نمایشگاه لوازم الکترونیکی مصرفی ۲۰۲۶ (CES) از سه شنبه تا شنبه هفته جاری در لاس وگاس آمریکا برگزار میشود. این نمایشگاه همواره به نوآوریهای پیشرفته توجه ویژه داشته و امسال شرکتهای برتر رباتیک و فناوری هوش مصنوعی چین بار دیگر در آن مورد توجه قرار گرفتهاند؛ برای نمونه، شرکت «یونی روباتیکس»(UnitreeRobotics) از مجموعه جدید رباتهای انساننمای نسل بعدی خود در این نمایشگاه رونمایی کرده که برای تحرک و تعامل بیشتر طراحی شدهاند. «آجیبات» (AgiBot)، یکی دیگر از نامهای بزرگ چینی در این زمینه است که مجموعهای از راهحلهای خودکار پیشرو در صنعت رباتیک را برای کاربردهای تجاری و صنعتی به نمایش میگذارد. این موارد نگاهی اجمالی به توانایی شرکتهای چینی در تبدیل قابلیتهای پیشرفته هوش مصنوعی به کاربردهای صنعتی سودمند در دنیای واقعی ارائه میدهد.
نوآوریهای چین در زمینه هوش مصنوعی با بهره بردن از ترکیب نقاط قوت چین در زمینه توسعه نرمافزاری هوش مصنوعی و سختافزاری رباتیک و از طریق ارائه شدن توسط سیستمهای دارای قابلیت عملکرد خودکار در دنیای فیزیکی مانند وسایل نقلیه خودکار، پهپادها، دستگاههای صنعتی و میکرورباتها، در حال حاضر به خوبی در سطح جهان شناختهشده هستند.
مهارت شرکتهای رباتیک چینی به دلیل عواملی مانند مجموعه عظیم استعدادهای کشور، زنجیره کامل صنعتی و پایگاه و مقیاس تولید گسترده میتواند ضمن آنکه به کاهش چشمگیر هزینهها کمک میکند، موجب شکلگیری یک رقابت شدید داخلی شود که در آن تنها بهترین شرکتها دوام خواهند آورد.
یکی دیگر از عوامل پیشرفت سریع این بخش در چین، رهنمودهای سیاستی سطح بالا است؛ به عنوان مثال، کنفرانس مرکزی امور اقتصادی و بیستمین سند پیشنهادی کمیته مرکزی حزب کمونیست چین برای اجرای پانزدهمین برنامه پنج ساله کشور (2026-2030)، هر دو توسعه هوش مصنوعی و گسترش کاربردهای «هوش مصنوعی پلاس» (AI Plus) را در بخشهای کلیدی، مانند صنعت رباتیک، در اولویت قرار دادهاند.
چین یکی از سریعترین اقتصادهای در حال توسعه جهان در زمینه گسترش قابلیتهای نوآوری به شمار میرود و همین قابلیتها نیز باعث ایجاد نیروهای تولیدی باکیفیت جدید و فرصتهای نو توسط چین بودهاند.
در واقع، چین به طور مداوم نوآوری را به عنوان محور راهبرد کلی توسعه خود قرار داده و بر رویکرد “موتورهای دوگانه” شامل نوآوری فناوری و نهادی تأکید کرده که یک جریان مداوم از پویایی در نوآوری را به همراه داشته است. تداوم و ثبات سیاستها نیز انگیزه مورد نیاز برای نوآوری در چین را فراهم کرده و به عنوان مثال، کل هزینههای تحقیق و توسعه چین از ۱.۰۳ تریلیون یوان (۱۴۶.۸ میلیارد دلار) در سال ۲۰۱۲ به ۳.۶۳ تریلیون یوان در سال ۲۰۲۴ افزایش یافته و باعث حفظ جایگاه چین به عنوان دومین کشور برتر جهان در زمینه تحقیق و توسعه شده است.
بر اساس گزارش شاخص نوآوری جهانی ۲۰۲۵ که توسط سازمان جهانی مالکیت معنوی منتشر شده، چین برای نخستین بار در رتبه دهم نوآوری در سطح جهان قرار گرفته که نشان میدهد چین از سال ۲۰۱۳ در مجموع ۲۵ رتبه در این زمینه صعود کرده است. این گزارش همچنین نشان میدهد که هماکنون از بین ۱۰۰ خوشه برتر نوآوری جهان، ۲۴ خوشه در چین قرار دارد که بالاترین تعداد در سطح جهان است. از این میان، خوشه شنجن-هنگکنگ-گوانگجو در سال ۲۰۲۵ با یک رشد قابل توجه، به رتبه برتر جهان صعود کرد. این خوشههای نوآوری به اکوسیستمهای جامع برای گردآوری شرکتها، دانشگاهها و مؤسسات تحقیقاتی متعدد تبدیل شدهاند و در نتیجه جریان استعداد، سرمایه و سایر منابع را تسهیل کردهاند.
پیشرفت چین در زمینه دستیابی به رشد مبتنی بر نوآوری، یک موهبت برای جهان است، چرا که باعث میشود چین بتواند کالاهای عمومی بیشتری را به جهان و به ویژه کشورهای در حال توسعه ارائه دهد و از این طریق باعث بهبود قابل توجه زندگی مردم جهان شود.
برخلاف برخی کشورها که به دنبال استفاده از فناوری برای تحمیل اراده و اعمال نظارت خود هستند، چین معتقد است که فناوری باید در خدمت تقویت ارتباطات جهانی باشد و به فرهنگهای متنوع امکان آن را بدهد که از طریق به اشتراک گذاشتن دانش، با یکدیگر در مورد مقابله با چالشهای جهانی مانند تغییرات اقلیمی همکاری کنند.
چین امیدوار است تا از طریق همکاری با سایر کشورها برای پر کردن شکافهای توسعه و ارتقای درک متقابل، اطمینان حاصل شود که فناوری نقشی مهم در کمک به ایجاد یک جامعه بشری با سرنوشت مشترک ایفا میکند.
ملتهای جهان باید به جای تمرکز بر موانع، با سرمایهگذاری در زمینه تحقیق و آموزش و با همکاری و مشارکت یکدیگر، محیطی را برای تشویق به رشد فناوری و بالا بردن توان رقابتی همه کشورها ایجاد کنند و نه اینکه به حمایتگرایی و انزوا متکی باشند.
ز
