برگزارکنندگان کنفرانس امنیتی مونیخ (MSC) در ۹ فوریه (۲۰ بهمن) در برلین، پایتخت آلمان، «گزارش امنیتی مونیخ ۲۰۲۶» را منتشر کردند.
گزارش امسال با عنوان «در حال نابودی» بهعنوان مقدمهای برای شصتودومین کنفرانس امنیتی مونیخ که قرار است برگزار شود، ارائه شده است. این گزارش تأثیرات مخرب ایالات متحده بر نظم جهانی را برمیشمارد و تصریح میکند که دولت آمریکا به «برجستهترین اخلالگر» نظم بینالمللی تبدیل شده است. بررسی محتوای گزارش نشان میدهد سه واژه کلیدی بازتابدهنده نگرانی گسترده در اروپا نسبت به خطرات و تهدیدهای ناشی از ایالات متحده است.
کلیدواژه اول؛ در حال نابودی
تصویر روی جلد «گزارش امنیتی مونیخ ۲۰۲۶» معنادار است؛ یک فیل بزرگ بالای عنوان «در حال نابودی» دیده میشود. برخی رسانهها این فیل را استعارهای از تبدیل شدن ایالات متحده به «فیل در اتاق» سیاست جهانی دانستهاند، زیرا سیاستهای مخرب دولت ترامپ بهطور محسوس خطر درگیری جهانی را افزایش داده و صلح و ثبات جهانی را تضعیف کرده است.
گزارش با به صدا درآوردن زنگ هشدار درباره «سیاستهای مخرب» که نظم بینالمللی کنونی را فرسوده کرده، آغاز میشود و بهصراحت اعلام میکند ایالات متحده به «برجستهترین اخلالگر» نظم بینالمللی پس از جنگ تبدیل شده و «سیاستهای بولدوزری» آن بهطور مداوم قوانین بینالمللی و سازوکارهای چندجانبه را تضعیف میکند.
در این گزارش هشدار داده شده است که برچیدن مکرر قوانین و نهادهای موجود از سوی آمریکا، جهانی را رقم خواهد زد که بهجای همکاری بینالمللی با دیپلماسی معاملاتی هدایت میشود، بهجای منافع عمومی زیر سلطه منافع فردی قرار میگیرد و بهجای هنجارهای جهانی با هژمونی منطقهای شکل میگیرد؛ جهانی که در آن ثروتمندان و قدرتمندان از امتیازات ویژه برخوردارند.
پژوهشگران اروپایی این روند را مجموعهای از اقدامات اخیر قانونگریزانه و برهمزننده نظم از سوی ایالات متحده میدانند که نشاندهنده تغییر در منطق هژمونیک آن است. دولت ترامپ بهطور فعال از نمایش «جذابیت اخلاقی» فاصله گرفته و در مقابل، آشکارا «توان آسیبرسانی» خود را تقویت میکند و با ایجاد اضطراب امنیتی و فشار بقا، در پی حفظ و تحکیم هژمونی جهانی خود است.
کلیدواژه دوم؛ ریسک آمریکایی
در چارچوب این گزارش، «شاخص امنیتی مونیخ» امسال نشان میدهد پاسخدهندگان در بسیاری از کشورها، از جمله تقریباً تمامی اعضای گروه ۷، بر این باورند که خطرات جهانی ناشی از ایالات متحده نسبت به سال گذشته تشدید شده است. گزارش برای این ارزیابی «استدلالهای مفصل» ارائه میکند و مینویسد از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید، آمریکا آشکارا قواعد تجارت جهانی را کنار گذاشته، تعرفههای سنگینی را بر تقریباً همه کشورها در نقض مقررات سازمان تجارت جهانی اعمال کرده و بارها از اجبار اقتصادی برای دستیابی به توافقهای دوجانبه «اول آمریکا» استفاده کرده است.
کارشناسان یادآور میشوند که کنفرانس امنیتی مونیخ سال گذشته و «شاخص امنیتی مونیخ» نیز نگرانی گستردهای درباره «خطرات آمریکایی» نشان داده بود و اکنون با گذشت بیش از ۱ سال از دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ، نگرانی اروپاییها نسبت به این «خطرات آمریکایی» افزایش یافته است.
کلیدواژه سوم؛ اضطراب جدایی
«جدایی» میان ایالات متحده و اروپا یکی از محورهای اصلی گزارش است. در این گزارش با اشاره به اینکه «برای بیشتر اروپاییها، آمریکای امروز دیگر قابل شناسایی نیست»، دگرگونی روابط فراآتلانتیک توصیف شده و آمده است که بیگانگی و رفتارهای غیرقابل پیشبینی آمریکا بهطور مستمر اضطرابهای امنیتی اروپا را تشدید میکند.
گزارش تأکید میکند اختلاف میان آمریکا و اروپا از سطح برخی سیاستهای مشخص فراتر رفته و به شکاف شناختی درباره اصول بنیادین اتحاد تبدیل شده است. موضع متزلزل آمریکا درباره اوکراین، تهدیدهای مکرر برای تصرف گرینلند و اعمال تعرفههای سنگین علیه اروپا، اروپاییها را به این نتیجه رسانده که دیگر نمیتوانند مانند گذشته به یک دولت اقتدارگرای آمریکا تکیه کنند و با آن کنار بیایند.
گزارش تصریح میکند اضطراب در برابر ایالات متحده پاسخ مناسبی نیست و از اروپا میخواهد موضعی قاطعتر اتخاذ کند و در ارتباطات و تصمیمگیریها «شجاعت سیاسی» و «تفکر نوآورانه» بیشتری نشان دهد.
روزنامه بریتانیایی گاردین نیز آشکارا نوشت با توجه به این فضا، کنفرانس امنیتی مونیخ که از ۱۳ آغاز میشود، احتمالاً به یک «رویارویی ایدئولوژیک تمامعیار» میان اروپا و کاخ سفید تبدیل خواهد شد.
ز
