از امواج کاسپین تا اقتصاد ملی؛ وقتی ریشهدارترین باشگاه شمال به موتور محرک توسعه تبدیل میشود/ روایت دکتر حجت بقایی از پتانسیلهای پنهان درآمدزایی و توسعه منطقهای در ملوان بندرانزلی
اختصاصی اقتصاددان_ اقتصاد ورزش و توسعه منطقهای|| باشگاه فرهنگی ورزشی ملوان بندرانزلی فراتر از یک نام خاطرهانگیز در فوتبال ایران، پرچمدار هویت و شور زندگی در خطه سرسبز گیلان است. با این حال، در عصر اقتصاد مدرن ورزش، تکیه بر روشهای سنتی و وابستگی به بودجههای مقطعی دیگر پاسخگوی نیازهای این باشگاه ریشهدار نیست. برای بررسی ابعاد نوین درآمدزایی پایدار، از گردشگری ورزشی و برندسازی صنایع بومی گرفته تا حمایت از استعدادها و جذب هوشمند حامیان مالی، سراغ دکتر حجت بقایی، عضو شورای سردبیری اقتصاددان ـ مشاور تحقیق و توسعه، رفتهایم تا در قالب یک یادداشت و روایت تخصصی، راهکارهای خروج از اقتصاد تکبعدی ملوان را واکاوی کنیم.
✓ دغدغهای عمیق از جنس عشق به انزلی:
«سالهاست که ماهی یکیدو بار برای دیدن بازیهای ملوان با گروه تولید برنامههای ورزشی به انزلی میآیم؛ اما دیدن این پتانسیل بالا که از آن هیچ استفادهای برای مردم منطقه نمیشود، همیشه برایم دردناک بوده است.»
دکتر بقایی صحبتهای خود را با این اعتراف تلخ اما دغدغهمند آغاز میکند؛ نگاهی از جنس تحقیق و توسعه که سالهاست ظرفیتهای بینظیر بندرانزلی را رصد کرده است: «ملوان قلب تپنده اقتصاد اجتماعی انزلی است، اما این قلب هنوز به شبکه اقتصاد مدرن و ارزشآفرین منطقه متصل نشده است. وقتی نگاهی به عقبه صنعتی، کشاورزی و گردشگری گیلان میاندازیم، متوجه میشویم که ملوان میتواند به عنوان پیشران اصلی توسعه منطقهای عمل کند، نه صرفاً یک تیم فوتبال مستأصل در تامین هزینههای جاری.»
✓ گردشگری ورزشی؛ تلاقی موج، کاسپین و هواداری:
بقایی با اشاره به ظرفیتهای گردشگری انزلی تاکید میکند: «بندرانزلی با تالاب بینالمللی، سواحل زیبا و بافت بینظیرش، سالانه پذیرای میلیونها گردشگر است. چرا نباید با ایجاد اکوسیستم گردشگری ورزشی، روز مسابقه را به یک رویداد اقتصادی چندبعدی تبدیل کنیم؟ طراحی پکیجهای گردشگری هواداری، تورهای ترکیبی اقامت و قایقسواری، و ایجاد کمپهای تمرینی استاندارد در فصلهای سرد سال برای تیمهای داخلی و منطقۀ خزر، میتواند جریانی پایدار از درآمد ارزی و ریالی را به سوی باشگاه و شهر سرازیر کند.»
✓ برندسازی صنایع استانی و بومی؛ ملوان سفیر تجاری گیلان: یکی از محورهای کلیدی مورد تاکید دکتر بقایی، همافزایی میان باشگاه و بخش صنعت و تولید استان است: «استان گیلان و منطقه آزاد انزلی سرشار از محصولات ممتاز نظیر چای، برنج ارگانیک، زیتون، صنایع دستی و پوشاک باکیفیت است. ملوان باید به عنوان سفیر تجاری صنایع گیلان نقشآفرینی کند. راهاندازی پلتفرم مشترک بازاریابی و درج المانهای باشگاه روی محصولات ممتاز صادراتی استان، همراه با برپایی نمایشگاههای دائمی اقتصاد گیلان در حاشیه ورزشگاه سیروس قایقران در روزهای مسابقه، مدلی برد-برد است که هم به تولیدکننده بومی اعتبار میبخشد و هم سهم درآمدی مشخصی را به ملوان تزریق میکند.»
✓ اقتصاد استعدادیابی و آکادمی نوین؛ فراتر از ترانسفر سنتی:
«ملوان همیشه کارخانه بازیکنسازی بوده، اما در اقتصاد مدرن ورزش، استعدادیابی تنها به فروش بازیکن ختم نمیشود.» دکتر بقایی با اشاره به ضرورت نوسازی آکادمی باشگاه میافزاید: «راهبری آکادمی بینالمللی فوتبال با پذیرش هنرجو از استانهای همجوار و حتی کشورهای همسایه شمالی، و تاسیس صندوق سرمایهگذاری خطرپذیر ورزشی با مشارکت سرمایهگذاران خرد و کلان استانی، میتواند ارزشافزوده نقلوانتقالات را به شکلی ساختاریافته به بدنه باشگاه تزریق کند.»
✓ جذب حامیان مالی هوشمند و اکوسیستم دیجیتال: حجت بقایی در پایان با تاکید بر گذر از روشهای کهنه جذب اسپانسر خاطرنشان کرد: «امروز حامی مالی به دنبال درج لوگو روی پیراهن نیست؛ بلکه به دنبال تحلیل داده، وفاداری مشتریان و مسئولیت اجتماعی شرکتی (CSR) است. راهاندازی باشگاه هواداران دیجیتال، ارائه تخفیفهای خرید هوشمند از برندهای شریک و پیوند زدن نام ملوان با توسعه پاک و حمایت از جوانان منطقه، میتواند معتبرترین برندهای کشور را مشتاق سرمایهگذاری در این باشگاه ریشهدار کند. وقت آن رسیده است که با نگاه علمی و مهندسی تحقیق و توسعه، موجهای خروشان کاسپین را به پشتوانهای محکم برای اقتصاد پویا و خودکفای ملوان تبدیل کنیم.»
ـ رسانۀ اقتصاددان _ اقتصاد توسعه