«سلام به همه، من شیائو تی هستم، مهماندار دیجیتال قطار ۴۱۸۱.»
«وای، واقعا یک ربات است!» «وای، انگار از تلویزیون بیرون آمده!» «میتواند حرف هم بزند؟…»
در هایلار واقع در منطقه مغولستان داخلی در شمال چین، سرمای بهاری هنوز کاملاً از بین نرفته، اما داخل قطار کندروی ۴۱۸۱ سرشار از شور و هیجان است. مردم محلی دور ربات شیائو تی جمع شدهاند، چشمها از کنجکاوی باز مانده و زمزمهها از تعجب بالا گرفته است.
در اوج سفرهای جشنواره بهار امسال، بخش حملونقل مسافری چیچیهار وابسته به اداره راهآهن هاربین، ویژگی تازهای معرفی کرد: یک ربات مهماندار به نام شیائو تی. این ربات که به یک مدل بزرگ عمومی متصل است، میتواند صحبت کند، آواز بخواند و حتی سبدی زردرنگ برای رساندن آب و کالا حمل کند. همان زمان، گروه هنری کارکنان بخش حملونقل مسافری چیچیهار برای اجرا وارد قطار شدند و شیائو تی نیز «داوطلبانه به آنها پیوست» و فضایی پرنشاط ایجاد شد.
«حالا لطفاً از شیائو تی استقبال کنید تا برای همه آهنگی اجرا کند!» هنوز جمله مجری تمام نشده بود که موسیقی پرهیجان آغاز شد. سر مربعی شیائو تی با ریتم بالا و پایین میرفت و دو چشم بزرگ روی صفحه نمایش چشمک میزد. واگن از تشویق، خنده و هیاهو پر شد. حتی پیرمردی که کنار پنجره چرت میزد، سر بلند کرد و با لبخند گفت: «چه چیز سرگرمکنندهای!»
در یک سو، خدمه قطار با جلیقههای رنگارنگ رقص محلی اجرا میکردند و روبانهای قرمز در هوا میچرخید. در سوی دیگر، شعبدهبازی با حرکت دست روبانی را که بریده به نظر میرسید دوباره وصل کرد و کودکان برای کمک روی صحنه رقابت میکردند. اجرای آهنگ «اسب تاختوتاز» باعث شد جمع زیادی از مسافران با هم همخوانی کنند.
قطار ۴۱۸۱ قطاری قدیمی است. این قطار بهعنوان یک قطار آهسته خدمات عمومی، ۴۶ سال است در منطقه سردسیر و مرتفع حرکت میکند. پنج واگن دارد و مسیر ۵۲۳ کیلومتری را در سفری بیش از ۱۰ ساعت طی میکند و ۱۴ ایستگاه و ۶ نقطه توقف را به هم متصل میسازد.
سالها پیش، کارگران جنگلبانی برای ماندن در منطقه جنگلی و رفتوآمد فرزندانشان به مدرسه به این قطار وابسته بودند. خانم لیانگ که اکنون در شنجنِ استان گوانگدونگ کار میکند، با چشمانی اشکآلود گفت: «وقتی بچه بودم با این قطار به مدرسه شهر میرفتم. حالا برای جشنواره بهار مرا به زادگاهم برمیگرداند.»
امروز تبرهای چوببری جای خود را به دوربینهای جنگلبانان داده و بیشتر ساکنان باقیمانده در کوهستان سالمندان سپیدمو هستند. قطار ۴۱۸۱ به «رشته نجات» آنها تبدیل شده است. برخی سالمندان که به سختی راه میروند، کارت بیمه درمانی خود را به مسئول قطار، یی لونگ، میدهند و میگویند: «یی کوچولو، در راه برگشت به هایلار میتوانی یک جعبه داروی فشار خون برایم بیاوری؟»
اگر سالمندی نتواند دارو را بهموقع تحویل بگیرد، یی لونگ آن را بستهبندی میکند، در تودهای از برف میگذارد و پرچم کوچکی کنار آن قرار میدهد؛ یک «ایستگاه تحویل سریع» طبیعی. در سرمای منفی ۳۰ یا ۴۰ درجه سانتیگراد، این روش ساده اطمینانبخش است.
در سال ۲۰۲۳، این قطار قدیمی نیز ارتقای اساسی یافت. پیشتر گرمایش واگنها با دیگ بخار انجام میشد که هم خدمه را خسته میکرد و هم واگنها گاه سرد میشدند. اکنون با نصب تهویه مطبوع و سیستم گرمایشی مناسب، حتی سالمندان میتوانند کتهای ضخیم خود را درآورند و با آسودگی تخمه آفتابگردان بخورند.
یی لونگ در حالی که «شانه» شیائو تی را لمس میکرد، گفت: «این بار شیائو تی را آوردیم تا روستاییان کوهستان هم از فناوری بهرهمند شوند. این ربات میتواند به پرسشها پاسخ دهد، مسیر نشان دهد و آب برساند؛ برای قطار آهسته ما بسیار مناسب است.»
اکنون کوههای سرسبز و آبهای زلال به مقاصد محبوب گردشگری تبدیل شدهاند. قطار ۴۱۸۱ نه تنها روستاییان را از کوهستان بیرون میبرد، بلکه مردم خارج از منطقه را نیز به دل کوهستان میآورد.
آقای گوئو، مسافری از جنوب، هنگام عکاسی با تلفن همراهش گفت: «بهطور خاص برای دیدن جنگلهای برفی سوار این قطار شدم.» جنگلهای کاج سفید، شاخههای یخزده و دشتهای پوشیده از برف همچون فرشی گستردهاند.
بیرون پنجره باد سرد میوزد، اما داخل قطار گرم و دلپذیر است. صدای بوق الکترونیکی، گویش محلی و خندهها درهم میآمیزد و صحنهای زنده از زندگی روزمره شکل میدهد.
روزی این قطار مردم را از کوهستان خارج میکرد؛ امروز دنیای بیرون را به منطقه جنگلی میآورد. درون و بیرون کوهستان بر ریلها به هم میرسند و در هم تنیده میشوند.
با فرارسیدن شب، قطار همچنان به سوی کوهستان پیش میرود. این قطار آهسته در رفتوآمد زمان حرکت میکند، امید روستاییان را با خود میبرد، گرمای فناوری را میآورد و پیوسته به سوی زندگیای تازه پیش میرود
ز
