اقتصاددان : پروتکل به معنای تشریفات و در اصطلاح، شیوه نامه یا دستورالعمل به قوانینی گویند که دو یا چند طرف باید برای انجام رساندن کاری بکار گیرند. یکی از تعاریف رایج این واژه شرح تفصیلی یک تجربه یا روش علمی یا درمانی یا ایمنی در فلسفه عملی، به بیانی که تجربه بلافصل یا ادراک را تعریف میکند، می باشد.
به زبان ساده مجموعه قواعد مکتوب شده از یک یا چند تجربه عملی است که در هنگام بروز رخدادی مشابه، امکان مواجهه و مدیریت آن را آسان نموده زمینه ضمن افزایش سرعت عمل، هماهنگی میان اعضای یک گروه یا جامعه را افزایش می دهد.
شیوه نامه، مجموعهای از دستورات یا مراحل مرتبط با یک وظیفه یا فعالیت خاص است که برای رسیدن به یک هدف یا انجام یک فرآیند مشخص تعیین شده است.
شیوه نامه ها شامل توضیحات، توصیهها، نکات اجرایی، و دستورات کلی است که نقش مهمی در بهبود بهرهوری و دقت در اجرای وظایف دارند.
این مستندات به عنوان راهنمایی کاربردی و دقیق مطرح میشوند تا افراد قادر باشند یک وظیفه یا فعالیت را به دقت و به درستی اجرا کنند. شیوه نامه ها باید به شکل دقیق و واضح نوشته شوند تا اطلاعات مورد نیاز برای اجرای وظیفه بدون ابهام به دست آید. وضوح در توضیحات باعث میشود که افراد بتوانند فرآیند را با سادگی و کمترین خطاها پیگیری کنند.
شیوه نامه ها باید ویژگی های زیر را دارا باشند :
✓توضیحات دقیق مراحل
✓تعیین دقیق وظایف و مسئولیتها
✓زمانبندی
✓تخصیص منابع
✓کنترل و نظارت
✓اندازهگیری و ارزیابی
✓تطابق با راهبرد کلان
✓انعطاف پذیری
✓استفاده از تجربیات گذشته
شیوه نامه ها کمک می کنند تا مدیران، مجریان، ذینفعان و ناظران تصویر مشترکی از رویداد و فرایند مواجهه با آن داشته و از حیرت و سردرگمی خارج شوند؛ چه سردرگمی در فرایند اجرا چه در اطلاع رسانی و اطلاع گیری.
یکی از چالش های جدی مدیریت در کشور بویژه مدیریت بحران کمبود یا ابهام شیوه نامه ها برای مدیریت رخدادهای متفاوت است به نحوی که پس از بروز یک بحران (مثلا آتش سوزی یا سیل و…) زمان قابل تاملی صرف هماهنگی مدیران و کادر اجرایی در سازمان های مختلف می شود یا فرصت اقناع افکار عمومی با کمک رسانه ها و بهره گیری از ظرفیت های اجتماعی و امدادی جامعه و بسیج امکانات ملی از دست می رود و یا به کاهش سرمایه اجتماعی نظام منجر می شود.
کشور ما کشوری است حادثه خیز و تجارب چندین دهه مدیریت بحران نیز نشان می دهد گرچه نیروهای مدیریتی و اجرایی در کنار مردم تلاش جهادگونه ای برای حل بحران ها داشته اند اما خروجی بیشترشان بیانگر بروز چالش های تازه ای در سرمایه اجتماعی نهادی بوده است.
خوب است تلخی حادثه #بندر_عباس را فرصتی برای بازاندیشی در مدیریت بحران نموده با تدوین شیوه نامه های متعدد در حوزه های مدیریتی، اجرایی، امدادی، رسانه ای، اقتصادی و اجتماعی با محوریت نقش همه ذینفعان و ناظران، دستاورد شیرینی از آن بسازیم.
مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.
ع