وضعیت ایران در زمینه انرژی های پاک

شرایط کشورهای همسایه در انرژی های پاک و تجدیدپذیر

کشورهای همسایه ایران نیز از توسعه انرژی های پاک و تجدیدپذیرها غافل نبودند و پیشرفت خوبی در این حوزه داشته‌اند.

ترکیه در میان کشورهای همسایه ایران در زمینه تولید برق از انرژی‌های تجدیدپذیر پیشروتر بوده تا جایی که اکنون این کشور بدون محاسبه نیروگاه‌های برق آبی، ۱۲.۵ گیگاوات از نیروگاه‌های تجدیدپذیر تولید کرده که ۱۷ درصد از ظرفیت کل برق تولید شده در تمام نیروگاه‌ها را شامل می‌شود.

ترکیه در نظر دارد تا سال ۲۰۲۳ ظرفیت تولید برق از انرژی های پاک و تجدیدپذیر را به بیش از دو برابر تولید کنونی، یعنی ۲۷گیگاوات یا ۲۵ درصد برساند.

کویت اکنون ۷۰مگاوات برق از طریق نیروگاه‌های تجدیدپذیر تولید کرده، این کشور بنا دارد که تا سال ۲۰۳۰ ظرفیت تولید برق تجدیدپذیر خود را به ۲۰ درصد معادل دو گیگاوات برساند و برای این کار ۸ میلیارد دلار هزینه کند.

دبی ۱۰ درصد از برق خود را از طریق انرژی های پاک و تجدیدپذیر تولید کرده که معادل ۷.۸ گیگاوات برق است، علاوه بر این، عربستان در حال حاضر ۹۲ مگاوات برق از طریق نیروگاه‌های تجیدپذیر تولید می‌کند و در نظر دارد تا سال ۲۰۳۲ میزان برق تولیدی خود از نیروگاه‌های تجدیدپذیر را به ۵۴ گیگاوات برساند. این رقم ۸۰ درصد برق تولیدی ایران در حال حاضر را شامل می‌شود.

این در حالی است که اکنون سهم انرژی های پاک و تجدیدپذیر در تولید برق ایران ایران کمتر یک درصد است. برنامه‌ریزی شده است تا این سهم تا سال ۱۴۰۸ به ۳۰ درصد افزایش یابد. تمرکز اصلی در حال حاضر بر روی توسعه انرژی‌های خورشیدی و بادی است.

سوخت‌های زیستی و زباله‌ها

در میان انرژی های پاک، سوخت‌های زیستی که عمدتاً از گیاهان ساخته می‌شوند و محصولات زائد مانند زباله‌های خانگی و زباله‌های صنعتی، می‌توانند برای تولید برق یا گرما سوزانده شوند. این راهکار، می‌تواند در مقایسه با سوزاندن سوخت‌های فسیلی مزایای محیط‌زیستی و آب‌وهوایی داشته باشد، اگرچه تاثیر آن بسته به منبع سوخت و چگونگی استفاده از آن بسیار متفاوت است. ستفاده های سنتی از زیست توده برای گرم کردن و پخت و پز، که منبع اصلی انرژی در بسیاری از کشورهای در حال توسعه باقی مانده است، در اهداف بین المللی آب و هوا و سناریوهای آژانس بین‌المللی انرژی هدف حذف تدریجی است.

سوخت‌های زیستی در استفاده درست خود، به عنوان نوعی از  انرژی های پاک می‌توانند جایگزینی برای سوخت‌های مبتنی بر نفت در حمل‌ونقل، تولید برق، گرم کردن ساختمان‌ها یا تامین گرما برای فرآیندهای صنعتی باشند.

تولید برق تجدیدپذیر

انرژی های پاک و تجدیدپذیر مانند پنل‌های خورشیدی، توربین‌های بادی و سدهای برق‌آبی بدون سوزاندن سوخت‌هایی که گازهای گلخانه‌ای و سایر آلاینده‌ها را منتشر می‌کنند، برق تولید می‌کنند.

از آنجایی که هزینه‌های پنل‌های خورشیدی و توربین‌های بادی در سال‌های اخیر به شدت کاهش یافته است، انرژی‌های تجدیدپذیر اکنون ارزان‌ترین منبع تولید برق جدید در بسیاری از نقاط جهان هستند.

گرمای تجدیدپذیر

انرژی های پاک و تجدیدپذیر همچنین نقش مهمی در تامین گرمای ساختمان‌ها و فرآیندهای صنعتی دارند. برای دستیابی به اهداف کربن‌زدایی و صرفه‌جویی در انرژی، بسیاری از کشورها صاحبان خانه‌ها و ساختمان‌های فردی را تشویق می‌کنند که سیستم‌های گرمایشی با سوخت فسیلی مانند دیگ‌های بخار گازی یا نفتی را با سیستم‌هایی مانند پمپ‌های حرارتی که بسیار کارآمدتر هستند، جایگزین کنند.

با این حال، منابع کربن در مناطقی که متکی به گرمایش از نیروگاه‌های حرارتی متمرکز یا نیروگاه‌های ترکیبی حرارت و برق  هستند، باید کنترل شوند. استفاده از برخی انرژی های پاک همچون سوخت‌های زیستی و محصولات زائد می‌تواند جایگزینی با کربن کمتر برای سوخت‌های فسیلی باشد. گرمایش زمین‌گرمایی همچنین می‌تواند گرمای تجدیدپذیر و کم کربن را فراهم کند.

منابع گرمای تجدیدپذیر نفوذ کمتری در صنعت داشته‌اند، زیرا بسیاری از فرآیندهای صنعتی مهم مانند فولادسازی به گرمای بالاتری نسبت به سوخت‌های تجدیدپذیر نیاز دارند. تکنیک ها و فناوری های جدیدی برای کربن زدایی این مناطق مورد نیاز خواهد بود و آنها نیز باید به سمت انرژی های پاک و تجدیدپذیر حرکت کنند.