از سوم آبان، یکی از محدودیت‌های تعیین قیمت پایه گندله سنگ‌آهن در بورس کالا برداشته می‌شود؛ تغییری که می‌تواند معادلات درآمد و هزینه را در زنجیره فولاد جابه‌جا کند. براساس گزارش‌های منتشرشده درباره ابلاغیه جدید بورس کالای ایران، عرضه‌کنندگان گندله دیگر برای تعیین قیمت پایه به سقف مبتنی بر آخرین نرخ ارزش گمرکی صادراتی محدود نخواهند بود. این تصمیم برای تولیدکنندگان گندله امکان افزایش نرخ پیشنهادی فروش را فراهم می‌کند اما در حلقه‌های پایین‌دستی، احتمال رشد هزینه تامین مواد اولیه را به همراه دارد. با این حال افزایش اختیار عرضه‌کنندگان الزاما به معنای رشد قیمت معاملات نیست. آنچه سرنوشت این تغییر را تعیین می‌کند، واکنش خریداران در بورس کالا و میزان انتقال نرخ‌های جدید به معاملات واقعی خواهد بود.
تغییر قاعده قیمت‌گذاری گندله
به گزارش اقتصاددان به نقل از جهان صنعت ، براساس مفاد اعلام‌شده از ابلاغیه جدید، از سوم آبان ۱۴۰۵ محدودیت مربوط به آخرین نرخ ارزش گمرکی صادراتی در تعیین قیمت پایه گندله سنگ‌آهن برداشته می‌شود. به این ترتیب، عرضه‌کنندگان می‌توانند قیمت پایه را بالاتر از این نرخ تعیین کنند؛ موضوعی که دامنه اختیار آنها را در قیمت‌گذاری افزایش می‌دهد.
تا پیش از این تغییر، نرخ ارزش گمرکی صادراتی یکی از محدودیت‌های تعیین قیمت پایه گندله بود. حذف این قید، امکان فاصله گرفتن قیمت پیشنهادی از مبنای مذکور را فراهم می‌کند اما به معنای حذف سایر مقررات عرضه و معامله در بورس کالا نیست.
تفاوت قیمت پایه با نرخ نهایی معامله در ارزیابی این تصمیم اهمیت دارد. عرضه‌کننده می‌تواند قیمت بالاتری پیشنهاد کند اما تحقق آن به میزان تقاضا و رقابت خریداران بستگی دارد. در بازاری که مشتریان حاضر به پذیرش نرخ پیشنهادی نباشند، افزایش قیمت پایه لزوما به رشد درآمد فروش منجر نخواهد شد.
اهمیت این تصمیم از جایگاه گندله در زنجیره فولاد ناشی می‌شود. گندله پس از فرآوری سنگ‌آهن، به‌عنوان یکی از مواد اولیه اصلی در واحدهای احیای مستقیم مصرف می‌شود و تغییر نرخ آن می‌تواند بر هزینه تولید آهن اسفنجی و در ادامه محصولات فولادی اثر بگذارد.
فرصت افزایش درآمد برای گندله‌سازان
در میان شرکت‌های بورسی، تولیدکنندگان گندله از نخستین گروه‌هایی هستند که آثار احتمالی این تصمیم متوجه آنها خواهد بود. گل‌گهر با نماد «کگل»، معدنی و صنعتی چادرملو با نماد «کچاد» و سنگ‌آهن گهرزمین با نماد «کگهر» از جمله شرکت‌هایی هستند که فعالیت آنها در تولید و عرضه محصولات سنگ‌آهنی، بررسی اثر تغییر قیمت گندله را ضروری می‌کند.
افزایش اختیار تعیین قیمت پایه برای این شرکت‌ها می‌تواند فرصت رشد نرخ فروش را فراهم کند اما میزان بهره‌مندی هر مجموعه به ساختار فعالیت آن بستگی دارد. سهم گندله از درآمد عملیاتی، مقدار محصول فروخته‌شده به مشتریان خارج از مجموعه و میزان مصرف داخلی در واحدهای پایین‌دستی، از عوامل تعیین‌کننده هستند.
برای شرکتی که بخش بیشتری از گندله تولیدی خود را به فروش می‌رساند، افزایش نرخ تحقق‌یافته می‌تواند درآمد فروش را بالا ببرد. در مقابل، در مجموعه‌ای که بخشی از گندله را در واحدهای تولید آهن اسفنجی یا سایر حلقه‌های زنجیره مصرف می‌کند، رشد ارزش محصول در بخش بالادستی ممکن است با افزایش هزینه در بخش پایین‌دستی همراه شود.
از همین رو نمی‌توان اثر افزایش احتمالی نرخ گندله را برای تمام شرکت‌های معدنی یکسان دانست. حتی در صورت رشد قیمت فروش، تغییر هزینه انرژی، حمل‌ونقل، مواد اولیه و مقدار تولید می‌تواند نتیجه نهایی را تحت‌تاثیر قرار دهد. آنچه برای سهامداران اهمیت دارد، افزایش واقعی درآمد و حاشیه سود شرکت است، نه صرفا بالا رفتن قیمت پایه یک محصول.
فولادسازان در برابر هزینه مواد اولیه
در سوی دیگر زنجیره، واحدهای تولید آهن اسفنجی و فولاد قرار دارند که گندله یکی از نهاده‌های اصلی تولید آنهاست. افزایش نرخ خرید این محصول می‌تواند بهای تمام‌شده واحدهای مصرف‌کننده را بالا ببرد. فولاد خوزستان با نماد «فخوز»، جهان فولاد سیرجان با نماد «فجهان» و فولاد مبارکه با نماد «فولاد» ازجمله شرکت‌هایی هستند که ساختار تامین مواد اولیه آنها در ارزیابی آثار این تصمیم اهمیت دارد.
با این حال، میزان وابستگی این شرکت‌ها به خرید گندله یکسان نیست. برخی مجموعه‌ها بخشی از نیاز خود را از طریق تولید داخلی یا شرکت‌های وابسته تامین می‌کنند و برخی دیگر به خرید از عرضه‌کنندگان بیرونی متکی هستند. میزان خودکفایی، سهم خرید از بازار و ترکیب فعالیت‌های تولیدی تعیین می‌کند افزایش احتمالی نرخ گندله چه اثری بر هزینه‌های هر شرکت خواهد داشت.
چالش اصلی زمانی شکل می‌گیرد که قیمت خرید گندله افزایش یابد اما نرخ فروش آهن اسفنجی و محصولات فولادی به همان نسبت رشد نکند. در این شرایط شرکت‌هایی که وابستگی بیشتری به خرید گندله از خارج مجموعه دارند و امکان انتقال افزایش هزینه به قیمت محصولات خود را ندارند، با فشار بیشتری بر حاشیه سود روبه‌رو خواهند شد.
آزمون قیمت‌های جدید در بورس کالا
حذف محدودیت قیمت پایه زمانی بر درآمد تولیدکنندگان اثر می‌گذارد که نرخ‌های پیشنهادی در معاملات بورس کالا پذیرفته شوند. میزان عرضه گندله، تقاضای واحدهای احیا و قدرت خرید مصرف‌کنندگان تعیین می‌کند که افزایش اختیار عرضه‌کنندگان تا چه اندازه به رشد قیمت معاملات منجر شود.
از این منظر، نخستین معاملات پس از اجرای ابلاغیه اهمیت ویژه‌ای دارند. مقایسه قیمت پایه با نرخ نهایی معامله، میزان تقاضای ثبت‌شده و مقدار محصول فروخته‌شده نشان خواهد داد که بازار تا چه اندازه قیمت‌های جدید را پذیرفته است.
برای شرکت‌های بورسی نیز گزارش‌های ماهانه فروش در دوره‌های بعد اهمیت پیدا می‌کند. تغییر نرخ تحقق‌یافته فروش گندله، در کنار مقدار فروش و سهم این محصول از درآمد شرکت، می‌تواند نخستین نشانه‌های اثرگذاری تصمیم جدید را آشکار کند.
در سمت مصرف‌کنندگان، بررسی روند هزینه مواد اولیه و نرخ فروش آهن اسفنجی و محصولات فولادی مشخص خواهد کرد که افزایش احتمالی قیمت گندله تا چه اندازه به حلقه‌های بعدی زنجیره منتقل شده است.
تغییر قیمت، تغییر سهم از سود
حذف محدودیت قیمت پایه گندله، امکان تغییر نسبت درآمد و هزینه در زنجیره فولاد را فراهم می‌کند اما برنده و بازنده این تصمیم هنوز مشخص نیست. برای گندله‌سازان، افزایش نرخ فروش می‌تواند فرصت رشد درآمد باشد و برای واحدهای مصرف‌کننده، هزینه بیشتری ایجاد کند. از سوم آبان، این معاملات بورس کالاست که نشان خواهد داد خریداران تا چه اندازه قیمت‌های جدید را می‌پذیرند؛ نتیجه‌ای که در ادامه باید اثر آن را در درآمد شرکت‌های معدنی و بهای تمام‌شده فولادسازان جست‌وجو کرد.
مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.
ع
