهم افزایش یافت.
این ارقام بالا نشان میدهد که بازار درحال تجربه یک جابهجایی جدی نقدینگی است؛ فرآیندی که در آن بخشی از سرمایهگذاران باهدف کاهش ریسک درحال خروج هستند و درمقابل گروهی دیگر اصلاح قیمتها را فرصتی برای ورود یا تقویت موقعیتهای خود تلقی میکنند.
خروج قابل توجه پول حقیقی
در بخش جریان پول آمارها از خروج ۶هزارو۹۲۳میلیاردتومان پول حقیقی حکایت دارد؛ رقمی سنگین که بیانگر افزایش احتیاط سرمایهگذاران خرد در مواجهه با فضای پرریسک فعلی است. این خروج نقدینگی درکنار افت شاخصها نشان میدهد که بخش مهمی از فعالان بازار ترجیح دادند درمقطع کنونی رویکردی محافظهکارانه درپیش بگیرند و منتظر شفافتر شدن چشمانداز سیاسی و اقتصادی بمانند.
اصلاح قیمتی یا تغییر فاز؟
رفتار روز دوشنبه بورس تهران را نمیتوان صرفا یک نوسان روزانه یا واکنش هیجانی کوتاهمدت دانست. آنچه در معاملات شاهد بودیم ترکیبی از شوک سیاسی، اشباع خرید کوتاهمدت و فعالشدن همزمان چند ریسک انباشته بود که درنهایت بهتخلیه سریع فشار تقاضا و غلبه فروش منجر شد.
بازارسهام طی هفتههای اخیر با اتکا بهخوشبینیهای سیاسی و انتظارات تورمی با شتابی بالا بهمحدودههای حساس قیمتی نزدیک شده بود بهگونهای که شاخص کل عملا بدون اصلاح معنادار تا آستانه سقف تاریخی پیش رفت. چنین وضعیتی بازار را از منظر تکنیکی و رفتاری مستعد اصلاح کرده بود.
از منظر روانی نزدیکشدن شاخص بهسقف تاریخی همواره نقطهای است که بخشی از سرمایهگذاران کوتاهمدت را بهشناسایی سود ترغیب میکند. این تمایل زمانی تشدید میشود که یک محرک منفی بیرونی مانند تشدید درگیریهای نظامی بهبازار مخابره شود. در این شرایط فروشندگان بالقوه که در روزهای قبل مردد بودند با اولین سیگنال ریسک تصمیم خود را اجرایی میکنند و همین مساله بهشکلگیری صفهای فروش و تشدید افت شاخصها منجر میشود.
بااینحال نکته کلیدی معاملات روز دوشنبه همزمانی افت سنگین شاخصها با ثبت رکورد تاریخی ارزش معاملات است. این همزمانی پیام مهمی برای تحلیلگران دارد مبنی بر اینکه بازار با کمبود نقدشوندگی مواجه نیست و افت روز گذشته ناشی از قفلشدگی یا خشکی معاملات نبوده است.
برعکس حجم و ارزش بالای دادوستدها نشان میدهد که بازار در حال بازتوزیع مالکیت سهام است. بهبیان دیگر پول درحال خروج مطلق از بازار نیست، بلکه از دست معاملهگران ریسکگریز و کوتاهمدت بهسمت بازیگران صبورتر یا فرصتطلبتر درحال جابهجایی است.
شناسایی سود و خروج از بازار
خروج سنگین پول حقیقی را نیز باید در همین چارچوب تحلیل کرد. بخش مهمی از سرمایهگذاران خرد پس از تجربه رشد سریع بازار و افزایش نااطمینانیهای سیاسی ترجیح دادند سود شناساییشده خود را حفظ کنند و موقتا از بازار فاصله بگیرند. این رفتار در ذات خود منفی تلقی نمیشود و حتی میتواند زمینهساز تعادل دوباره بازار باشد مشروطبرآنکه خروج نقدینگی بهیک روند فرسایشی و چندروزه تبدیل نشود.
ریزش بازار پایدار است؟
از منظر بنیادی هنوز تغییری اساسی در متغیرهای کلان اقتصادی که بتواند توجیهکننده یک ریزش عمیق و پایدار باشد مشاهده نمیشود. انتظارات تورمی، وضعیت نرخ ارز و چشمانداز سودآوری بسیاری از شرکتهای بزرگ همچنان از بازارسهام حمایت میکنند. با این حال وزن ریسکهای سیاسی در کوتاهمدت افزایش یافته و همین عامل میتواند باعث نوسانات شدیدتر و رفتوبرگشتهای سریع شاخص شود.
درمجموع افت روز دوشنبه بازارسهام را میتوان بیش از آنکه نشانه تغییر روند بلندمدت بازار دانست یک اصلاح پرشتاب در دل یک مسیر پرریسک ارزیابی کرد. تداوم یا پایان این اصلاح بهرفتار بازار در روزهای آینده، شدت اخبار سیاسی و نحوه واکنش نقدینگی هوشمند بستگی دارد. اگر ارزش معاملات بالا حفظ شود و فشار فروش فروکش کند میتوان انتظار داشت بازار پس از تخلیه هیجان وارد فاز متعادلتری شود و درغیراینصورت سناریوی نوسان فرسایشی و احتیاط گستردهتر سرمایهگذاران تقویت خواهد شد.
مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.
ع
