دامنه نوسان؛ حلال مشکلات

همانطور که پیش بینی می‌شد در معاملات روز گذشته دامنه نوسان افزایش یافت و این افزایش در کنار حمایت از بازار نیز کارساز بود و شاهد رشد هرچند ناچیز شاخص کل بازار سرمایه هستیم.

سازمان بورس در این مدت کوچک‌ترین اقدامات خود را دستاوردی بزرگ بیان می‌کند، برای نمونه افزایش یا کاهش دامنه نوسان آن هم در شرایط حساس چه نتیجه‌ای جز خروج اعتماد می‌تواند داشته باشد؟ سازمان بورس به جای اینکه در مواقع حساس دست به کاهش یا افزایش دامنه نوسان بزند و آن را اقدامی بزرگ بیان کند بهتر است به سازوکار بازار رسیدگی کند.

براساس اعلام سازمان بورس از روز شنبه دامنه نوسان مثبت و منفی یک درصدی به مثبت و منفی دو درصد افزایش پیدا کرد. از سوی دیگر مقرر شده که با هماهنگی‌های انجام شده با ۵۲ ناشر بورسی، اوراق فروش تبعی به منظور تضمین نرخ بازدهی ارزش دارایی سهام‌داران خرد منتشر شود.

   به گزارش اقتصاددان به نقل از تعادل  ،    فعالان بورسی عقیده دارند که این یک اقدام خوب اما موقتی است و قرار نیست هر بار بازار سرمایه با مشکلی مواجه شد از نسخه قدیمی استفاده کنیم، نسخه دامنه نوسان را محدود کنیم، از فروش بازارگردان‌ها جلوگیری کنیم، اوراق تبعی منتشر کنیم و در نهایت هم تزریق مبلغی به بازار سرمایه.

طی ۵ ماهه ابتدایی سال جاری بورس تهران ریسک‌های بسیار زیادی را تجربه کرد و سازمان بورس برای اینکه این ریسک‌‌ها تاثیری روی بازار نداشته باشد دامنه نوسان را محدود کرد که به عقیده کارشناسان این تصمیم در شرایط خاص تاثیری روی بازار و نحوه معاملات سرمایه‌گذاران ندارد و تنها می‌تواند ورود نقدینگی به بازار را محدود سازد.

از ابتدای سال چهار بار دامنه نوسان محدود شده که هر یک مدت زمانی طولانی داشتند و این طولانی بودن محدود شدن دامنه نوسان باعث شد که سهامداران ترجیح دهند سرمایه خود را کمتر وارد بورس کنند.

ابتدای فروردین ماه بود که اسراییل طی حمله هوایی به کنسولگری ایران در دمشق شهادت یکی از فرماندهان ارشد را رقم زد. ایران در پاسخ به این حمله اسراییل، در ۲۵ فروردین ماه حملات موشکی و پهپادی را به خاک این رژیم ترتیب داد. این حملات اولین رویارویی مستقیم نظامی بین دو کشور از آغاز جنگ نیابتی ایران و اسراییل و شروع دور جدیدی از چالش‌ها در منطقه‌غرب آسیا بود.سازمان بورس بعد از این حملات ایران و احتمال پاسخ اسراییل، جلسه اضطراری را برگزار کرد و دامنه نوسان نمادها را محدود کرد. دامنه نوسان کلیه نمادهای سهام و حق تقدم سهام قابل معامله در بازارهای بورس و فرابورس برای مدت سه روز متوالی به مثبت و منفی ۱ درصد و دامنه نوسان صندوق‌های سهامی نیز به مثبت و منفی ۲ درصد محدود گردید. پس از این موضوع و حدود یک ماه بعد، مساله سقوط هلی کوپتر رییس دولت سیزدهم و همراهان وی پیش آمد. صبح روز ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳ ابراهیم رییسی برای افتتاح سد قیز قلعه‌سی به آذربایجان شرقی سفر کرد. در مسیر بازگشت بالگرد حامل او در جنگل‌های ارسباران دچار سانحه شد. سید محمدعلی آل‌هاشم امام‌جمعه تبریز، حسین امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه، مالک رحمتی استاندار آذربایجان شرقی و چند تن دیگر، همراه او در بالگرد بودند. گروه‌های امدادی بلافاصله به محل سانحه بالگرد اعزام شدند؛ اما شرایط آب و هوایی تلاش برای امدادرسانی را با سختی روبه‌رو کرده بود. صبح روز ۳۱ اردیبهشت، پس از پیدا کردن محل وقوع سانحه و یافتن لاشه بالگرد حامل سید ابراهیم رییسی، خبر شهادت او و همراهانش منتشر شد. باز هم سازمان بورس تشکیل داد، این بار تصمیمی که از این جلسه خارج شد این بود که دامنه نوسان معاملات سهام مثبت و منفی ۲ درصد و صندوق‌های سهامی مثبت و منفی ۴ درصد تعیین شد. تصمیمی که تا ۹ تیرماه یعنی پایان انتخابات ریاست‌جمهوری ادامه داشت و بعد از آن دامنه نوسان کلیه نماد‌ها به ۶ درصد افزایش یافت.

مساله اینجاست که سازمان بورس درمان هر دردی را دامنه نوسان می‌داند.

سومین مساله نیز تقریبا یک ماه بعد پیش آمد و آن ترور مهمان یعنی ترور اسماعیل هنیه بود. اسماعیل هنیه در حدود ساعت ۲ بامداد ۱۰ مرداد ۱۴۰۳ و پس از شرکت در مراسم تحلیف رییس‌جمهور مسعود پزشکیان به همراه محافظش در تهران ترور شد. روز چهارشنبه و شنبه بورس تهران از ترس پاسخ ایران به این ترور اسراییل، سقوط کرد و در نهایت باعث شد تا روز شنبه ۱۳ مرداد سازمان بورس باز هم تصمیم به محدود کردن دامنه نوسان از روز یکشنبه بگیرد. چهارمین محدودیت دامنه نوسان نیز چند روز پیش رخ داد و همچنان ادامه دارد. این بار دلیل محدویت دامنه نوسان سرخ پوشی بازار و سقوط شاخص بود.

بر اساس اعلام رییس سازمان بورس از روز یکشنبه ۱۴ مرداد ماه دامنه نوسان به مثبت و منفی یک درصد رسید. نکته قابل توجه اینجاست که رییس سازمان بورس همان زمان اعلام کرده که «شرایط سهامداران را درک و رصد می‌کنیم» اگر موضوع درک شرایط است، چرا در دوره اول و دومین دوره ریاست خود بر سازمان بورس عملکرد قابل توجهی برای سهامداران نداشت و تنها در شرایط دامنه نوسان را محدود کرد؟ شاید بارها مطرح شده که رییس سازمان بورس در شرایط خاص کاری با بازار ندارد و گاها در شرایط خاص بازار و ریزش‌های متعدد با جلسه‌ای دامنه نوسان را محدود می‌کند؛ اما یک سوال وجود دارد. آیا دامنه نوسان معجزه‌گر است؟

بازار سرمایه را دامنه نوسان نجات نمی‌دهد؛ بلکه تصمیمات درست و به موقع می‌تواند بورس تهران رااز گرداب چهارساله نجات دهد و شرایط خوبی برای آیندگان رقم زند. به عقیده کارشناسان بررسی رفتار معامله‌‌‌گران و سرمایه‌گذاران بورس، به‌خصوص در شرایط بحرانی، از اهمیت بسزایی برخوردار است. اتفاقات غیرقابل‌‌‌ پیش‌بینی‌‌‌ نظیر جنگ، زلزله، ترور و… ممکن است بازار سرمایه را از حالت عادی خود خارج کند. به همین سبب قانون‌گذار این اختیار را به سازمان بورس و اوراق بهادار داده است تا بازار سرمایه را حداکثر به مدت سه‌روز تعطیل کند. این امر سبب ایجاد وقفه‌‌‌ای کوتاه می‌‌‌شود تا بازار سرمایه به شرایط عادی خود بازگردد و سرمایه‌گذاران فرصت تصمیم‌گیری با آرامش را داشته باشند. در عین حال زمانی که دامنه نوسان محدودیت می‌شود حس ترس و عدم امنیت بیشتری به سرمایه‌گذاران داده می‌شود و اغلب سرمایه‌گذاران این نگرش را پیدا می‌کنند که مسوولان مربوطه به دلیل این‌که شاخص به قعر چاه سقوط نکند دامنه نوسان را محدود و سرعت ریزش بازار را کمتر می‌کنند. درحال حاضر به جز تصمیمات و دستکاری دولت‌ها و مسوولان، نحوه برخورد سازمان بورس نیز با مشکلات بسیار مهم است که به جای حل مشکل به صورت موقت و کاهش اعتماد سهامداران مشکل بازارسرمایه را به صورت عمقی حل کنند.

بازار از دریچه معاملات

در معاملات اولین روز کاری هفته یعنی شنبه، شاخص کل بورس تهران ۱۴ هزار و ۲۳۸ واحد نسبت به روز کاری گذشته بالاتر ایستاد و به سطح ۲ میلیون و ۱۲ هزار و ۳۵۷ واحد رسید.شاخص کل هم‌وزن بورس نیز با افزایش ۲ هزار و ۳۱۰ واحدی در رقم ۶۳۵ هزار و ۴۵۷ واحدی ایستاد. شاخص کل فرابورس ۵۸ واحد رشد کرد به رقم ۲۰ هزار و ۷۲۵ واحد رسید. همچنین شاخص هم وزن فرابورس با افزایش ۴۵۷ واحد به سطح ۱۰۹ هزار و ۴۸۸ واحد رسید.روز شنبه خالص تغییر مالکیت حقوقی به حقیقی مثبت شد و ۱۶۱ میلیارد تومان پول حقیقی به بازار سهام وارد شد. در این روز نماد فملی بیشترین ورود پول حقیقی را داشت که ارزش آن ۴۰ میلیارد تومان بود. پس از فملی، نمادهای وبانک، فولاد، سصوفی و وبملت بیشترین ورود پول حقیقی را داشتند. در سوی دیگر، بیشترین خروج پول حقیقی به نمادهای اخابر، وارس، ثفارس، سیستم و وخاور تعلق داشت.روز اخیر ارزش معاملات کل بازار سهام به ۸ هزار و ۳۰۷ میلیارد تومان رسید. ارزش معاملات اوراق بدهی در بازار ثانویه ۲۵۸ میلیارد تومان بود که ۳ درصد از ارزش کل معاملات بازار را در این روز تشکیل می‌دهد. ارزش معاملات خرد نیز با کاهش ۴ درصدی به نسبت روز معاملاتی قبل به رقم هزار و ۵۶۳ میلیارد تومان رسید. در معاملات شنبه، ۳۱۰ نماد صف خرید داشتند و ۱۷۷ نماد با صف‌ فروش مواجه بودند. مجموع ارزش صف‌های خرید با رشد ۳۷ درصدی نسبت به روز کاری قبل به هزار و ۱۷۵ میلیارد تومان افزایش یافت و مجموع ارزش صف‌های فروش نیز با کاهش ۳۰ درصدی به رقم ۴۶۵ میلیارد تومان رسید.

مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.

 

ع

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

چهار + یازده =

پربازدیدترین ها