اقتصاددان : در ادامه سلسله مواضعی که از سوی برخی از قدرتهای بزرگ در ارتباط با سه جزیره ایرانی( ابوموسی ، تنب بزرگ و تنب کوچک ) ابراز شده است، دوشنبه ۲۷ شهریور، وزیر خارجه آمریکا نیز به این همنوایی پیوست و مواضع امارات در مورد این سه جزیره را تایید کرد.
وزرای خارجه آمریکا و کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در بیانیه مشترک پس از «اظهار مسرت در مورد اهمیت استراتژیک روابط تاریخی بین کشورهایشان»، در بند دوم بخش اول بیانیه که در مورد ایران است گفته اند: «وزرا حمایتشان را از دعوت امارات متحده عربی برای نیل به حل مسالمتآمیز اختلاف بر سر سه جزیره تنب بزرگ و تنب کوچک و ابوموسی از طریق مذاکرات دو جانبه یا رجوع به دیوان بینالمللی دادگستری و مطابق قواعد حقوق بینالملل از جمله منشور ملل متحد مورد تاکید قرار دادند.»
صرفنظر از اینکه بند اول بخش مربوط به ایران تندتر از بیانیه قبلی همین جمع و حاوی نکات جدیدی مثل «تهدید اشاعه پهباد» و «بیثباتسازی» است، اما بند دوم در مورد سه جزیره ایرانی بیسابقه است. آمریکا تاکنون هرگز از موضع امارات در این مورد حمایت نکرده بود و پیوسته بر موضع عام خود مبنی بر خودداری از مداخله در دعاوی ارضی بین کشورها تاکید میکرد.
بیانیههای مشترک وزرای خارجه آمریکا و شورای هماهنگی مورخ ۷ ژوئن ۲۰۲۳ و بیانیه مشترک جو بایدن با سران شورای همکاری در ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۲ حاوی تعرضی درباره سه جزیره ایرانی نبود.
اینکه آمریکا نهایتا به همراهی با موضع امارات پیوسته یک تحول مهم و تاریخی است. آمریکا در ۱۹۷۱ بطور تلویحی و غیررسمی از اعاده حاکمیت ایران بر سه جزیره حمایت میکرد و از کانالهای دیپلماتیک در این رابطه اقداماتی انجام داد.
در جریان تنشهای دورهای در رابطه بین دو کشور نیز آمریکا به خودداری از موضعگیری در این مورد ادامه داده بود. با توجه به مواضعی که چین و روسیه طی ۱۰ ماه گذشته در حمایت از موضع امارات درباره سه جزیره گرفتند، این احتمال وجود داشت که نهایتا آمریکا نیز تحت فشار شورای همکاری گام در مسیر مشابهی بگذارد.
برخی از اعضای این بلوک، بهویژه امارات، عملا به مرکز مهمی در جهان برای جذب سرمایه و متخصصان تبدیل شدهاند. درمقابل، ایران اگرچه از نظر امکانات دفاعی پیشرفت شایان و قابل تمجیدی داشته؛ اما این پیشرفت صرفا برای بازدارندگی و دفاع نظامی مفید است. کشورها در شرایط عادی دنبال تامین منافع ملی هستند که منافع اقتصادی در راس آن قرار دارد.
ائتلافسازیهای دیپلماتیک بهعنوان مهمترین فعالیت دیپلماتیک عمدتا در همین رابطه انجام میشود. با افزایش قدرت اقتصادی و دیپلماتیک بلوک شورای همکاری و تبدیلشدن آنها به یک مرکز ثقل مالی و سرمایهگذاری در جهان دیگران را نیز تشویق به سوارشدن بر موجی می شوند.
روسیه، چین و آمریکا سه عضو دائمی شورای امنیت هستند و اگر قرار باشد که در چارچوب ماده ۳۶ منشور ملل متحد اقدامی انجام شود، رضایت اعضای دائمی شورای امنیت پیشنیاز اصلی خواهد بود؛ خاصه آنکه موضوع سه جزیره همچنان در دستور کار شورای امنیت قرار دارد.
اگرچه عملا مشکل خواهد بود که اقدامی مثلا در چارچوب ماده ۳۶ منشور ملل متحد علیه ایران در شورای امنیت یا در مجمع عمومی شکل گیرد، اما مسئله مهمتر این است که این موضع گیریها حکایت از وضعیت نامناسب ایران در جامعه بینالمللی و ضرورت انجام کاری اساسی دارد.
مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.
ع
