دکتر فاطمه رحمتی در روز ولادت امام علی(ع) با توجه به اعتراضات اخیر مردم به گرانی و وضعیت معیشتی کشور، به بازخوانی اصول عدل علوی و ارتباط آن با اقتصاد امروز ایران پرداخته است. او معتقد است که عدالت اقتصادی، شاخص اصلی سلامت هر حکومتی است و بدون آن، شکاف میان فقیر و ثروتمند روز به روز عمیقتر میشود. عدالت، در نگاه امام علی(ع)، تنها یک مفهوم اخلاقی نیست؛ بلکه ستون اصلی اداره حکومت و زندگی اجتماعی است. امیرالمؤمنین علی (ع) بارها هشدار داده که فقر نتیجه بیعدالتی است و نه تقدیر محتوم:
«هیچ فقیری گرسنه نمیماند مگر آنکه ثروتی ناعادلانه در جای دیگر انباشته شده باشد.»
امروز، در اقتصاد ایران، این هشدار بیش از پیش ملموس است. تورم مداوم، فشار بر قدرت خرید مردم و افزایش شکاف طبقاتی، زندگی روزمره بخش بزرگی از جامعه را در تنگنا قرار داده است، در حالی که منابع کلان کشور در مسیرهایی قرار گرفته که تنها به سود اقلیتی محدود است. این فاصله، همان شکافی است که امام علی(ع) نسبت به آن هشدار داده بود: جایی که تصمیمها و سیاستها بر زندگی واقعی مردم تأثیر مستقیم دارد، اما رفاه حاکمان و گروههای خاص رشد میکند.
امام علی(ع) عدالت را نه در شعار که در عمل میدید؛ در شفافیت مدیریت منابع، رعایت کرامت مردم و جلوگیری از رانت و ویژهخواری. او معتقد بود که حاکم باید از مردم عقبتر زندگی نکند، زیرا هر فاصلهای میان زندگی مدیران و مردم، به فروپاشی اعتماد اجتماعی منجر میشود.
اقتصاد امروز ایران با ناعدالتی ساختاری و توزیع نامتوازن منابع روبهروست. بخش بزرگی از مردم فشار اقتصادی را تحمل میکنند، در حالی که ثروت و سرمایهها در مسیرهای غیرشفاف انباشته میشوند. این وضعیت، همان چیزی است که امام علی آن را تهدیدی جدی برای ثبات جامعه میدانست.
راه اصلاح از نظر او روشن است: حکومت و سیاست اقتصادی باید در خدمت مردم و عدالت واقعی باشد، نه در خدمت قدرت یا منافع محدود اقلیت. تصمیمها باید بار فشار اقتصادی را به صورت عادلانه تقسیم کنند، شکاف طبقاتی را کاهش دهند و تضمین کنند که سفره مردم کوچک نشود. عدالت اقتصادی، پیش از هر شاخص رشد و تولید، در امنیت معیشتی و زندگی روزمره مردم دیده میشود.
فقر در برابر ثروت، امروز نه تنها یک واقعیت اقتصادی، بلکه حاصل انباشت سیاستهای ناعادلانه است. بازگشت به منطق عدالت علوی یعنی حکمرانی و اقتصاد، در خدمت زندگی و کرامت مردم باشد، نه قدرت یا ثروت محدود اقلیت. تنها در این مسیر است که جامعه میتواند به تعادل، امید و ثبات برسد.
