افزایش نرخ ارز فقط یک مقوله اقتصادی نیست. هرقدر فلش قیمتی بهسمت بالا حرکت میکند این زندگی مردم است که زیر بار این همه فشار له میشود. جهش قیمت ارز تا ۲۰۰هزارتومان در بازار و کاهش شدید ارزش پول ملی این روزها رمق جامعه را بریده و در این آشفتهبازار قیمتی، دارو ازجمله کالاهایی است که تحتتاثیر این بیثباتی، نوسانات و افزایش قیمت را تجربه میکند. گرانی هر قلم دارو فقط یک عدد در فهرست قیمتها نیست بلکه به معنای از دست رفتن امید یک بیمار، اشکهای پدری است که دخترش بیمار است، ناتوانی مادری که برای تهیه داروی پسرش درمانده شده و اشکهای همسری است که شوهرش روی تخت بیمارستان در انتظار داروست. چند ماهی است که از بازار دارویی کشور خبرهای خوبی به گوش نمیرسد. اختلال در زنجیره تامین، افزایش قیمت، کمبود، تحریم، جنگ، محاصره دریایی و سیاستگذاریهای نادرست این صنعت را چنان آشفته کرده که کارشناسان نسبتبه وضعیت آینده آن هشدار دادهاند. در چنین شرایطی در روزهای اخیر اسناد منتشر شده از یکی از شرکتهای دارویی نشان داد که قیمت ۸۲قلم دارو با افزایش مواجه شده؛ افزایشی که در برخی اقلام به چند صددرصد رسیده و بار دیگر نگرانیها درباره آینده بازار دارویی کشور را افزایش داده است. این نکته قابلذکر است که این جهش قیمتی زمانی اتفاق افتاد که نرخ دلار هنوز در محدوده ۱۸۰ تا ۱۹۰هزارتومان قرار داشت.
به گزارش اقتصاددان به نقل از جهان صنعت ، کارشناسان این حوزه میگویند که ادامه این وضعیت میتواند صنعت دارو را با مخاطرات جدی روبهرو کند. از سوی دیگر افزایش قیمتها بیماران را در شرایطی قرار داده که دیگر توان خرید بسیاری از داروها را ندارند. حالا صنعت دارو از یکسو با افزایش هزینههای تولید و تامین دستوپنجه نرم میکند و از سمتی دیگر، بیمارانی قرار دارند که هر افزایش قیمت فاصله آنها را با درمان بیشتر میکند. روز داروساز در شرایطی فرارسیده که فعالان این صنعت با انبوهی از مشکلات و چالشهای اقتصادی و تامین دستوپنجه نرم میکنند و بیماران نیز بیش از همیشه نگران دسترسی و توان خرید دارو هستند.
دارو بر مدار گرانی
یک شرکت دارویی در اطلاعیهای در سامانه کدال از افزایش نرخ ۸۲ قلم از محصولات دارویی این شرکت خبر داده است؛ افزایشی که میانگین قیمت اقلام مشمول را از حدود ۱۸۰هزارتومان به ۳۹۰هزارتومان رسانده است. براساس این افشای اطلاعاتی، تغییر قیمت محصولات شرکت دارویی مذکور شامل طیف متنوعی از داروهاست و در برخی اقلام، افزایش نرخ قابلتوجهی ثبت شده است. در میان اقلام مشمول افزایش قیمت، قرص دنپزیل با افزایش نرخ حدود ۵۴۳درصدی در صدر قرار دارد. همچنین نرخ کلاریترومایسین قرص ۵۰۰میلیگرم حدود ۳۰۸درصد افزایش یافته است. براساس این اطلاعیه، قیمت برخی دیگر از داروهای این شرکت نیز افزایش قابلتوجهی داشته است بهطوریکه نرخ آموکسیکلاو حدود ۱۱۵درصد، کولیک اسید حدود ۱۸۴درصد و شربت استامینوفن و دیفنهیدرامین حدود ۱۳۵درصد افزایش یافته است. همچنین در فهرست منتشرشده، افزایش قیمت اقلامی از جمله انواع آموکسیسیلین، داکسیسایکلین، دومپریدون، لووتیروکسین، لانسوپرازول، ایبوپروفن و ناپروکسن نیز مشاهده میشود. براساس اطلاعات منتشرشده این تغییرات قیمت پس از دریافت مجوزهای مربوطه اعمال شده و قیمت جدید محصولات در فهرست فروش این شرکت دارویی لحاظ خواهد شد. لازم به ذکر است میانگین افزایش قیمت از ۱۸۰ به ۳۹۰هزارتومان به معنای رشد حدود ۱۱۷درصدی میانگین قیمت است. با این حال میزان افزایش در هر قلم متفاوت بوده و در برخی داروها به چندصددرصد رسیده است.
دارو قربانی سقوط پول ملی شد!
علیرضا چیذری، رییس انجمن صنفی تولید، تامین، توزیع و صادرکنندگان تجهیزات پزشکی و دارویی با اشاره به وضعیت صنعت دارو و مشکلات این حوزه به «جهانصنعت» گفت: صنعت دارو و تجهیزات پزشکی بیش از هر چیز تحتتاثیر بیثباتی اقتصادی و کاهش ارزش پول ملی قرار گرفته است. وقتی ارز با نگاه کالایی و بدون ثبات قیمتگذاری شود، طبیعی است که هزینههای تولید و تامین مواد اولیه افزایش پیدا کند و در نهایت مصرفکننده نهایی یعنی بیمار و مردم متضرر شوند. یک کشور برای تولید و برنامهریزی اقتصادی به ثبات ارزش پول ملی نیاز دارد. اینکه تصور کنیم با افزایش قیمت دلار، فقط نرخ ارز بالا رفته است نگاه دقیقی نیست در واقع ارزش پول ملی کاهش پیدا کرده است. اگر ارزش پول ملی ثبات داشته باشد، امکان برنامهریزی برای تولید، تامین سرمایه، دریافت تسهیلات و انجام سرمایهگذاری فراهم میشود اما در شرایط بیثباتی، هزینه تامین سرمایه افزایش پیدا میکند و مشکلاتی مانند کمبود نقدینگی، نیاز به افزایش سرمایه و حتی کمبودهای پیشبینینشده شکل میگیرد.
چیذری با اشاره به عبور نرخ دلار از ۲۰۰هزارتومان اظهار کرد: افزایش نرخ ارز مستقیما هزینه تولید و تامین دارو را تحتتاثیر قرار میدهد. وقتی قیمت یک کالا چند برابر میشود اما قدرت خرید مردم متناسب با آن افزایش پیدا نمیکند، مصرفکننده توان خرید آن کالا را از دست میدهد. در این شرایط، بازندههای اصلی میتوانند مراکز دولتی، آزمایشگاهها و بیمارستانهای دولتی باشند چراکه توان افزایش سرمایه و جایگزینی تجهیزات و اقلامی را که گران شدهاند، ندارند. در چنین شرایطی نباید صرفا نگاه را به سازمان غذا و دارو یا وزارت بهداشت معطوف کرد بلکه باید بانک مرکزی را نیز مورد توجه قرار داد. ثبات نرخ ارز میتواند موجب تقویت تولید و افزایش قدرت خرید و مصرف شود و بدون این ثبات، سیاستهای حمایتی در سایر بخشها نیز نمیتوانند بهتنهایی مشکل را حل کنند.
داروخانهها در مرز ورشکستگی
رییس انجمن صنفی تولید، تامین، توزیع و صادرکنندگان تجهیزات پزشکی و دارویی درباره وضعیت اقتصادی داروخانهها نیز افزود: داروخانه یک بنگاه اقتصادی است و حیات آن به تعداد تراکنشهای فروش وابسته است. ممکن است یک داروخانه به جای یک تراکنش یکمیلیاردتومانی، ۱۰تراکنش یک میلیون تومانی در روز داشته باشد و از هر تراکنش سود خود را به دست آورد. این موضوع نشاندهنده زنده بودن فعالیت اقتصادی داروخانه است اما وقتی قدرت خرید مردم کاهش پیدا کند و در مقابل قیمت دارو افزایش یابد، موجودی داروخانه که تاریخ مصرف هم دارد روی دست داروخانهدار باقی میماند. یک بنگاه اقتصادی بدون مشتری نابود میشود و این وضعیت درباره داروخانه حساستر است چراکه مشتری آن بیمار است. از سوی دیگر بیمهها نیز با تاخیرهای طولانی پرداخت میکنند. در شرایطی که سهم پرداختی بیمار از هزینه درمان افزایش یافته، حتی همان سهم بیمه نیز ممکن است چند ماه بعد به داروخانه پرداخت شود. در این فاصله، ارزش پول کاهش پیدا کرده و همین مساله داروخانه را به مرز ورشکستگی میرساند.
دارو هست، توان خرید نیست!
چیذری درباره تاثیر افزایش قیمت دارو بر کمبودها بیان کرد: افزایش قیمت دارو شاید در مقطعی و تا زمانی که نقدینگی در اختیار داروخانهدار و تولیدکننده باشد، بتواند بخشی از مشکل تامین دارو را کاهش دهد زیرا اگر تولید بر مبنای نرخ واقعی هزینهها انجام نشود، ادامه تولید امکانپذیر نخواهد بود اما مساله مهم این است که آیا مصرفکننده نیز توان خرید این دارو را خواهد داشت یا خیر. پاسخ این سوال روشن است؛ با افزایش شدید قیمتها بسیاری از بیماران توان ادامه درمان خود را از دست میدهند و دارو به کالایی تبدیل میشود که وجود دارد اما مصرفکننده توان خرید آن را ندارد بنابراین افزایش قیمت بهتنهایی نمیتواند مشکل کمبود دارو را حل کند و ممکن است همزمان با گرانی، کمبود برخی اقلام نیز ادامه پیدا کند. اگر سیاست قیمتگذاری دستوری با بیانصافی اجرا شود، تولیدکننده متضرر خواهد شد و اگر قیمت واقعی دارو نیز اعلام شود ممکن است تولیدکننده منتفع شود اما مصرفکننده قدرت خرید نداشته باشد. در کوتاهمدت اگر مصرفکننده نتواند دارو را بخرد، تولیدکننده نیز نمیتواند محصول گرانشده خود را به فروش برساند و درنهایت هر دو طرف ناراضی خواهند بود.
وی با اشاره به احتمال کاهش مصرف دارو بهدلیل گرانی اظهار کرد: هر کالایی که قیمت آن افزایش پیدا کند اما قدرت خرید مصرفکننده متناسب با آن افزایش نیابد محکوم به کاهش تقاضا خواهد بود. بنابراین مردم قطعا در چنین شرایطی ممکن است درمان خود را به تعویق بیندازند یا مصرف برخی داروها را کاهش دهند. بخش قابلتوجهی از نارضایتی عمومی از گرانی دارو، ناشی از بیارزش شدن پول ملی است. نباید تصور کرد علت اصلی گرانی صرفا عملکرد سازمان غذا و دارو یا یک وزیر بهداشت است بلکه مساله اصلی کاهش ارزش پول ملی و بیثباتی اقتصادی است. وقتی پول ملی ثبات و اعتبار خود را از دست بدهد، آثار آن درنهایت به مصرفکننده، تولیدکننده و حتی دولت منتقل خواهد شد.
روز داروساز زیر سایه گرانی
رییس انجمن صنفی تولید، تامین، توزیع و صادرکنندگان تجهیزات پزشکی و دارویی درباره چشمانداز بازار دارو تا پایان سال نیز توضیح داد: در شرایط فعلی نمیتوان پیشبینی دقیقی از بازار دارو ارائه کرد چراکه دو سناریوی کاملا متفاوت پیش روی کشور قرار دارد؛ از یکسو امکان ادامه محدودیتهای اقتصادی و افزایش روزانه نرخ ارز و کاهش ارزش پول ملی وجود دارد و از سوی دیگر ممکن است توافقی حاصل شود و شرایط در جهت معکوس حرکت کند. به همین دلیل نمیتوان براساس یک فرمول میانی، پیشبینی جامعی از آینده بازار دارو ارائه کرد و باید برای هر دو سناریو برنامه و فرمول مشخصی داشت. در هر صورت، قدرت تابآوری تولیدکنندگان دارو در حال نزدیک شدن به مرحله فرسایش است و از سوی دیگر قدرت خرید مصرفکنندگان و توان تامین هزینههای درمان نیز بهشدت تحت فشار قرار گرفته است.
چیذری در پایان با اشاره به روز داروساز اظهار کرد: داروسازان و فعالان این حوزه در شرایط دشواری قرار دارند و با وجود مشکلات متعدد همچنان در حال ادامه فعالیت و تامین نیاز بیماران هستند. در چنین شرایطی، حفظ قدرت تولیدکننده و قدرت خرید مصرفکننده هر دو برای استمرار حیات صنعت دارو ضروری است.
مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.
ع
