به گزارش رویترز، پیروزی دموکرات‌ها تنها به حوزه‌های رقابتی محدود نمانده و حتی ایالت‌هایی که در انتخابات ریاست‌جمهوری۲۰۲۴ با اختلاف قابل‌توجهی به ترامپ رای داده بودند، شاهد چرخش سیاسی شده‌اند. از سوی دیگر، آسوشیتدپرس نیز نتیجه انتخابات را شکست گسترده جمهوریخواهان ارزیابی کرده؛ شکستی که می‌تواند توازن قدرت در واشنگتن را تا انتخابات ریاست‌جمهوری۲۰۲۸ تغییر دهد.
به گزارش اقتصاددان به نقل از جهان صنعت ، به گفته برخی ناظران یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های انتخابات امسال، گستردگی جغرافیایی پیروزی دموکرات‌هاست یعنی برخلاف تصور اولیه که رقابت اصلی را به چند ایالت شناور محدود می‌کرد موج نارضایتی از دولت ترامپ به مناطقی رسید که سال‌ها از پایگاه‌های مطمئن جمهوریخواهان محسوب می‌شدند. طبق گزارش رویترز، دموکرات‌ها در ایالت کانزاس موفق شدند برای نخستین‌بار پس از نزدیک به یک قرن، یک کرسی سنا را به دست آورند. در کارولینای جنوبی نیز نامزد دموکرات توانست رقیب مورد حمایت ترامپ را شکست دهد؛ ایالتی که رییس‌جمهوری آمریکا در انتخابات۲۰۲۴ با اختلاف نزدیک به ۱۸واحد‌درصد در آن پیروز شده بود.
در ایالت‌هایی مانند آیووا، تگزاس، اوهایو و کارولینای شمالی نیز نتایج برخلاف انتظارات اولیه جمهوریخواهان رقم خورد به‌طوری‌که دموکرات‌ها دست‌کم هفت کرسی سنا را از جمهوریخواهان گرفتند و در مجلس نمایندگان نیز بیش از 12کرسی به دست آوردند.
چرخش رای‌دهندگان لاتین‌تبار
شاید یکی از نگران‌کننده‌ترین نشانه‌ها برای جمهوریخواهان تغییر آرای لاتین‌تبارها باشد. ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری۲۰۲۴ توانسته بود با تاکید بر مسائل اقتصادی و امنیت مرزها، حمایت بخش قابل‌توجهی از این گروه را جلب کند اما نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای نشان می‌دهد این موفقیت پایدار نبوده است. رویترز در بررسی نتایج انتخابات گزارش داده که دموکرات‌ها در شهرهای دارای جمعیت بالای لاتین‌تبار به خصوص مناطق مرزی تگزاس و نواحی کشاورزی کانزاس پیشرفت چشمگیری داشتند.
برای مثال در سوارد کانزاس که نزدیک به نیمی از رای‌دهندگان واجد شرایط آن لاتین‌تبار هستند نامزد دموکرات سنا با اختلاف ۱۳واحد‌درصد پیش افتاد درحالی‌که ترامپ تنها دوسال پیش با اختلاف ۳۹واحد‌درصد در همین شهرستان پیروز شده بود. این تغییر نشان می‌دهد حمایت انتخاباتی گروه‌های اجتماعی از یک حزب الزاما دائمی نیست و مسائل معیشتی می‌تواند حتی در فاصله دوسال جهت‌گیری سیاسی رای‌دهندگان را دگرگون کند.
اقتصاد؛ نقطه آغاز شکست
باوجود اهمیت جنگ ایران و اختلافات سیاسی داخلی، نمی‌توان شکست جمهوریخواهان را بدون توجه به وضعیت اقتصادی آمریکا توضیح داد. ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری با وعده کاهش تورم و بازگرداندن قدرت خرید خانوارها به قدرت بازگشت اما افزایش هزینه زندگی و قیمت انرژی، این وعده را به یکی از نقاط آسیب‌پذیر دولت تبدیل کرد.
براساس نظرسنجی‌های خروج از صندوق که رویترز به آنها استناد کرده، سه‌چهارم رای‌دهندگان از وضعیت کلی کشور ناراضی یا خشمگین بوده‌اند. ۷۰درصد پاسخ‌دهندگان خواهان افزایش نظارت کنگره بر عملکرد رییس‌جمهور شدند. این ارقام نشان می‌دهد رای‌دهندگان تنها به دنبال جابه‌جایی حزبی نبودند بلکه بخشی از جامعه آمریکا خواستار محدودشدن تمرکز قدرت در کاخ سفید شده است.
آکسیوس گزارش داده، هزینه زندگی و نگرانی از فساد دولتی از مهم‌ترین دغدغه‌های رای‌دهندگان در روز انتخابات بودند. درواقع جمهوریخواهان در شرایطی شکست خوردند که نتوانستند میان شاخص‌های اقتصادی مورد استناد دولت و تجربه روزمره خانوارها ارتباط قانع‌کننده‌ای برقرار کنند.
جنگ ایران و بازگشت هزینه‌های خارجی
عامل مهم دیگر جنگ با ایران است؛ جنگی که پیامدهای آن از حوزه امنیت ملی فراتر رفته و بر قیمت انرژی، حمل‌ونقل و فضای اقتصادی آمریکا اثر گذاشته است. ترامپ که با وعده دورنگه‌داشتن آمریکا از درگیری‌های پرهزینه خارجی به کاخ سفید بازگشته بود اکنون با شرایطی مواجه شده که بخش مهمی از رای‌دهندگان سیاست خارجی دولت را یکی از عوامل فشار اقتصادی می‌دانند. به گزارش رادیوی ملی آمریکا، نارضایتی از جنگ ایران در کنار قیمت بالای کالاها، سیاست مهاجرتی و تعرفه‌های تجاری از عوامل اصلی تغییر آرای انتخاباتی بوده است.
بااین‌حال باید میان مخالفت با هزینه‌های جنگ و مخالفت با تمام اهداف سیاست خارجی واشنگتن تفاوت قائل شد زیرا نتیجه انتخابات لزوما به معنای شکل‌گیری اجماع ملی برای پایان فوری جنگ نیست اما نشان می‌دهد ادامه آن بدون ارائه چشم‌اندازی روشن می‌تواند هزینه سیاسی بیشتری برای کاخ سفید ایجاد کند.
پایان کنگره جمهوریخواه
برخی کارشناسان معتقدند مهم‌ترین پیامد انتخابات پایان کنترل همزمان جمهوریخواهان بر کاخ سفید و دومجلس کنگره است. ترامپ در دوسال نخست ریاست‌جمهوری خود از اکثریت حزبی برای تصویب قوانین، تایید انتصاب‌ها و حمایت از برنامه‌های اقتصادی بهره می‌برد که اکنون این وضعیت تغییر کرده است. به گزارش رویترز، دموکرات‌ها با دراختیارگرفتن مجلس نمایندگان می‌توانند ریاست کمیته‌های مهم را بر عهده بگیرند جلسات تحقیق برگزار کنند و از مقام‌های دولتی برای ارائه اسناد و توضیحات دعوت کنند.
احتمالا حکیم جفریز رهبر دموکرات‌های مجلس نمایندگان به ریاست این مجلس خواهد رسید و درصورت انتخاب نخستین سیاستمدار سیاه‌پوستی خواهد بود که چنین جایگاهی را در اختیار می‌گیرد اما اهمیت پیروزی دموکرات‌ها در سنا حتی بیشتر است زیرا این مجلس مسوول تایید بسیاری از انتصاب‌های مهم از اعضای کابینه گرفته تا قضات فدرال و سفیران آمریکاست. به این ترتیب ترامپ دیگر نمی‌تواند مانند گذشته بر تایید آسان نامزدهای پیشنهادی خود حساب کند.
دولت گرفتار بن‌بست
در چنین شرایطی چند سناریو برای آینده قابل تصور است. نخستین سناریوی ورود واشنگتن به دوره‌ای از بن‌بست سیاسی است زیرا دموکرات‌ها می‌توانند طرح‌های مورد حمایت ترامپ را متوقف کنند اما رییس‌جمهور نیز اختیار وتوی قوانین مصوب کنگره را حفظ خواهد کرده به‌طوری که ترامپ رسما اعلام کرده از فردای روز انتخابات به آقای وتو تبدیل خواهد شد!
رویترز در تحلیل سناریوهای پس از انتخابات تاکید کرده که حتی با پیروزی دموکرات‌ها در هر دو مجلس تصویب قوانین مهم همچنان دشوار خواهد بود زیرا بسیاری از طرح‌ها برای عبور از موانع آئین‌نامه‌ای سنا به حمایت ۶۰سناتور نیاز دارند. در همین راستا اختلاف بر سر بودجه، سقف بدهی دولت و تامین مالی دستگاه‌های فدرال می‌تواند به رویارویی‌های تازه منجر شود و احتمال تعطیلی دولت فدرال نیز درصورت شکست مذاکرات بودجه‌ای وجود خواهد داشت.
این وضعیت ممکن است بر بازارهای مالی، انتظارات سرمایه‌گذاران و تصمیم‌گیری شرکت‌های بزرگ اثر بگذارد هرچند شدت پیامدها به مدت اختلافات و امکان دستیابی به توافق بستگی دارد. دومین سناریو به سیاست خارجی و جنگ ایران مربوط می‌شود. دموکرات‌ها با کنترل کنگره می‌توانند درباره هزینه‌های عملیات نظامی، اهداف جنگ و اختیارات رییس‌جمهور تحقیقات گسترده‌تری آغاز کنند.
امکان دارد طرح‌هایی برای محدودکردن اختیارات جنگی رییس‌جمهوری یا مشروط‌کردن برخی اعتبارات نظامی مطرح شود. بااین‌حال تصویب چنین طرح‌هایی الزاما به معنای اجرای آنها نخواهد بود زیرا ترامپ همچنان از اختیار وتو و جایگاه فرمانده کل نیروهای مسلح برخوردار است. درنتیجه احتمال شکل‌گیری کشمکشی طولانی میان کنگره و کاخ سفید بر سر ادامه جنگ وجود دارد. این اختلاف می‌تواند قدرت مانور دیپلماتیک دولت را کاهش دهد یا ترامپ را برای ارائه راهبردی روشن‌تر تحت فشار قرار دهد.
از سوی دیگر نباید احتمال واکنش متفاوت ترامپ را نادیده گرفت. ترامپ ممکن است برای حفظ ابتکار عمل سیاسی بیش از گذشته به اختیارات اجرایی و سیاست خارجی متوسل شود؛ مسیری که خود می‌تواند تنش میان دو قوه را افزایش دهد. سناریوی سوم به گفته برخی تحلیل‌گران ممکن است تحقیقات و تقابل سیاسی باشد زیرا پیروزی دموکرات‌ها احتمال آغاز تحقیقات گسترده درباره عملکرد دولت و اطرافیان رییس‌جمهوری را نیز افزایش داده است. به گزارش آسوشیتدپرس، موضوعاتی مانند هزینه‌های دولت، فعالیت‌های اقتصادی مرتبط با خانواده ترامپ و تصمیم‌های بحث‌برانگیز اجرایی ممکن است در دستور کار کمیته‌های کنگره قرار گیرد.
هرچند طرح موضوع استیضاح نیز در فضای سیاسی مطرح شده اما نباید آن را نتیجه قطعی انتخابات دانست. استیضاح در مجلس نمایندگان با رای اکثریت امکان‌پذیر است ولی برکناری رییس‌جمهور به رای دوسوم سناتورها نیاز دارد یعنی حد حدنصابی که دستیابی به آن بدون حمایت گسترده جمهوریخواهان بعید خواهد بود بنابراین محتمل‌ترین پیامد پیروزی دموکرات‌ها نه برکناری ترامپ بلکه افزایش هزینه سیاسی تصمیم‌های دولت و گسترش نظارت پارلمانی خواهد بود اما سناریوی چهارم نبرد زودهنگام برای انتخابات ریاست‌جمهوری۲۰۲۸ است زیرا شکست جمهوریخواهان احتمالا بحث درباره آینده جریان ماگا و نقش جی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهور را تشدید خواهد کرد.
درمقابل پیروزی گسترده دموکرات‌ها فرصتی برای ظهور چهره‌های تازه این حزب فراهم می‌کند. با این حال این پیروزی مسوولیت سیاسی آنان را نیز افزایش خواهد داد زیرا رای‌دهندگان انتظار دارند اکثریت جدید صرفا به مخالفت با ترامپ بسنده نکند و برای کاهش هزینه زندگی و حل مشکلات اقتصادی برنامه داشته باشد.
نکته مهم دیگر آن است که ترامپ نیز می‌تواند درصورت تداوم بن‌بست بخشی از مسوولیت مشکلات اقتصادی را متوجه کنگره دموکرات کند بنابراین پیروزی امروز مخالفان لزوما به معنای موفقیت آنان در انتخابات ریاست‌جمهوری آینده نخواهد بود.
واشنگتن در آغاز یک دوره تازه
در همین رابطه است که می‌توان گفت، انتخابات سوم نوامبر نشان داد ائتلاف سیاسی شکل‌گرفته پیرامون ترامپ در سال۲۰۲۴، برخلاف تصور برخی جمهوریخواهان از ثبات دائمی برخوردار نیست. نارضایتی اقتصادی، جنگ ایران و نگرانی درباره تمرکز قدرت توانستند بخشی از رای‌دهندگان محافظه‌کار و مستقل را به سوی دموکرات‌ها سوق دهند.
بااین‌حال نتیجه انتخابات بیش از آنکه پایان قدرت ترامپ باشد آغاز مرحله‌ای متفاوت از ریاست‌جمهوری اوست. رییس‌جمهور آمریکا همچنان ابزارهای اجرایی مهمی در اختیار دارد اما از این پس برای پیشبرد بسیاری از برنامه‌های خود ناچار به مواجهه با کنگره‌ای مخالف خواهد بود.
بنابراین در دوسال آینده مساله اصلی دیگر فقط تصمیم‌هایی نیست که ترامپ در کاخ سفید اتخاذ می‌کند بلکه میزان مقاومت کنگره و توانایی دو حزب برای رسیدن به توافق نیز در تعیین مسیر اقتصاد و سیاست خارجی آمریکا نقش خواهد داشت. از این منظر شکست جمهوریخواهان صرفا یک جابه‌جایی انتخاباتی نیست بلکه آغاز بازتعریف رابطه قدرت در واشنگتن است.
مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.
ع
